POLE SIŁOWE DZIĘKI AI: POLSKA PLATFORMA ANTYDRONOWA. 67 odcinek audycji Limes inferior

Wojna jest tuż, tuż za progiem. Witam serdecznie jeszcze raz przedstawicieli Seraphim Defence Systems. Ponownie w naszym studiu goszczą Łukasz Gmys, założyciel firmy, odpowiedzialny też za wizję. Łukasz Grzybowski, CTO, Chief Technology Officer Który opiekuje się wpuszczaniem systemów AI i uczenia maszynowego w budowane rozwiązania. Panowie, ostatnią część skończyliśmy na tej naszej rozmowy. W jaki sposób działa firma współcześnie? Pojawiła się analogia np. do Boeinga. Chodzi o to, że firmy takie nawet tworzące rozwiązania innowacyjne są de facto integratorami.

Powiedzmy troszeczkę więcej o tym modelu. Jak to działa i dlaczego jest to najlepsza, najkrótsza metoda do zbudowania potrzebnego rozwiązania? Dokładnie. Ja uwielbiam taką analogię, której nie zdążyłem powiedzieć w poprzednim odcinku, że działamy tak naprawdę jak producent samochodu. Producent samochodu nie produkuje wszystkich elementów, podzespołów swojego samochodu. On bierze komponenty od producentów, projektuje całą kształt, całą bryłę samochodu. Całą wizję, jaki segment adresuje i tak dalej, składa, odpowiada za oprogramowanie i wypuszcza na rynek. Dokładnie w taki sposób Seraphim Defence Systems zaprojektował swoje rozwiązanie MAX, swój system antydronowy. Komponenty takie dostępne na rynku, komercyjne, umożliwiają przede wszystkim i proste prototypowanie, szybsze prototypowanie i wykorzystanie sprawdzonych już komponentów.

My tak naprawdę zaprojektowaliśmy system, Z komponentów, które już komercyjnie i wojskowo i cywilnie były wykorzystywane w takich celach, więc z tej perspektywy również wiemy, że one się sprawdzają. Z drugiej strony, jeżeli chodzi o to, co widzieliśmy w czasie covidu, potencjalne problemy z dostawcami w momencie, kiedy dzieje się coś. Niespodziewanego na rynku. W ten sposób tak naprawdę nie ograniczamy się do jednego komponentu, do jednego producenta. Tylko jest jakaś ławka dostawców. Dokładnie. Możemy zastępować. To co my jako Seraphim Defence Systems chcielibyśmy również, żeby ci dostawcy byli lokalni, żeby byli z Polski, żeby byli z NATO, najlepiej z Polski. To też umożliwia właśnie dalszy też rozwój, poprawę, prototypowanie kolejnych wersji i tak dalej. Widać proszę państwa, że to jest taki model, w którym oprócz firmy, oprócz tego rozwiązania, które dostarczą, które ma służyć naszej obronności, całości granic, całości państwa, no i naszemu bezpieczeństwu, rozwija się też gospodarka, ponieważ firma myśli o łańcuchach dostaw, o dostawcach, którzy konkretne rozwiązania

No, zabójczymi dla dronów narzędziami. Powiem trochę tutaj więcej, jaka idea przyświecała na momencie projektowania tego systemu. Po pierwsze, faktycznie system jest modułowy. To jest też jeden z elementów, który wyróżnia nasz system w stosunku do innych systemów. Modułowość Rozumiemy w ten sposób, że projektujemy z perspektywy militarnej platformę pod możliwość wykorzystania efektorów kinetycznych, shotgunów, tudzież innej broni również w przyszłości pewnie większego kalibru po to, żeby zwiększyć ten zasięg. Z perspektywy cywilnej, zamiast shotgunów możemy zamontować siatki, dżamery, potencjalną inną broń, która sprawdza się, czy inny sposób neutralizacji.

