Mentionsy Mentionsy
Radio MORS
Radio MORS

Radio MORS - Reportaż w Radiu MORS – 10 maja 2026

02.06.2026 ·34 min 27 s · 11 rozdziałów

„Młodość bez adresu” – Reportaż radiowy, który oddaje mikrofon młodym ludziom mierzącym się z kryzysem bezdomności. Ich opowieści pokazują codzienność pełną niepewności, chwilowych rozwiązań i walki o zachowanie godności. To intymne spotkanie z historiami, które rzadko przebijają się do przestrzeni publicznej i próba uchwycenia, dlaczego tak wielu młodych w Polsce traci poczucie bezpieczeństwa i własnego miejsca.Reportaż Julii Dudek i Igi Kurasińskiej stworzony w ramach pracy dyplomowej na kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna pod opieką naukową dr Dominiki Rafalskiej.

0:04 · Wprowadzenie do reportażu 1

Reportaż w Radiu MORS. Cześć, Gabriela Bączek przy mikrofonie. Młodość bez adresu to reportaż radiowy, który oddaje mikrofon młodym ludziom mierzącym się z kryzysem bezdomności. Materiał został stworzony w ramach pracy dyplomowej na kierunku Dziennikarstwo i Komunikacja Społeczna pod opieką naukową dr Dominiki Rafalskiej. Z autorkami Julią Dudek i Igą Kurasińską rozmawia Adrianna Kordowska. Skąd pomysł na ten reportaż? Wybierając temat na naszym seminarium, chciałyśmy poruszyć temat bezdomności ogólnie. Jednak nasza pani promotor poinformowała nas o tym, że w Warszawie działa Fundacja Po Drugie, która zajmuje się walką z kryzysem bezdomności wśród młodzieży.

3:16 · Fundacja Po Drugie - historia i działanie 3

Zbliżamy się do stacji Warszawa Centralna. Jest 25 sierpnia 2025 roku. Jedziemy do Warszawy. Odwiedzamy miejsce, które dla wielu jest ostatnią deską ratunku i pierwszą prawdziwą szansą. Jesteśmy w Domu dla Młodzieży Fundacji Po Drugie. To jedyna w Polsce inicjatywa, która na bezdomność młodych ludzi nie patrzy jak na problem, ale jak na historię, którą wciąż można napisać od nowa. To tutaj trafiają ci, którzy nie mieli dokąd wrócić, którzy słyszeli, że nigdzie nie pasują. Chcemy zrozumieć, zobaczyć, posłuchać. O tym, jak działa miejsce, które dla wielu stało się nowym początkiem, rozmawiamy z jego założycielką Agnieszką Sikorą, tegoroczną laureatką tytułu Warszawianki Roku.

Fundacja Po Drugie powstała ponad 14 lat temu z taką myślą, żeby pomagać młodzieży opuszczającej placówki resocjalizacyjne. Bardzo szybko okazało się, że bardzo wielu tych młodych ludzi nie ma dokąd wyjść, że ich problemem tak naprawdę jest brak dachu nad głową, a potem w krótkim czasie okazało się, że takich młodych ludzi, którzy nie mają swojego miejsca jest więcej, że to także byli wychowankowie i wychowanki pieczy zastępczej. Ale również młodzież, która wychowywała się w domu, w rodzinie, tylko że ta rodzina czy ten dom były nimi tylko z nazwy. I przychodzą do nas młodzi ludzie, którzy nie ufają, którzy nie wierzą w siebie, nie wierzą też w to, że świat to Jednak jest też miejsce życzliwych ludzi, którzy są uważni, którzy chcą pomóc.

No i na bazie tego wszystkiego, co się u nas dzieje, budujemy z tymi młodymi ludźmi relacje i nagle oni mają szansę przekonać się, że nie wszyscy dorośli są źli. Że są tacy dorośli, którzy są bezpieczni, którzy są przewidywalni, którzy są stali. I myślę, że to jest tak naprawdę najważniejsza rzecz, która pomaga tym młodym ludziom podnosić się, zmieniać swoje życie i odbudowywać albo w ogóle po raz pierwszy budować w życiu jakąś nadzieję. Dom dla młodzieży to tylko jedna z wielu dróg, jakie Fundacja otwiera przed młodymi ludźmi w kryzysie bezdomności. Dziś oddajemy głos jego mieszkańcom. Po to, żeby ich historie, dotąd ciche i zupełnie niewidoczne, miały szansę wreszcie wybrzmieć.

