Raport na dziś - 17 września 2025

Patel, dodajmy, jest hinduistą, Kirk był oddanym chrześcijaninem, do tego za chwilę dojdziemy. I to nawiązanie wywołało oczywiście całą masę krytyki wobec Patela, ale pytanie moje brzmi, czy to nie jest, że tak powiem, takie alibi, to znaczy pod tym przykryciem pojawiają się tony, które gdzieś towarzyszyły tej nominacji od samego początku. To jest jedna z tych dominacji, które wzbudzały kontrowersję, ale tu możemy wrócić do wątku związanego z ekipą, którą się otoczył Donald Trump. To są ludzie bardzo mocno... ideologicznie uwarunkowani, czy osadzeni. U nich te kwestie ideowe wpływają bardzo silnie na sposób widzenia świata. To, że on się nie waha przed takim sformułowaniem, które byłoby, nie wiem, czas jakiś temu osobliwe zupełnie.

To pokazuje... No i teraz jest osobliwe, prawda? Jest osobliwe, ale ogromnie się przesunęły granice tego, co można powiedzieć w debacie publicznym. Urzędnicy państwowi przestają wyrażać niejako instytucje. Oni kiedyś, pytanie znowu kiedy, ale cofnijmy się nawet do chyba jeszcze pierwszej kadencji Donalda Trumpa, myślę, bo wtedy prezydent już miał taki ostry, radykalny język, on go przesunął, on przesunął te granice języka w czasie kampanii wyborczej, pierwszej swojej kampanii wyborczej. Znaczy umocował w przestrzeni publicznej coś, co wcześniej możliwe było na wiecach i było reprezentowane raczej przez radykalnych polityków. A teraz mamy do czynienia z sytuacją, w której ci ludzie o bardzo ostro zarysowanych poglądach, nawiązujących do bardzo różnych, sam Kirk zresztą miał taki miks tych poglądów właśnie charakteryzujących zresztą ruch Maga, ale to też może o tym za chwilę porozmawiać.

Osoba, która przez wielu uważana jest za realnego kandydata, który być może zdetronizuje magowców, czy być może zdetronizuje Trumpa. No Trump nie będzie startował, ale ktokolwiek wystartuje po stronie republikańskiej. Oni mówią... Kirk, kimkolwiek nie był, był człowiekiem dialogu. Był gotowy rozmawiać z każdym i to powinniśmy w nim doceniać. Oczywiście natychmiast odzywa się druga strona demokratów, którzy mówią, to co, że był człowiekiem dialogu, ale manipulował ludźmi, jego rozmowy nie miały charakteru konfrontacji, tylko miały charakter niszczenia rozmówcy itd., itd. Jest część demokratów, mimo to, którzy mówią... Jeżeli chcieliście rozmawiać z Kirkiem i potępiać jego poglądy, czy też konfrontować się z jego poglądami, to trzeba było się konfrontować z jego poglądami, a nie zabijać go.

Ona od lat 90. narasta i teraz, można by rzec, eksplodowała, ale to wszystko nakłada się jeszcze potworne nasycenie Ameryki bronią. można by podyskutować o samym zabójcy, który kiedyś miał poglądy podobno konserwatywne i był zwolennikiem Trumpa, chociaż był zarejestrowany bez afiliacji politycznej. Jego rodzice byli republikanami, zdaje się. No właśnie. A teraz okazuje się, że postanowił zabić Charlie'ego Kirka z powodów politycznych. Coś się z nim stało. Mamy do czynienia z taką grupą ludzi niestabilnych emocjonalnie. ale potrafiących rozpoznać znaczenie swoich czynów, czyli niezaburzonych psychicznie w tym sensie, że nie wiedzą, co czynią. Wiedzą, co czynią. Natomiast uważają, że mają prawo do tego, żeby odebrać komuś życie z powodów politycznych.

