Mentionsy Mentionsy
Reportaż Radia Lublin
Reportaż Radia Lublin

Magda Grydniewska "Sztandar"

21.09.2025 ·35 min 57 s

Sztandar i proporzec 4. Pułku Strzelców Podhalańskich przeleżały w ziemi 86 lat. Zostały ukryte przez żołnierzy walczących w rejonie Tomaszowa Lubelskiego we wrześniu 1939 roku. - Sztandar był dla przedwojennych żołnierzy największą świętością i nie mógł dostać się w ręce wroga - tłumaczy Maciej Podgórski, który odnalazł historyczne pamiątki.Sztandar złożony i schowany w plecaku zachował się wyjątkowo dobrze. Po renowacji będzie ozdobą tomaszowskiego muzeum. W tej opowieści jest także wątek osobisty, bo fragment sztandaru jest na zdjęciu z przysięgi stryja pana Piotra że Śląska. Stryj poległ pod Tomaszowem, a jego rodzina przez wiele lat szukała miejsca śmierci i pochówku.

To jest to, co po nich zostało. Rzeczą ciekawą są te konie, które są na tym zdjęciu. Wydawać by się mogło, że rolnicy, chłopi, których tych koni nie było wiele w 1939 roku, mogli sobie je przywłaszczać. Nic podobnego. One miały takie bicia, że były końmi wojskowymi. praktycznie żaden z koni nie trafił do chłopa, do rolnika, tylko były rekwirowane przez wojska niemieckie. Ten cały sprzęt został później przez Niemców ściągnięty do tomaszowskich koszar, no i tam jeszcze Niemcy go dla swojej potrzeby przystosowali. kuferek lekarza. Tu jest taki bardzo ciekawy eksponat, mianowicie skrzynka chirurgiczna, bo musimy wiedzieć, że w czasie bitew pod Tomaszowem mieścił się tutaj szpital polowy, szpital powiatowy, raz z doktorem Peterem na czele, a szpital Polskiego Czerwonego Krzyża II z doktorem Cybulskim.

I również tutaj byli leczeni żołnierze niemieccy i w dowód uznania Niemcy doktorowi Peterowi przekazali właśnie tą skrzynkę chirurgiczną, czyli to jest Nagroda niemiecka dla polskiego lekarza. Takie to były czasy, że we wrześniu jeszcze ranni byli we wspólnych szpitalach. Jeszcze były wszelkiego rodzaju konwencje honorowane. Rozegrano szereg potyczek pod Krasnobrowem, Zielonym, Ulowem, Szarwolą, Pańkowem, Roguźnem. No niestety te natarcia co do zasady dochodziły do przedmieści Tomaszowa. No i tam się załamywały. Sowieci wkroczyli 17 września i oni tutaj przybyli zaraz, gdy jeszcze toczyła się druga faza bitwy pod Tomaszowem Lubelskim.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.