Radio MORS - Słowotoki - 09.10.2022

I ja oczywiście, jak to ten Gen Z, który używa słowa vibe, sięgnęłam po telefon i wygooglowałam sobie tą kofolę, gdzie zobaczyłam na Wikipedii, że to jest dalej czechosłowacka firma. I zaczęłam się zastanawiać, ile jest jeszcze takich wspólnych czechosłowackich rzeczy, bo przecież wiemy, że kraj się podzielił, ale jest dalej obok siebie i czy więcej ich dzieli, czy więcej ich łączy. Tutaj pojawia się właśnie to pytanie tych granic. W pewnym momencie po prostu granica między nimi została postawiona. Ale czy ta granica kulturowa również? Czy w ogóle da się zrobić taką granicę kulturową? Na siłę zmienić jakieś zwyczaje, jakieś zachowania, żeby ta granica powstała? A jeśli ktoś studiował kulturoznawstwo, to wie, a jeśli nie, no to ja wam powiem. Zwyczaje i jakieś obrządki to jest tylko jedna z 15 tysięcy warstw tego, czym jest kultura.

Kultura to jest sposób myślenia, sposób życia, sposób posługiwania się językiem i komunikowania i to jest bardzo wryte w naszą psychikę, więc trudno jest mówić o czymś takim jak jedna granica kulturowa. Szukając dalej, dowiedziałam się, że do teraz Vogue nie ma swoich wydań czeskich i słowackich, tylko ma wspólne wydanie właśnie czechosłowackie. Może to być z jednej strony niedopatrzenie, jakieś kulturowe faux pas od strony wydawcy, że może nie zauważył, że kraje są podzielone, a może właśnie jakiś specjalny tutaj ruch konkretny, przemyślany, O którym tak naprawdę możemy się nigdy nie dowiedzieć, dlaczego jest taki, a nie inny.

Są zjawiskami kulturowymi wspólnymi dla Czechosłowacji i to nie tylko dlatego, że były wspólnym krajem i musiały być wspólnym, tylko dlatego, że też podobny koncept to rzeczy mieli Słowacy i Czesi i jakoś się tam bratali w podejściu do pewnych rzeczy, a wiadomo, że stare Zjawiska kulturowe kształtują w jakiś sposób nowe. Nie jesteśmy oddzielni od historii i wszystko jest procesem, wszystko jest ciągiem przyczynowo-skutkowym. I tutaj chciałabym przytoczyć czechosłowacką nową falę. Jeśli mówi się o jakiejś takiej kulturze wysokiej albo o kulturze, która w jakimś przewrocie w sztuce, to często mówi się o nowej fali w kinie. I warto wspomnieć, że Czechosłowacy, Czesi i Słowacy mieli wspólną nową falę.

Tutaj oczywiście mówię o obu, tutaj skryciłam nazwę i bardzo za to przepraszam, nie o to mi chodziło. Czesi i Słowacy dowiedzieli się o tym z dnia na dzień i wielu z nich tak naprawdę podniosło bunt. Ale mówi się też o tym, że to się wydaje takie nagłe. O czym tak naprawdę powiem dalej. Chcę tylko powiedzieć, że wybory do parlamentu w czerwcu tego roku 92, czyli dwa miesiące wcześniej, to nie było aż tak krótki okres, wygrały partie, które nie były za bardzo chętne do utrzymywania Czechosłowacji, czyli Ruch na Rzecz Demokratycznej Słowacji i Obywatelska Partia Demokratyczna. Więc tutaj pojawia się taki problem, że takie złożone tematy nie można stwierdzić, że są czarne lub białe.

Dzień dobry. Już mamy prawie połowę naszej audycji albo już połowę i dla wszystkich, którzy właśnie dołączyli, chciałam tylko jeszcze raz wyjaśnić, że kiedy mówię, że piosenka jest jakaś czechosłowacka albo ma vibe czechosłowacki, to odwołuję się do mojej ostatniej podróży do skalnego miasta i do atmosfery, jaka panuje w tamtych regionach geograficznych Moraw, Czech i Słowacji. Te piosenki po prostu kojarzą mi się z tą atmosferą i właśnie pod tą podróż, pod wspomnienie tej podróży zostały wybrane.

Szczególnie, że w nazwie mieli dosyć jasne aluzje. I tutaj pojawiają się takie sprzeczne koncepcje może filozoficzno-polityczne, jak Czechosłowakizm, czyli przeświadczenie, że Czesi, Słowacy i ci nieszczęśni Morawianie, którzy nawet nie są uwzględniani w nazwie, Tak naprawdę stanowią jeden naród. To są ludzie, którzy są za tym nurtem czechosłowackim i są za czechosłowakizmem. Uważają, że mają jedną świadomość narodową ze Słowakami. Potrafią się przecież nawzajem zrozumieć, żyją w podobnych terenach. Razem byli pod

Dzień dobry. No aż do momentu rozwodu, jak się okazuje. Także tu mamy jedną stronę osób, które się bratają nawzajem i trzymają w kupie siła za ręce jako bracia Czesi i bracia Słowacy. Ale z drugiej strony istnieją też takie ruchy jak ruch emancypacyjny Słowaków, który nie istniał, nie pojawił się nagle, nie pojawił się dwa miesiące przed rozpadem Czechosłowacji, tylko istniał zawsze. Nie mówiąc o tym, że

Samoistnienie Czechosłowacji nie było do końca całkiem równe, nawet na głupim przykładzie telewizji. Telewizja Czechosłowacka, główny kanał, taki jak my mieliśmy kiedyś tylko TVP, działała tak, że dwie trzecie programów była w języku czeskim, a tylko jedna trzecia była w języku słowackim. Słowacy oczywiście rozumieli język czeski, ale nie mieli takich swoich programów. Słowacy podobno są

Słowotoki Były inne narody, byli właśnie Morawianie, którzy też mają własną, oddzielną świadomość narodową i niektórzy twierdzą, że powinni należeć do Czechosłowacji, a niektórzy twierdzą, że powinni być własnym krajem morawskim, bo kiedyś w ogóle wyistniało państwo wielkomorawskie i ta nazwa wielko nie bierze się znikąd. Ale też na terenie Słowacji, szczególnie w miejscach, które graniczy z Węgrami po opadku imperium, wielu Węgrów nagle obudziło się w Słowacji i oni też chcieli być Węgrami, a nie Słowakami i nie mieszkać w Słowacji.

że ta historia może nie jest taka krystaliczna. Więc tak już rozgrybując i zakopując ten przykład Czechosłowacji jako nierozwiązywalnego supła, myślę, że mamy już odpowiednią ilość danych i wybranych informacji i przemyśleń, żeby dojść do tego wniosku o istnienie tych granic kulturowych. Trzymam Was jeszcze w napięciu, więc posłuchajmy przedostatniej piosenki, wspomnienie z Czech. How many times have you woken up and prayed for the rain?