Ferdynand Ossendowski - pisarz, którego chciano wymazać

Dziś jest 148 rocznica urodzin Ferdynanda Ossendowskiego, pisarza, podróżnika, o którym będziemy rozmawiać z panią profesor Marią Jolantą Olszewską, literaturoznawczynią. Dzień dobry pani. Dzień dobry, dzień dobry pani, dzień dobry państwu. To może zacznijmy od tego, czy to jest prawda i jak to się stało, że Ferdynand Ossendowski był czy jest opisywany jako najpoczytniejszy polski pisarz okresu międzywojennego? Tak, rzeczywiście jest tak, że był na pewno jednym z najpoczytniejszych pisarzy okresu dwudziestolecia międzywojennego. Nazywany był polskim Karolem Majem.

Jego twórczość była zestawiana nie tylko z twórczością Sienkiewicza czy Marii Rodziewiczówny, ale także z takimi pisarzami jak Kipling, London i właśnie Maj. No i co najciekawsze, że od roku 1951, kiedy wyszedł ukaz o tym, aby całkowicie Ossendowski zniknął z życia kulturalnego Polski, nie tylko jego książki były likwidowane z bibliotek, ale w ogóle jego nazwisko nie mogło się pojawiać w żadnych publikacjach, No, można powiedzieć, zapomnieliśmy o nim trochę. Dopiero po roku 1990 jego nazwisko i jego książki, nie wszystkie, bo napisał ich prawdopodobnie około 120, są przywracane polskiej publiczności.

Zresztą w pewnym momencie, już w dwudziestoleciu międzywojennym, czuł się Polakiem, ożenił się ze swoją pierwszą miłością, wtopił się w polskość, można powiedzieć, te środowiska polskie. Związany był zresztą z ruchem narodowym. I to było tak, że jest to polski pisarz. Niemniej jednak, kiedy poczytamy jego rzeczy, na przykład o Polesiu, To taką troszkę myszką trąci, ale moim zdaniem to jest uroda tych powieści. Tak jak wracamy do Dewajtis Marii Rodziewiczówny, a zresztą tu warto wspomnieć, że Ossendowski, kiedy w czasie pierwszej wojny był korespondentem wojennym, przyjął właśnie pseudonim Mark Czertwan, żeby było wesele.

O czym powiedziała pani profesor Maria Jolanta Olszewska. Bardzo serdecznie dziękuję za rozmowę. Do widzenia. I to w 148. rocznicę urodzin Ferdynanda Ossendowskiego, więc ja Państwa zachęcam, żeby dziś szczególnie sięgnąć do twórczości tego pisarza.