Raport o sztucznej inteligencji - Czy AI może zabić człowieka? O sztucznej inteligencji na wojnie.

Halo, halo, dzień dobry. Cześć Piotrze, jak się masz? Możesz rozmawiać? Mogę rozmawiać, mogę rozmawiać, tak. No dobrze, dzisiaj dobrze. Jak tam twój perenek? Dzisiaj spokojnie, już gdzieś od tygodnia nas nawet nie bombardują, nie budzą po nocach, więc zastanawiamy się, czy całą uwagę Putina odwrócił Donald Trump i Izrael, atakując Iran, czy może Rosja się po prostu szykuje do jakiegoś potężnego kolejnego uderzenia w Ukrainę, bo zazwyczaj takie długie okresy ciszy kończą się kolejnym bombardowaniem w masowym kraju. Zobaczymy. Piotr Kaszuwara, korespondent Telewizji Polskiej i Radia 357 w Ukrainie.

W Polsce idzie wiosna teraz. Śnieg zelżał, coraz więcej słońca i coraz wyższe temperatury. Czy w Ukrainie też się wypatruje wiosny jako takiego czynnika, który rozwiąże przynajmniej część problemów, na przykład problem z ogrzewaniem? Część problemów może rozwiązać, a część problemów może się kolejnych pojawić, dlatego że też docierają do nas informacje, że Rosjanie szykują kolejną ofensywę właśnie na wiosnę. Te wiosny nie przynoszą aż takiego spokoju, jak byśmy oczekiwali, bo kiedyś po prostu te roztopy, to błoto na Donbasie było w stanie zatrzymać czołgi przemieszczające się na jakiś czas, więc żołnierze mogli złapać oddech. Dziś tych czołgów i ciężkiego sprzętu jest tam naprawdę mało, a dobra pogoda pomaga z kolei przemieszczać się dronom, bo już nie ma minusowych temperatur i tak dalej, więc może być znowu więcej właśnie tego typu zagrożeń.

Rosjanie umieszczali Starlinki właśnie na dronach Shachet, żeby móc przekazywać Dziś nie dałoby się funkcjonować cały system Delta, ten słynny ukraiński system dowodzenia na froncie. To są drony, to jest internet, to są mapy, na których możemy oglądać to co dzieje się na froncie niemal na żywo. Więc nowa technologia to jest absolutna podstawa Nawet śledzenia dronów Szachet. Teraz Ukraina doskonali te drony przechwytujące różnego rodzaju i one też posługują się sztuczną inteligencją. Są w stanie same znaleźć cel i uderzyć prosto w niego, więc robotów coraz więcej. Może to jeszcze nie Terminator, ale idziemy w tym kierunku.

No właśnie, o dronach czy szerzej bezzałogowcach też za chwilę będziemy rozmawiać, ale jeszcze słowo czy pytanie o generatywną AI, o te modele językowe. No bo jak wiesz, na tak zwanym Zachodzie czy w Polsce czy w innych krajach mamy w tej chwili boom na tą technologię. Coraz częściej korzystamy z różnych narzędzi także w codziennym życiu. One nam się po prostu przydają w codziennym życiu. Ja zastanawiam się, jak to jest na Ukrainie w takiej codzienności, bo ja pamiętam, że na początku popularności chociażby czata GPT doszło do takiej kuriozalnej sytuacji, którą przekazywały media, że w Ukrainie nie był on dostępny, bo Ukraina znalazła się na takiej liście sankcyjnej, można by rzec, tak jak Rosja czy Iran. Czy teraz się korzysta z takich narzędzi? Bez problemu, to wszystko funkcjonuje oczywiście.

Ja dużo różnych głosów słyszę na ten temat. Prowadzimy taki projekt think tanka Postprawda.info, który zajmuje się walką z dezinformacją, z propagandą, więc często zastanawiamy się nad tym, w jaki sposób ta sztuczna inteligencja językowa wpływa na nasze życie i na komunikaty, które do nas docierają. No i staram się tego nie demonizować jednak, dlatego że weźmy pod uwagę ogień. Ogniem możemy albo się ogrzać, ugotować na nim jedzenie, które uratuje nam życie w ekstremalnych sytuacjach na przykład, a możemy spalić sobie nim dom. Więc wszystko zależy od tego, jak użyjemy takich narzędzi. Rzeczywiście niebezpieczeństwo jest spore, dlatego że takie reżimy jak Rosja, takie reżimy jak Chiny na przykład zdają sobie sprawę z tego,

Ta sztuczna inteligencja, która odpowiada na nasze pytania w czasie niemal rzeczywistym i bardzo szybko, te czaty różnego rodzaju, one korzystają z wiedzy, która została im przesłana przez użytkowników. Więc istnieje rzeczywiście takie ryzyko, że ktoś, kto potrafi się tym sprawnie posługiwać i chce spalić nasz dom, krótko mówiąc, To może napełnić taki czat informacjami, które będą zniekształcały nam rzeczywistość. Ja miałem kiedyś taką sytuację, że właśnie wrzuciłem tekst do tłumaczenia, bo czasami korzystam z czata GPT, żeby właśnie tłumaczyć różne rzeczy szybko. I okazało się, że on przerobił wojnę Rosji z Ukrainą na wojnę Ukrainy z Rosją.