Oczywiście system może działać w 100% niezależnie, bez podłączenia, ale może działać też w połączeniu. Dzięki zastosowaniu, czy wykorzystaniu standardów rynkowych w wojsku, nazywamy to STANAG, czyli Standard Agreement, de facto wojsko korzysta ze standardów technologicznych znanych cywilnie. Dzięki zastosowaniu standardów REST API, jakaś komunikacja szyfrowana, kodeki typu MPG i tak dalej. One są, że tak powiem, te cywilne standardy są wzmacniane, uzbrajane, żeby służyć również w tych zadaniach wojskowych, zastosowaniach. Implementując takie standardy, jednocześnie stajemy się możliwi do połączenia z systemami wojskowymi, o czym rozmawialiśmy. Command and Control, Command Control and Communicate i tak dalej.

Czyli C2, C3 i innymi. Oraz możemy integrować się z systemami cywilnymi. To również nam daje, w przypadku kiedy taki system działa indywidualnie, mamy ochronę punktową. W momencie kiedy rozstawimy kilka takich maksów, one mogą się ze sobą komunikować. W momencie, kiedy jeden max nie stracił zagrożenia, ale je rozpoznał, inny może już mieć informację, z której strony nadlatuje zagrożenie i może śledzić, zanim sam byłby w stanie rozpoznać. Czyli przepraszam właśnie tutaj, że wpadnę, wiedzą państwo o konstelacjach satelitów, konstelacjach, czy nie konstelacjach, rojach, dronów, które potrafią też autonomicznie lub sterowane przez jakimiś scenariuszem przez operatorów zmieniać swoje zachowanie i atakować, rozpraszać się, skupiać.

No to tutaj mamy też taką modułową, segmentową linię obrony. Tak, dokładnie, taka warstwowa obrona. Do tego możemy faktycznie integrować przez to, że implementujemy standardy, możemy komunikować się z tymi systemami wojskowymi. Tak naprawdę każdy inny system podłączony do sieci może dostać informacje o wykrytym zagrożeniu, o kierunku, o rozpoznanym zagrożeniu. I tak naprawdę to, od czego nie jesteśmy w stanie, to co np. od ciała uciekło w jakimś kierunku, inny system o większym zasięgu jest w stanie namierzyć czy zestrzelić. Czyli jeszcze mogę sobie taki scenariusz wyobrazić, że ta powiedzmy taka warstwowa linia obrony, oprócz tego, że sama pracuje nad tym swoim podstawowym zadaniem, to jednocześnie wysyła sygnał, nie wiem, do służby jakiejś.

Na jakichś cywilnych na przykład powiadamia o tym, że jest alarm przeciwlotniczy, ponieważ jest duże natężenie na przykład tego sygnału. Te wszystkie parametry, może taki system jest na tle pojemny, że sobie można zaprogramować, wymyśleć i potem realizować. Dokładnie. Z perspektywy technologicznej w momencie, kiedy mamy już to rozpoznane i mamy tą informację w pojedynczym systemie, to już nie jest duży problem, żeby wysłać tą informację w świat, że tak powiem, innych systemów. Proszę powiedzieć jeszcze, jeśli chodzi o integrację, ale z takiego punktu widzenia. Tego wsadu powiedzmy programistyczno, tego software'owego i również związanego z modelami AI.

Te modele są Badane wzdłuż i wszerz i poprawiane również przez ludzi pracujących na uczelni, zajmujących się tym tematem. Więc my bazujemy na takich modelach otwarto-źródłowych i te modele dostosowujemy. Z takiej prostej perspektywy to faktycznie bierzemy model, przetrenowujemy na naszym modelu i mamy model. Ale z perspektywy takiej utrzymaniowej to faktycznie nie jest takie proste, bo... Taki model, staramy się oczywiście, żeby działał jak najlepiej, żeby jak najwięcej tych dronów był w stanie rozpoznać. No to co potrzebujemy? Potrzebujemy obrazów, potrzebujemy wideo, nagrań takich dronów. No tych nagrań, to na co my natrafiliśmy sami, ale również na podstawie rozmów z ludźmi z Ukrainy, którzy budują takie systemy, albo interesują się tematem, albo od producentów dronów. Że brakowało takich zbiorów danych otwartych, żeby to zrobić, to my widząc ten problem, tak naprawdę postanowiliśmy wypuścić taki zbiór danych.