7:03 · Opowieść Mateusza 4

A może być ksywa? No to tak. Siemało, jestem Kosa. Mam 22 lata, jestem w Fundacji od 5 miesięcy gdzieś. Miałem przerwę 3 miesiące, bo byłem na odwyku. Wróciłem z odwyku. Znalazłem sobie terapię dzienną. Jestem uzależniony od THC i mefedronu. Jakby wychowywałem się od 16 roku życia na ulicy bardziej z osobami, które Jakby wciągnęły mnie w handel, w alkohol, w imprezy, bardziej w ten świat. A jak im powiedziałem, że jakby już nie chcę brać, to mnie kopnęli w dupę. Bardzo dużo w życiu robiłem złych rzeczy. Handlowałem.

Rodzicom się to bardzo nie podobało i powiedzieli, że albo znajdę normalną pracę, albo mnie wyrzucą z domu. Wtedy nie widziałem innych perspektyw na życie, podobały mi się takie uliczne style i tak dalej, więc jakby nie zmieniłem swojego życia i nie zmieniłem nastawienia wtedy. Rodzice powiedzieli o tym, że do końca miesiąca mam się spakować, że jest fundacja po drugie, do której powinienem się zgłosić. Po prostu wyszedłem z domu. Zatrzymałem się u ziomka. Jeszcze wtedy przez dwa dni brałem, a potem się ogarnąłem i stwierdziłem, że to życie nie jest dla mnie. Po prostu jakby uciekłem. Stwierdziłem, że jednak, że nie chcę tak żyć, że chcę spróbować inaczej żyć, że ulica to nie jest miejsce dla mnie.

No i zadzwoniłem do fundacji. Po rozmowie z panią Agnieszką powiedziała, że na drugi dzień mam przyjść. Przyszedłem, powiedziała, że mnie przyjmą. No i tak się tu w sumie znalazłem. Na pierwszym tym, tym rozmowie to mówiłem, kurna, że ćpam. Przyhandluję, że jestem taki do przodu, a na drugi dzień po prostu powiedziałam jaki jestem, czyli jestem emocjonalny, który po prostu nie umie okazywać emocji i uczuć. Po prostu zagubione dzieciak, który przeżył w domu piekło, a potem na siłę szukał jeszcze bardziej tego. Mateusz o swoim domu mówi jak o miejscu, które zamiast chronić, raniło. Kiedy trafił do fundacji, przyniósł ze sobą cały ten ciężar. Wszystko to, przed czym przez lata próbował uciec.

Bo jakby chciałem coś innego poczuć niż tylko nicość. Ja byłem osobą i nadal mam coś takiego, że ja nie chcę pomocy. Jeżeli mam stany depresyjne, chcę sam z tego wyjść. Jeżeli, nie wiem, mam głodę, chcę samemu przez to przejść. Jakby nie chcę pomocy. Po prostu tak zostałem nauczony. Ale na szczęście wyszedłem z tego. Znaczy powiem tak, z depresji się nigdy nie wychodzi. Jak miałeś depresję, to przez całe życie to masz. Najważniejsze to jest pokochać siebie, bo jak pokochasz siebie, to wtedy masz łatwiej w życiu. Zajęło mi to bardzo długi czas, ale odkąd tutaj jestem w fundacji, czyli przez te 4-5 miesięcy, to bardzo siebie pokochałem. Zanim wyłączymy mikrofon, Mateusz zostawia wiadomość dla tych, którzy wciąż mierzą się z trudnościami.

13:04 · Wiadomość Mateusza dla innych 1

Jeżeli na przykład jesteś osobą, która trzyma w sobie negatywne emocje czy uczucia, czy coś się dzieje, to powinieneś szczerze porozmawiać z bliską osobą o tym, bo tak jest po prostu łatwiej. A druga rzecz, jeżeli płaczesz, to się nie wstydź tego, że płaczesz, bo uważam, że osoby, które płaczą, są silniejsze niż osoby, które nie płaczą. I że płacz jest zdrowy. Można fajnie zejść z emocji i nie robić sobie krzywdy. To, co spotkało Mateusza, pokazuje szerszy problem. Gdzie w tej historii jest państwo i jak właściwie reaguje system? System zawodzi w wielu przypadkach, nie tylko w tym przypadku, w którym zajmuje się Fundacja Po Drugie, czyli rozwiązywanie problemu bezdomności młodzieży.