Na bazie zdjęć udostępnionych przez stronę ukraińską w prasie, żeby uspokoić część społeczeństwa po ataku czy mieszkańców miasta Odessa. To jest najlepszy przykład, jak to funkcjonuje. Można było sobie przewijać te zdania. One były praktycznie identyczne, ale pokazały zupełnie inny kontekst. Czyli jak rozumiem możemy przyjąć, że Rosja i Ukraina wykorzystują AI w tej wojnie informacyjnej na dużą skalę. Na ogromną skalę. My mamy zobaczyć w internecie to, co mamy zobaczyć. A prawda jest zupełnie inna. Właściwie to wszystko, o czym mówiliśmy zmierza do takiego podstawowego pytania, które muszę zadać. Komu to tak naprawdę służy? Albo komu służy to bardziej? Albo jak to zmieni dynamikę wojny? Na kogo korzyść to może zmienić dynamikę wojny? Jeżeli ty znasz się na tym temacie bardzo dobrze, to czy jesteś w stanie wysnuć taki wniosek, komu ta technologia służy bardziej, czy Rosji, czy Ukrainie, czy nie wiem, możemy to odnieść także do innych wojen na świecie, czy to jest tak, że to daje dużą przewagę jednej stronie tylko i wyłącznie, czy jest to już na takim etapie, że właściwie obie strony korzystają z tego równolegle?

Badania i rozwój, testy polowe, wprowadzenie do produkcji masowej. To jest dziewiąty poziom. Badania i rozwój kończą się najzwyczaj na szóstym poziomie. Przygotowany jest od szóstego do dziewiątego, trzy poziomy przygotowania do masowej produkcji. Ale Ukraina i Rosja walczy z szóstym poziomem technologii. Nie czeka do dziewiątego. Nie prowadzi tych rozwojów jeszcze poprawki i podobne rzeczy. Oni walczą z szóstym poziomem rozwoju technologicznego. Tak zwany TRL-6 jest wyznacznikiem wszystkiego. To powoduje, że czas wytwarzania technologii zmienia się co cztery miesiące. To, o czym mówiłem też na początku. Co cztery miesiące mamy jakąś zmianę literacji. Pojawia się coś nowego albo na horyzoncie zmian pojawia się następna technologia, która zaczyna być budowana.

A kto ma przewagę w technologii przełomu? Ukraina czy Rosja? Obecnie Rosja. Obecnie Rosja. To się zmieniło. To się generalnie zmieniło. Obecnie ma Rosja. To pewnie się zmieni, bo to nie jest tak, że strona ukraińska nic nie robi. Tylko w tej chwili mamy... Ja w każdym wywiadzie mówię o takim przykładzie pociągu szybkich prędkości obecnie, jeśli chodzi o konflikt zbrojny, gdzie maszynistami są na zmianę strona ukraińska i strona rosyjska. Obsługuje ten cały napęd, powiedzmy tego pociągu, jest takim technikiem, zapleczem technicznym strona chińska. W pierwszej klasie jedzie na zmianę Stany Zjednoczone, ewentualnie Francja, paradoksalnie. Cała reszta krajów natowskich jedzie w drugiej klasie. I to mówimy o głównych takich krajach natowskich typu Niemcy, typu Wielka Brytania.

A cała reszta jedzie w pozostałych wagonach trzeciej, czwartej klasy. Natomiast armia polska, my jako Polacy, jedziemy drezyną za tym pociągiem wielkich prędkości. I próbujemy to dogonić. I to jest najlepsze porównanie tego, jakim obecnie jesteśmy w stanie. Gdzie jesteśmy, co robimy, na co się przygotowujemy. Ale ty... Próbowałeś powiedzieć, też słuchając twojej wcześniejszej odpowiedzi, gdy mówiłeś o technologii, o technologiach stosowanych przez Rosję, którymi też się zajmujesz i po tym, co powiedziałeś teraz, czy próbowałeś powiedzieć, że Polska i Europa nie są gotowe na konflikt, w którym AI i drony odgrywają główną rolę? Na tym etapie mamy co najmniej dwa lata zapóźnienia. I to jest taka... To już nie jest nawet coś, co ja mówię, tylko to już wszyscy sobie zdają z tego sprawę.