Jechać z nią i mieć pewność, że nas obroni. Z tej perspektywy musi działać szybko. Więc my musimy te modele zapewnić, żeby miały jak największą trafność. I żeby działały jak najszybciej, żeby na sekundę przetwarzały jak najwięcej klatek. Żeby były w stanie jak najwięcej obiektów równolegle też wykryć i tak dalej i tak dalej. Więc to jest tak naprawdę ciągłe dokręcanie śrubek, więc to jest taka niekończąca się historia. W momencie, gdzie wyrecjonujemy te modele i kiedy mówimy, że mamy... Wystarczająco dobry na chwilę obecną. Wypuszczamy i implementujemy. I faktycznie z tej perspektywy... Jest to taśma nieustanna. Tak, jest to nieustanna taśma. Dokręcanie, poprawianie, aktualizowanie. Ale aktualizowanie faktycznie takich niezależnych systemów, które są w POLU jest trudne. Więc tak jak wiele firm z tej branży też mamy, czy planujemy taki system faktycznie maintenance'u, gdzie po prostu w ramach tej współpracy te systemy, które nie zostały zniszczone,

Przecież mówiliśmy w poprzednim też odcinku, że jakby te scenariusze są bardzo dynamiczne, one się rozwijają. Nie wiadomo co będzie za rok, za dwa. Być może jakiś taki behawioralny, już odnosząc to też przez analogię do systemów, które analizują nawet zachowanie człowieka. Tutaj taki system też będzie potrzebny, też będzie musiał mieć miejsce, żeby to przetworzyć i w skończonym, krótkim czasie Dostarczyć tutaj do decyzji. Tutaj mówiłem o detekcji dronów, ale również robimy detekcję człowieka. Czy na linii strzałów nie ma człowieka. Po to, żeby nie strzelać w takim przypadku. Żeby system autonomiczny jednak był bezpieczny. No chyba, że operator zdecyduje inaczej, ale z automatu nie strzela, kiedy człowiek jest rozpoznany. Tak samo detekcja czy predykcja trajektorii, czyli próbuje przewidzieć, w którą stronę będzie zagrożenie leciało dalej, żeby też ten strzał oddany był jak najbardziej celny.

Konfiguracja takiego efektora w momencie, kiedy postawimy system, no musi skonfigurować otoczenie, dać sygnał do operatora, czy coś tam poprawić, czy wypoziomować i tak dalej. Do tego nawet z perspektywy kamery możemy sobie wyobrazić, jak taki system jedzie na samochodzie w polu, no to tam nie jest zrówno, więc nawet te algorytmy do stabilizacji obrazu, no faktycznie tego jest bardzo dużo. I to jest bardziej integracja? Jak duża część tego kodu jest pisana przez zespoły w Seraphim? Jaka część jest wyszukiwana? Nawet kto bada na ile to jest żywotna społeczność, która rozwija dany model?

