Raport o sztucznej inteligencji – Serce i rozum. Andrzej Dragan o przyszłości AI

Potem były modele językowe. One też były w międzyczasie wcześniej, to GPT 1 i 2 były tymi startami, ale one były trenowane w treningu imitacji. Znaczy, weźmy model językowy. Jego zadaniem było imitowanie tekstów tworzonych przez ludzi. I tak samo zresztą jak AlphaGo, o którym wspomnieliśmy, program do grania w Go też w pierwszej fazie treningu był trenowany do imitowania stylu gry ludzkiego. Model dostawał dużo i tekstu, czy to były teksty pisane, czyli AlphaGo dostawał gry i miał przewidywać kolejne ruchy albo kolejne słowa. I tak wytrenowany model nauczył się imitować ten styl, na którym był trenowany. No i nic dziwnego, że zarówno modele językowe gadały dosyć przeciętnym tekstem, nie były w stanie Bardzo odkrywczy rzeczy robić wymagając jakiegoś wielkiego geniuszu. Ani model AlphaGo nie był w stanie wygrać z Mistrzem Świata, bo osiągał przyzwoity, ale mimo wszystko przeciętny poziom gracza, dobrego gracza w tę grę.

I ja zawsze polecam wszystkim przyjrzeć się tej oryginalnej pracy o AlphaGo z grupy DeepMind. To jest taki fajny wykres pokazujący jak ranking modelu AlphaGo zmieniał się w czasie. I w tej pierwszej fazie treningu on rzeczywiście się stabilizował i... Osiągał takie plateau poniżej poziomu Mistrza Świata. I żeby pokonać Mistrza Świata, trzeba było wejść w drugą fazę treningu. Właśnie trening ten wzmocnienie, w którym model nie uczył się już imitować gry ludzkiej, tylko uczył się sam ze sobą grając, by wyciągać wnioski. To jest tak eksploitacja, nie wiem, co się po polsku powinno mówić, ale też jest eksploracja, czyli poszukiwanie nowych ruchów. I model był nagradzany za odkrycia nowych posunięć, które prowadzą do zwycięstwa, karany za przegraną. I w ten sposób, maksymalizując szanse na nagrodę, zaczął się rozwijać w nowym tempie i przekroczył poziom mistrza świata.

Pojedynek AlphaGo z Lee Sedolem w marcu 2016 roku to jest jeden z tych momentów, kiedy technologia naprawdę przeskoczyła epokę i świat zobaczył to na żywo. Temat tego pojedynku stał się inspiracją nie tylko branżową, ale wręcz kulturową. A teraz wziął go na tapet warszawski Teatr Studio, który zrealizował spektakl poświęcony temu pojedynkowi. AlphaGo, Lee, teoria poświęcenia. Niestety, nasze małpie mózgi nie zabiorą nas już nigdzie.

Szczególnie, że to taki bardzo, bym powiedział, człowieczy film. Zdecydowanie z pełnym urokiem tego, co najbardziej ludzkie, czyli chaosu i pogubienia, który tam jest, przypadkowości pewnej, jakby elementu improwizacji, nieprzewidywalności, takich rzeczy. O chaosie i pogubieniu mam nadzieję, że jeszcze porozmawiamy, bo to są takie rzeczy, które też wybrzmiewają i w tym spektaklu, choć trochę w innym kontekście, też w kontekście starcia z technologią czy dialogu z technologią. Ale jeszcze wracając do tego słynnego pojedynku z roku 2016 między Lee Sedolem a AlphaGo. Ta rywalizacja między człowiekiem a maszyną stała się wręcz pojedynkiem kultowym. Co można jeszcze o nim więcej powiedzieć wykorzystując formę spektaklu teatralnego? To chyba tyle, że to był spektakl medialny.

W takim znaczeniu na wielu poziomach, bo przede wszystkim PR-owy hit po prostu skonstruowany i przemyślany, zorganizowany przez Google DeepMind i samego Demisa Hasebisa, który był autorem tego konceptu, to znaczy tego, żeby w świeżo wybudowanym hotelu Four Seasons, który jest rodzajem świątyni dla procenta najbogatszych ludzi na świecie, Stworzyć wielkie widowisko medialne transmitowane na 200 milionów odbiorców w swoim szczycie, w którym sztuczna inteligencja, program AlphaGo stworzony przez Google DeepMind pokonuje najbystszy umysł ludzki, bo za taki uchodził wtedy mistrz gry Go, która jest bardziej wyrafinowaną wersją szachów z ilością ruchów większą możliwych niż atomów we wszechświecie.

Pytanie, czy to wciąż jest wyobrażenie, wciąż jest pewien cień, do którego pani nawiązuje, czy to już jest oddzielny byt? Tak, to jest pytanie, czy to jest dzielny byt, czy to jest cień, który go nawiązuje, czy to jest to samo, co my mamy z tyłu za plecami, czy to jest jakby przedłużanie jakiejś przestrzeni tego cienia. To jest bardzo ciekawe pytanie, dobrze określone można by na ten temat esej napisać, ale chyba nie na ten, ale bardzo ciekawe, bardzo ciekawe. Oczywiście ludzie by woleli, żeby wygrał czwórki. To jest naturalna reakcja. Ale AlphaGo też jest przecież stworzona przez człowieka. Wszystko co ona robi, robi ponieważ człowiek zebrał dane, człowiek stworzył algorytm uczący się na podstawie tych danych, stworzył algorytm wyszukiwania.

To nie jest sztuka, to jest po prostu manipulacja. Jeżeli człowiek z jakiegoś powodu przestanie, tak jak w nowym wspaniałym świecie Axleya, mieć potrzebę sztuki, to wtedy tej sztuki nie będzie i wtedy AI będzie swobodnie robić, tworzyć bez udziału człowieka sztukę. Natalia Korczakowska, dyrektorka artystyczna i reżyserka spektaklu Alpha Go Lee. Teoria poświęcenia. Bardzo pani dziękuję. Również dziękuję, to była przyjemność. Zabrakło kawy na stoliku, że tak powiem, Jarmusza, ale możemy sobie ją wyobrazić, żeby popłynęliśmy w takie rejony, że to można. A papierosów i innych rzeczy z tego filmu nie będziemy polecać. Nie, tego nie robimy. Proszę Państwa, zapraszamy do Teatru Studio w Warszawie w lutym na spektakl Alfa, Go, Lee, Teoria poświęcenia.