18.05.2026 Sowa przed północą - Marta Wróblewska

Uśmiechnij się! Jutro będzie lepiej! Już od pierwszych godzin dnia na słowo powiesz mi! Dobry wieczór. Są ludzie, których obecność wydaje się wieczna. Tak bardzo wpisują się w krajobraz naszego życia, że trudno wyobrazić sobie świat bez ich głosu, bez ich twarzy, bez tej szczególnej czułości, którą wnosili do wszystkiego, czego dotknęli. Dzisiejsza Sowa przed Północą jest pożegnaniem. Pożegnaniem Stanisławy Celińskiej, aktorki, wokalistki, kobiety, której nie da się zastąpić i której ja osobiście nigdy już nie zapomnę.

Kilka dni temu media obiegła wiadomość o jej śmierci. Miała 79 lat. A przecież dla wielu z nas była kimś więcej niż artystką. Była głosem, który przynosił ukojenie, twarzą, w której zawsze było coś prawdziwego. Kimś, kto nie grał emocji. Ona je niosła. Dzisiejszej nocy spotkamy się także z książką Nie jedno przeszłam. To rozmowy Stanisławy Celińskiej z Katarzyną Prewęcką. To niezwykle szczera opowieść o życiu, które nie oszczędzało bólu, ale które mimo wszystko nie traciło czułości dla świata. I mam nadzieję, że dzisiaj Państwo to usłyszycie. Stanisława Celińska urodziła się w Warszawie w 1947 roku.

Ale nawet kiedy grała role wielkie, nigdy nie traciła czegoś bardzo ludzkiego. Nie było w niej chłodu gwiazdy, ale była prawda. I może dlatego ludzie tak bardzo ją kochali. W książce Niejedno przeszłam Celińska mówi bardzo otwarcie o swoim życiu, także o ciemności. O alkoholu, o autodestrukcji, o latach zagubienia. Mówiła, że piła, żeby zagłuszyć lęk, ból i samotność. Alkohol przez lata niszczył jej życie, relacje i zdrowie, ale jednocześnie miała odwagę powiedzieć o tym publicznie, bez upiększenia siebie, bez budowania legendy silnej kobiety. I to właśnie było w niej niezwykłe. Nie udawała doskonałości, pokazywała, że człowiek może się rozsypać i że mimo to można próbować wrócić do życia.

W wywiadach opowiadała też, że bardzo ważna była dla niej wiara i modlitwa. Mówiła o momencie, w którym, jak sama uważała, została uratowana. A potem przyszła muzyka. Dla wielu osób Stanisława Celińska stała się głosem późnego ukojenia. Jej koncerty i płyty, atramentowa, malinowa, świątecznie, nie były zwykłymi recitalami. Były spotkaniami z kimś, kto przeszedł przez ciemność i wrócił z niej z niezwykłą łagodnością. Śpiewała o życiu tak, jakby znała jego ciężar naprawdę i chyba znała. Dlatego tak trudno dziś mówić o niej w czasie przeszłym. Bo są artyści, którzy zostawiają po sobie rolę, ale są też tacy, którzy zostawiają po sobie obecność i Stanisława Celińska była właśnie kimś takim.

I myślę dziś o tym, ile dobra było w jej głosie, ile ukojenia i prawdy. Dzisiejsza Sowa przed północą będzie więc nie tylko audycją o książce i muzyce. Będzie podziękowaniem za wrażliwość, za odwagę, za to, że była i że już na zawsze będzie częścią naszej pamięci. No i przywitałam Państwa jednym chyba z najbardziej znanych utworów Celińskiej. To było Uśmiechnij się. Ale teraz pojawi się coś szczególnego. Stanisława Celińska zaśpiewa utwór Ptakom podobni. W 1969 roku w debiutach wystartowała. Jej piosenka Ptakom podobni została nagrodzona. Być może do występu by nie doszło, gdyby artystka nie dostała prywatnej pożyczki na kupno sukienki i obuwia.

Wypatrzył ją w telewizji Edward Fischer, jeden z inicjatorów Festiwalu Opolskiego. Wyobraził sobie, że początkująca artystka może zaśpiewać chmurną i gniewną piosenkę pod tytułem Ptakom Podobni. Jej bardzo się podobała, ale przede wszystkim aranżację Włodzimierza Nachornego. Fischer postanowił Celińską wspomóc finansowo i pożyczył 600 zł. Wystarczyło na koronkową, krótką sukienkę i na pantofle. W Opolu był sukces, a Edward Fischer stwierdził, że przyjmie od Celińskiej pieniądze z powrotem, gdy ta zrobi karierę. Do zwrotu pożyczki nigdy nie doszło. Piosenka została wykonana na VII Festiwalu w Opolu 1969 roku na koncercie premiery oraz mikrofon i ekran.