Nasze IP, nasz kod, nasze rozwiązanie. Więc tak by się wydawało, że tych komponentów dużo jest reużywanych, ale jednak dużo jest pracy po stronie integratora, żeby to wszystko też działało w sposób szybki, żeby to wszystko było optymalizowane pod tą jednostkę obliczeniową, którą używamy, którą zaplanowaliśmy, potencjalnie też przez inną, którą planujemy w razie czego podmienić i tak dalej. I na to wszystko jeszcze trzeba nałożyć ten kontekst, proszę państwa, że Seraphim to nie robi, żeby produkować jeden czy dwa takie maksy, tylko żeby to była taka produkcja znacząca, żeby to rzeczywiście miało swoje, więc trzeba myśleć strategicznie również o tym, jak da się tą customową dzisiaj rzemieślniczą powiedzmy produkcję wyskalować, kiedy przyjdzie takie duże zamówienie od wojska, na przykład proszę 200

Ukraina teraz bodajże ma chyba 1000 km z Rosją, gdzie są prowadzone cały czas walki. To jest obszar 30 km, czy 40 km. W głąb z jedną i drugą stroną. Mówiliśmy o tym, że nawet na drucie te drony światłowodowe mają 30 czy 50 nawet kilometrów zasięgu. Tak i dlatego my tak budujemy tego naszego MAX-a, czyli ten Mobile Autonomous Contour UV System, tak dla przypomnienia, czyli system autonomiczny mobilny do zwalczania dronów klasy 1, mikro przypomnę, skupiamy się na tych dronach FPV, kamikadze typu. To jest tak zaplanowana jest architektura systemu, żebyśmy wykorzystywali to, co jest dostępne na rynku, to co Łukasz też wcześniej powiedział. Jeszcze idealnie, żeby to był rynek gdzieś polski po prostu. Tak, bo myślę, że tutaj też zespół Seraphim Systems, mamy takie poglądy bardzo mocno patriotyczne, to myślę, że teraz w obecnej sytuacji...

Jak patrzymy sobie na historię Polski, to jest to uzasadnione i bardzo mocno w to wierzę i chciałbym, żebyśmy faktycznie rozwijali te kompetencje wewnątrz kraju i ta technologia, ale nie zamykali się oczywiście na NATO czy na Unii Europejskiej, tylko korzystali z tych dobrodziejstw, które tam są na Zachodzie, wykorzystywali, uczyli się. I to doświadczenie, które zbieramy później przez całe nasze własne systemy. I taka też tutaj jest powiedzmy wizja, ideologia naszego Seraphim Defence Systems, że chcemy stworzyć systemy, które są innowacyjne, są myślą powiedzmy polską i rozwijają się i kompatybilne są z innymi systemami typu NATO, C2, co powiedział C3 Łukasz. Więc w tym kierunku chcemy iść i ten cały system jest tak zaprojektowany, że jak powiedzieliśmy wcześniej, 70% systemu to są ogólnodostępne

Elementy, czyli nasze IP, tak jak też Łukasz powiedział wcześniej, jest te 30, czyli ten cały system i architektura tego systemu plus IP w kontekście software'u. Czyli jesteśmy gotowi, aby faktycznie... Koncepcyjnie zaplanować, już zaplanowaliśmy produkcję Maxa, czy linię produkcyjną Maxa, które możliwe na dostawę tego systemu do wojska, jeżeli ktoś się zgłosi powierzyć, że chce kupić 100 czy 200 Maxów. Więc myślę, że podłamy tego odpowiednimi umowami, że tak powiem. Tutaj dodam, że też, bo nie wiem czy to wybrzmiało odpowiednio głośno, cały też projekt biżyczki, ten zewnętrzny, obudowy, że tak powiem, to też jest faktycznie nasza biżyczka. Biżyczki, czyli tej przeciwlotniczej jednej armaty albo całego...

Całej baterii albo kilku baterii, bo przecież Max, jak już rozmawialiśmy, można taką platformę połączyć w całą sieć. Więc cały projekt w zasadzie tej obudowy też jest autorski i pomysł zwalczania i połączenia tych komponentów też jest autorski. Więc to pomimo, że komponenty są dostępne, to jak je połączyć, jak je wykorzystać wspólnie, żeby jak największy wartość... Cały ten interfejs między tym systemem, gdzie też producent tej wieżyczki jakieś własne oprogramowanie ma, ale niekoniecznie ono musi być kompatybilne z jakąś innowacyjną platformą. Ja też się tak uśmiecham, bo mówimy tutaj o tej, o tym systemie, o tym polu ochronnym. Uśmiecham się, bo ja jako Seraphim też mam ambicje wykraczające poza Max.