Ona opowiada o czasie, w którym Wilson, demokrata dodajmy, Pozwolił na stworzenie w Ameryce sytuacji, która w żaden sposób nawet nie zbliża się do tego, co próbuje robić Trump. To znaczy po kraju grasowały uzbrojone bandy organizowane przez władze, które napadały na ludzi, które aresztowały tysiące przeciwników rządu. Cenzura była na poziomie radzieckim, to znaczy zamknięto, wtedy przecież nie było radia ani telewizji, zamykano gazety i to zamknięto kilkadziesiąt gazet. Ludzie szli do więzienia za wyrażanie opinii, tłumy paliły kościoły czarnych. To jest historia Ameryki, to znaczy przemoc i to przemoc, która gdzieś tam zahaczała o politykę i zahaczała o instytucje amerykańskie jest w tym kraju obecna od samego początku.

jeszcze je eksploatuje, prowadząc do sytuacji, w której ludzie się okopują po dwóch stronach, no to niewiele potrzeba, żeby taki właśnie człowiek zamordował aktywistę politycznego. I właściwie nie wiadomo, co z tym zrobić, dlatego, że nikt nie chce powiedzieć, że to idzie za daleko, prawda? Mamy do czynienia z sytuacją, w której... Prawica ta trumpowska robi z niego męczennika i która teraz zapowiada odwet. Odwet na tych wszystkich, którzy stworzyli, jak oni twierdzą, atmosferę sprzyjającą temu zabójstwu. Zatrzymajmy się przy tym, bo rzeczywiście to jest moment, kiedy powinniśmy powiedzieć o tym, jak reagują republikanie. To była niezwykle ważna postać w tym ruchu MAGA. Człowiek, o którym Donald Trump mówi, że był jego przyjacielem i zdaje się, że rzeczywiście był bardzo blisko nawet jego rodziny.

Przecież tu się okazało, Trump natrafił na opór bardzo wyraźny w łonie własnego środowiska, które domagało się ujawnienia ludzi prawdziwy bądź rzekomo uwikłanych w krąg tego przestępcy seksualnego. I nagle się okazało, że oni są tak przywiązani do idei odnowy moralnej, że nie mógł machnąć na to ręką, prawda? Mimo, że próbował. To jest niezwykle ważne, co mówisz, dlatego, że bardzo często pojawiają się takie tezy, że ci, którzy głosują na populistów, takich jak Trump, i to dotyczy zarówno Stanów Zjednoczonych, jak i Europy, są albo zmanipulowani przez tychże populistów,

albo kierowani są resentymentem, nienawiścią do tych, którym się udało, a nam się nie udało, więc chcemy im odebrać. Otóż tego typu zachowania pokazują, że jest cała masa ludzi, która głosuje na Donalda Trumpa po prostu dlatego, że się zgadza z jego poglądami. Tak samo jak ci, którzy głosują na AFD, dlatego, że się zgadzają na przykład z poglądami... na emigrację i mało tego, są gotowi przełknąć, są gotowi pominąć te poglądy AFD, z którymi się nie zgadzają. Bo ja zakładam, że nie wszyscy Niemcy, którzy głosują na AFD są zwolennikami hołdu oddawanego żołnierzom SS.

Trump próbuje reindustrializować Stany Zjednoczone i czy to w ogóle ma sens w tych okolicznościach, no ale on też odpowiada na jakiś lęk tej amerykańskiej klasy średniej, której sytuacja się pogarsza, czy tej klasy robotniczej taką, jaką ona jest. I problem polega na tym, że nastąpiło takie przesunięcie zupełnie tego nurtu partii, no w Europie to trochę inaczej wygląda, no ale partia demokratyczna... To po prostu znalazła się na marginesie, w pewnym sensie na własne życzenie, no bo nie zaspokajała tych podstawowych oczekiwań istotnej części społeczeństwa. To zaszło tak daleko, że wyłonił się Trump. To przecież jedna z czołowych postaci ruchu trumpowskiego. To on powiedział, szczęśliwe społeczeństwa nie wybierają Trumpa.