Tekst Włodzimierza Ścisłowskiego i muzyka Romana Orłowa. A zaraz potem pojawi się Ja tu, ty tam. I teraz Stanisławie Celińskiej będzie towarzyszył Piotr Fronczewski. Absolutnie przepiękny duet. Marta Wróblewska, Sowa przed Północą, a dzisiaj wspominamy nieodżałowaną Stanisławę Celińską. Ptak wierzy w słońca ciepły promień, I choć go nieraz tworzy grom Buduje gniazdo swe mozolnie Gdzie najbezpieczniej jego snom Ptakom podobni też mamy gniazda Gdzie oczuć zawsze przyjaznych blask

Rozdział pierwszy. Metoda małych kroków. 17 stycznia 2011 roku. Mieszkanie Stanisławy Celińskiej na warszawskim Mokotowie. Herbata mocniejsza czy taka sobie? Mocniejsza. Bez cukru. Znajomi proszą, żeby podziękować pani za koncerty. Mówią, że jest pani im bliska i wywołuje wzruszenie. Przyjaciółka wspominała swojego ojca, który płakał, gdy słuchał kolęd w pani wykonaniu. Dygresja o tyle ważna, że miłość ludzi jest mi potrzebna. Rekompensuje mi to, czego brakowało mi w dzieciństwie. Cieszę się tym. Czuję, że jestem potrzebna innym i mogę dać im coś od siebie. Za wcześnie się urodziłam, tuż po wojnie, w nienajlepszym momencie życia moich rodziców.

Ty, Kielunia, spokojnie, nie szczekaj, bo cię wyprosimy. Musisz zachowywać się kulturalnie. Myślę, że już z tego fragmentu możecie państwo powiedzieć, jak niezwykła była. Stanisława Celińska w rozmowie z Katarzyną Prewencką. Nie jedno przeszłam. A teraz kolejne dwa utwory. Modlitwa o pokój. To piękna piosenka. Z udziałem chóru Zaczarowane Melodie z SP nr 5 w Gostyniu. w aranżacji Macieja Muraszko i koncert odbył się na Stadionie Narodowym w 2018 roku. A zaraz potem niech minie złość, który został potem okrzyknięty hymnem przeciwko hejtowi z płyty Jesienna.

Kiedy mieszkałam w Poznaniu z dziećmi, w teatrze, nie miałam tam pianina. Co prawda stało jedno na korytarzu, ale ogólnodostępne. Brakowało mi instrumentu. Nie tylko mnie, córka Ola też gra. Już jako sześciolatka komponowała. Sprzedałam złote pierścionki od mamy, tylko kamienie zostawiłam. I za to kupiłam elektryczną klawiaturę, żeby coś tam mieć własnego. I teraz ten smutek Stanisławy Celińskiej przełożymy na muzykę. Najpierw smuteczku mój, a potem obfitość. Obie kompozycje z płyty Atramentowa.

Wdrapałam się na ambonę, zobaczyłam misterium, sztandary, kadzidło, ornaty i stałam I stałam tak oniemiała. To fragment książki rozmowy ze Stanisławą Celińską. Niejedno przeszłam. Przechodzimy teraz do tej części audycji, która trochę przyspiesza i która pokaże Państwu, jak Stanisława Celińska potrafiła być przewrotna. Więc zaczniemy od songu Sprzątaczki i to nagranie pochodzi z gali piosenki aktorskiej Gali Matias z 1998 roku, a zaraz potem...

Pojawi się coś, czego się Państwo na pewno nie spodziewacie. Utwór Pieprzyć szkołę. Z kabaretu. Autorem jest Marek Koterski. Utwór ten pochodzi z kultowego spektaklu muzycznego oraz płyty Zanim będziesz u taty. Premiera Teatru Telewizji w 1993 roku. Piosenka stanowiła element buntu młodzieńczego postaci i doskonale wpisywała się w charakterystyczną dla twórczości Koterskiego, znanego m.in. z filmu Dzięćwira, satyrę na polską rzeczywistość, system edukacji oraz wszystkie schematy społeczne. Stanisława Celińska wykonywała ten utwór z ogromną ekspresją, wcielając się w zbuntowaną, raperopodobną postać,

Nie psuć szkoły! Nie psuć szkoły! Nie bądź golec! Nie bądź golec! Nie psuć szkoły! Nie psuć szkoły! Nie psuć szkoły! Żegnam Państwa utworem Atramentowa rumba, którą Stanisława Celińska zaśpiewała w towarzystwie zespołu Los Locos. Żegnamy Stanisławę Celińską, a ja żegnam Państwa. Do usłyszenia w przyszłym tygodniu. Lećcie wysoko moje sowy. Była z Państwem Marta Wróblewska.