I tutaj właśnie teraz wspomnę trochę, że jest możliwość, że w pierwszym odcinku też to powiedziałem, że podpisaliśmy umowę strategiczną z Defence Hub. I mamy wspólny mianownik z tą firmą i widzimy, że chcemy rozwijać tą technologię polską. Chcemy przyciągać te talenty. Chcemy być takim hubem technologicznym. No przecież tak. Można by było w zasadzie powiedzieć, że mamy mało czasu, więc kupmy coś gotowego za granicą. Znaczy analogie z rokiem 39 też się nasuwają. Tak, no z tym kupowaniem to też... Trzeba uważać, może tak powiem. Nie będę tutaj powyłał historii, które gdzieś tam są znane ogólnie, w mediach można poczytać, ale jak kupujemy, to mamy pewne ograniczenia, bo jesteśmy zostawieni na pastwę losu naszego kontrahenta. Czy on dostarczy, czy to rozwinie, czy nam utoże sobie technologię.

Czy nie będzie presji politycznej na to, żeby... Tak, dezaktywować zdalnie... Dokładnie, że jakieś pociski do jakiegoś zasięgu ktoś nam wyłączy, albo pozwoli użyć. Takie historie się zderzały, proszę Państwa. I dlatego my bardzo mocno wierzymy, że to faktycznie, co zrobimy tutaj, będziemy sami tym zarządzać, sami to będziemy rozwijać. No i przy okazji też wykształcimy oczywiście bardzo fajnych inżynierów, którzy to doświadczenie swoje będą przekładali w innych produktach, w innych systemach. Oczywiście musimy być otwarty, powtarzam, na współpracę z Europą i z NATO, żeby chociaż się uczyć od nich. Nie oszukujmy, trochę jesteśmy w tle, jeżeli chodzi o te systemy obronne. Mamy świetny zasób inżynierów w Polsce, jeżeli chodzi o machine learning czy AI. Łukasz też na pewno to potwierdzi.

I fajnie by było tą wiedzę, czy te zasoby powiedzmy, ten talent wykorzystać. Więc też tutaj widzimy potencjał właśnie dla Seraphima. To jest bardzo ciekawe też, o czym Pan mówi, bo... To jest taki moment też, kiedy wchodzi pewna nowa technologia i ona daje szansę nadrobić albo wręcz uciec od peletonu. Zorganizować sobie ucieczkę i wyjść na czoło Na czoło wyścigu, a tutaj stawką jest bezpieczeństwo. Całość kraju. Historia znowu przyspieszyła. Powiem więcej. To nie tylko kwestia defensowa. To w ogóle innowacyjność. Ten obszar innowacyjności polskich firm, polskich spółek.

Tak, tak. Więc zróbmy to w Polsce. Wszyscy patrzymy na Andruila, jaki jest świetny, innowacyjny. Zróbmy to u nas w kraju. Seraphim, niech będzie tą odpowiedzią na Andrew Willa. Niech przebije stawkę. Jeszcze kwestia tych talentów. To zawsze nas interesuje w tych audycjach, ponieważ... Znowu w tych rozmowach się pojawia kwestia tego, żeby zatrzymać je w Polsce, żeby dać odpowiednio ambitne zadanie. Piękne, ciekawe, nie wiem, tak było kiedy rozmawialiśmy o Centralnym Ośrodku Informatyki, kiedy rzeczywiście ten etos takiego informatyka urzędnika. Nie ma większej skali w banku, nie robi się takich rzeczy, które mogą komuś ratować życie, czy takich systemów.