Jest to społeczeństwo, które ma lęki, niezaspokojone potrzeby i ono zwraca się w kierunku polityka, którego możemy określić mianem populisty, no bo on odwołuje się w bardzo brutalny sposób, bardzo radykalnym językiem do ich potrzeb. Jest jeszcze jedna sprawa. Znaczna część Amerykanów, ja znam Amerykanów, których możemy zaliczyć do wyższej klasy średniej, głosujących na Trumpa. Oni się po prostu nie boją... dyktatury w Stanach Zjednoczonych. Do nich to kompletnie nie przemawia ta teza o jakimś autorytaryzmie. Natomiast chcą, żeby Trump, do którego mogą czuć nawet jakiś estetyczny dystans, tak bym to ujął, uporządkował sprawy amerykańskie. Prawda? No i tutaj mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją, w której znalazły się społeczeństwa świata zachodniego w tej dezorientacji.

On miał niespójne poglądy, jak sądzę. Zresztą znaczna część wyborców nie ma spójnych poglądów, więc to pod tym względem on nie jest akurat szczególnie oryginalny. Natomiast na pewno w sytuacji, w której ludzie są przebodźcowani, podlegają... ogromnej liczbie informacji, teorii, koncepcji, próbują ten świat, który coraz mniej rozumieją, to zresztą jest jedna z odpowiedzi na pytanie o sukces Trumpa. On w prosty sposób tłumaczy świat, który staje się coraz mniej zrozumiały. Oni podlegając temu wszystkiemu tracą poczucie rzeczywistości, odpowiedzialności za swoje czyny. Zabójstwo polityczne staje się usprawiedliwione, ponieważ żyjemy w świecie, w którym można unicestwić przeciwnika, można mu odmówić prawa do istnienia.

jak również to, co dzieje się wewnątrz, to, co powoduje, że co chwila mamy, właściwie nie co chwila, tylko mamy do czynienia z nieustającym kryzysem, z kryzysem, który się nie kończy, z kryzysem, który w zasadzie ma codziennie nowe swoje oblicza. Rzeczywiście trudne pytanie. Moja pierwsza myśl była taka, żeby... Liczyć na zmianę elity, ale ten argument mi wytrąciłeś w pierwszych słowach. Może tak jest. Ja po prostu stawiam taką tezę czy przypuszczenie, że być może to zaszło za daleko. Być może Amerykę czeka jakaś implozja. Z drugiej strony wcześniej mówiliśmy o tym na przykład za czasów Woodrowa-Wilsona. Ten poziom przemocy i ten poziom destrukcji stosowanej również przez państwo wobec społeczeństwa i nijak się ma do tego, co robi Trump.

Oczywiście, ale można się oczywiście pocieszyć i chyba to jest jakaś pociecha, że mamy do czynienia w historii politycznej, w historii współczesnego świata zachodniego z takimi falami. Także z Ameryki. Stany Zjednoczone mają to do siebie, że teraz to wszystko, co się tam dzieje, bardzo wpływa na świat. Te wszystkie koncepcje przecież, którymi my też żyjemy tutaj, one przyszły ze Stanów Zjednoczonych. Najważniejsze jest to, co się tam dzieje tak naprawdę dla świata zachodniego. I myślę, że po prostu mamy do czynienia z jakimś rodzajem sytuacji, która musi się przesilić. Pytanie, w jaki sposób to przesilienie nastąpi. Bolton, ten doradca, były doradca Trumpa, mówi, że to nie jest tak, że mamy do czynienia z radykalnym zwrotem w polityce amerykańskiej. On twierdzi, że trzeba Trumpa przeczekać, że później przyjdzie zwrot w kierunku starej, w cudzysłowie, Ameryki, której elita będzie w stanie...

wrócić niejako na poprzednie tory. Taka jest jego teza. Ja z pewną ostrożnością do tego podchodzę, bo uważam, że Trump jest raczej wyrazem pewnych procesów niż czynnikiem, który wzmaga te procesy. Tam jest jakaś synergia, ale tak jak powiedziałem, Trump by się nie zdarzył, gdyby Ameryka była innym społeczeństwem i innym państwem. Myślę, że są takie fale po prostu w funkcjonowaniu świata i samych Stanów Zjednoczonych. Możemy mówić o latach 20. No przecież te lata po pierwszej wojnie światowej to jest tak zwana pierwsza czerwona gorączka. Dochodziło do zamachów chociażby na prokuratora generalnego. On prawie został zabity. FBI się narodziła w tej formie powiedzmy współczesnej wówczas mi...