13:40 · Problem bezdomności młodzieży 3

Natomiast jeśli chodzi o to, co my robimy, no to faktycznie system pomocowy w Polsce w ogóle nie odpowiada na potrzeby tych młodych ludzi. System widzi trochę to, że młodzież opuszczająca pieczę zastępczą, czyli ta, która przebywa w domach dziecka czy w rodzinach zastępczych, jest zagrożona bezdomnością. I dla tej grupy system tworzy jakieś rozwiązania, ciągle niewystarczające, ale jednak. Natomiast system totalnie nie widzi, że tych młodych ludzi jest dużo więcej i że tych historii czy sytuacji, które powodują bezdomność jest Dużo więcej. System nie ma tak naprawdę żadnej odpowiedzi. Fundacja Po Drugie prowadzi jeden jedyny w Polsce dom, który jest ukierunkowany na pracę z młodzieżą od 18 do 25 roku życia doświadczającą bezdomności i my nie różnicujemy tej młodzieży.

I stąd też było to pragnienie za wszelką cenę posiadania kogokolwiek i oddawania siebie ponad wszystko swoim kosztem, ale no ja wiele lat czułam się sama. Teraz jest tak, że ja wiem, że nie jestem sama, ale nie czuję, że mam tego kogoś, no nie czuję też, że mam kogoś. Mam siebie przede wszystkim, tak zgodnie ze sobą to jest dla mnie najważniejsze. Tutaj trafiłam tak naprawdę po terapii, wyszłam z ośrodka, dwa tygodnie jeszcze poza ośrodkiem sobie pohulałam i przyjechałam do fundacji. No ale tak, no od zajarania sobie jointa się zaczęło. 11 lat temu, no. Wtedy pierwszy raz zapaliłam, później jak miałam 14 lat spróbowałam innych narkotyków, w międzyczasie sobie piłam alkohol, ale alkohol zawsze taki jest sporadyczny w moim życiu.

Z tym jakby nie było... A zazwyczaj jest to krzyżowe i łączy się, ale ja tak nie mam. Na pewno fundacja dla mnie to jest taki moment takiego przejścia. Lubię to określenie, że to jest taka trampolina dla mnie w tej sytuacji, w jakiej ja byłam i z potrzebami, które miałam, to ja tu wyczerpałam jakby naprawdę wszystko, co mogłam z tego miejsca. Taki moment przejścia, takiego zaczepienia się, żebym miała start. Taki dobry, bezpieczny, nowy start. Dziś Paulina mówi nam o nowym początku. A kiedy wraca myślami do przeszłości, wie dokładnie, co chciałaby sobie wtedy powiedzieć. Przejdziesz przez wszystko, jesteś nie do zatrzymania.

18:01 · Opowieść Pauliny 1

To bym sobie powiedziała, że nic cię nie złamie. Że byłaś w takich miejscach w życiu, że nic cię nie złamie, ani nikt. Wiele razy siedziałam na torach, parę razy wzięłam te tabletki. No duże razy, dużo było takich rzeczy. Ale gdzieś zawsze jakaś ta wola życia we mnie była silniejsza, bo w teorii to już bym nie żyła ileś razy, ale żyję. Były takie momenty, choć późno na cały ten okres mojego życia, że ludzie mnie po prostu podparli albo bardziej byli dla mnie jak takie kierunkowskazy. Ktoś powiedział mi o pierwszym ośrodku i o fundacji. Ja wtedy miałam już 19 lat.

21:46 · Zakończenie rozmowy 1

Dużo zażywałem różnego rodzaju substancji, alkoholu, twardych narkotyków. Niestety się zdarzyło, że parę razy porządnie spróbowałem i już miałem dosyć takiego życia. Ale to uzależnienie mnie trzymało na tej ulicy. No bo niestety życie na ulicy wiąże się z tym, że zażywa się po prostu. Ja już miałem dosyć takiego życia. Zawsze gdzieś patrzyłem z zazdrością na osoby, które prowadzą normalne, dorosłe życie. Też tak chciałem, ale mnie uzależnienie niestety trzymało w ryzach. Wchodzili wolontariusze z fundacji, mówili, że bym przyszedł. Ja bałem się przyjść do fundacji, dlatego że ja byłem w 2020 i siebie, jak i ich wszystkich zawiodłem, nie stosowałem się do zasad. No ale przyjeżdżałem pod fundację za dwa tygodnie.

23:36 · Opowieść Emil'a 2

Jak ja żyłem na ulicy, to jak patrzyłem na takie normalne rodziny, właśnie z normalnych domów, to ja bardzo tego zazdrościłem, nie? No i teraz moje marzenie się spełniło, bo jestem w takim środowisku, w którym jest cisza, spokój i nie ma żadnej patologii i jest okej po prostu. Kiedyś jak byłem bezdomny, to nawet usłyszałem od paru osób, że ty się nie nadajesz do życia na ulicy. Mieli rację, bo ja gdzieś marzyłem o tym, żeby żyć po prostu w godnych warunkach. Bardzo dużo od siebie wymagam, dlatego że ja całe życie nie wymagałem od siebie w ogóle kompletnie nic. Ja jestem w fundacji, fundacji z warunkiem praca, płacenie za dom, stosowanie się do zaleceń pracowników fundacji. Dla mnie to jest bardzo ważne, żeby mieć te aspekty, bo dzięki temu mam spokój wewnętrzny.