To administracja, ale tutaj też jest piękna sprawa, jeżeli można zapewnić poczucie bezpieczeństwa kraju. Jak jest z tymi talentami? Czy to rzeczywiście one tutaj są? Biotechnologie informatyczne tutaj chwaliły się, że zagęszczenie takich postdoców, talentów naprawdę Najwyższej miary w Polsce jest bardzo duża. Liczba powiedzmy odpowiada temu, co jest w Dolinie Krzemowej, natomiast firm jest znacznie mniej, więc mogą sobie przebierać wręcz między tymi talentami. Jeśli chodzi o Seraphim, jaki to jest zespół? Jaką drużynę zebraliście? Tak, w związku z tym nie ma co ukrywać, że żeby zbudować silny zespół potrzebne jest finansowanie.

Tak więc to jest to, gdzie w Polsce na pewno jest lepiej niż było, ale zdecydowanie szczególnie na branży defense. Czy Dual Use. W zasadzie wszyscy mówimy w tej chwili, że tak, chcemy w to inwestować. Robimy się otwarci. Wciąż widzimy, że są jakieś blokady. Nie jest jeszcze tak łatwo, jak byśmy chcieli. Ale bez tego finansowania zdecydowanie nie jesteśmy w stanie tych talentów przyciągnąć i utrzymać przede wszystkim. Faktycznie w tej chwili trójka założycielska pracuje nad tym projektem. Dodatkowo jedna osoba z perspektywy software'owej wspiera nas. Teraz kolejna osoba pomaga nam budować ten data set, o którym mówiliśmy wcześniej. Też go rozwijamy i rozszerzamy. Rozmawiamy z kolejnymi osobami i faktycznie do pewnego momentu te osoby, jesteśmy w stanie przyciągnąć samą wizją, ale od pewnego momentu i my nie jesteśmy w stanie dalej rozwijać i ta wizja jednak nie utrzyma tych ludzi.

Tak, wymaga po prostu ludzi. No sama kwestia tego datasetu, przecież to jest, rozumiem, że to jest opis, w dużej mierze człowiek tam znowu się pojawia i musi podać tą... Na pierwszym etapie faktycznie to było jakby pozbieranie z różnych źródeł, skatalogowanie, wyczyszczenie i zbudowanie jednego datasetu. W tej chwili jest to zdecydowanie bardziej zaawansowane, jest to wyszukiwanie, wideoekstrakcja z tego wideo, ekstrakcja odpowiednich ujęć i tak dalej i tak dalej, więc tej pracy na pewno jest dużo. Ale przed Seraphim przyszłość jest i to dobra. Tak, ostatnie zdanie, jeżeli chodzi jeszcze o te talenty. Tak naprawdę mamy, myślę, że nie jesteśmy świadomi, jak dużo tych talentów mamy tutaj.

Trochę prywaty postaram się wrzucić. Oprócz Seraphima faktycznie angażuje się również w dwie organizacje takie non-profitowe. Jedna to jest Product Cafe. Organizujemy w sześciu miastach w Polsce spotkania specjalistów budowy produktów cyfrowych głównie. W sześciu miastach w Polsce. Wszystkie największe huby technologiczne. Tych ludzi, którzy robią niesamowite rzeczy, naprawdę jest dużo. Druga sprawa Stowarzyszenie Araj, do spraw zastosowań i badań sztucznej inteligencji. Mamy publikacje naukowe z ludźmi z NASK-u, mamy publikacje naukowe z ludźmi z Centrum Sztucznej Inteligencji, z UAM. Te publikacje dostają się na najlepsze, topowe konferencje, jeżeli chodzi o przetwarzanie języka naturalnego. Naprawdę nie mamy się... Nie mamy czego wstydzić się. Mamy naprawdę niesamowitych ludzi. Pora zbudować. Dodam tylko, że rozmawialiśmy ostatnio nawet z osobami, które gdzieś tam powiedzmy pracują w amerykańskich DARPA.