Praca mi daje takie poczucie stabilności. Fundacja w moim dorosłym życiu była najlepszą decyzją, jaką podjąłem. Ja od sierpnia tamtego roku poszedłem na mieszkanie treningowe. Fundacja prowadzi takie mieszkania. To są dla osób, które utrzymują pracę, chodzą na terapię, stosują się do zaleceń pracowników. Robią naprawdę wiele dla poprawy swojej jakości, sytuacji w życiu. No i wtedy właśnie koordynatorzy mieszkań treningowych, no głównie tutaj pan Jacek, co przyjeżdża nieraz tutaj właśnie na dyżury, obserwuje dane osoby i on na podstawie tego na przykład analizuje sobie, czy ta osoba się nadaje na mieszkanie treningowe, czy się nie nadaje.

28:45 · Fundacja i terapia 3

Chcę zacząć. Wysłuchaliśmy reportażu Julii Dudek i Igi Kurasińskiej Młodość bez adresu. Miałyście dobry kontakt z samą założycielką fundacji. Czy to ona was zaprosiła, czy to była wasza inicjatywa, żeby tam pojechać? To była nasza inicjatywa. My się do niej odezwałyśmy i tak naprawdę napisałyśmy do niej w prywatnej wiadomości o to, że mamy tak naprawdę taki pomysł na reportaż, czy jest to w ogóle możliwe.

Ona oczywiście się zgodziła, zaprosiła nas. Za każdym razem nagrywała też nas na social media tej fundacji. Była bardzo otwarta, zaproponowała nam herbatkę, na początku z nami rozmawiała. Uważam, że ona też wprowadza w tym domu dla młodzieży taką atmosferę, że faktycznie można poczuć się jak w domu. Powiedziałyście w reportażu, że istnieją pewne zasady. Czy możecie nam je przybliżyć? Tak naprawdę warunkami bycia w tej fundacji i mieszkania w domu dla młodzieży jest posiadanie albo tak naprawdę chęć szukania pracy, uczestniczenie w terapii, płacenie za dom. Też ważnym warunkiem, o którym zapomniałam wspomnieć, jest abstynencja, ale to się właśnie wiąże z tą terapią, ponieważ często są to osoby, które miały problem z uzależnieniami,

I fundacja pomaga tak naprawdę i zapewnia terapię dla tych osób. Czy mogłyście zobaczyć, jak wygląda w ogóle mieszkanie w takim ośrodku? To jest w sumie zwykły dom. Zwykły dwupiętrowy dom z ogródkiem, z tarasikiem. Zupełnie z ulicy nie rzuca się w oczy jako jakieś schronisko czy jakiś większy budynek. I to też jest trochę problematyczne, bo jest tam przez to mało miejsc dla tych osób. Też Pani Agnieszka bardzo to podkreśla, jak walczy o to, żeby państwo po prostu finansowało więcej takich domów. Ale jeżeli chodzi o to, jak wygląda, są 3-4 pokoje. Normalnie oni urządzają sobie te pokoje tak jak chcą, tak jak potrzebują, więc wygląda to jak zupełnie normalny dom.

32:33 · Historia Patryka 1

On tak naprawdę wie, że on był dla niej ciężarem, że on bardzo za tą mamą tęskni. Po tej rozmowie Agnieszka Sikora, czyli założycielka fundacji, powiedziała nam o tym, że Patryk ma zaświadczenie o niepełnosprawności psychicznej. Też bardzo wzruszające było to, jak on opowiadał o swojej mamie. Absolutnie nie mówił o niej nic złego, nic negatywnego. Wręcz miał żal sam do siebie, że tak poprowadził swoje życie. To chyba było takie najbardziej uderzające, że on cały czas za nią tęsknił i cały czas chciał jej udowodnić, że się pomyliła. Tak naprawdę bezpośrednio pomóc jest ciężko, aczkolwiek zapytałyśmy o to Agnieszkę i co my możemy zrobić, jak możemy pomóc. Powiedziała, że tak naprawdę fundamentem jest zaobserwowanie ich na Instagramie.

Pokazano wszystkie 20 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.