Radio MORS - Gość Radia MORS - 06 marca 2025
Anna Zielińska-Fedoruk to współkoordynatorka projektu Metropolitanka w Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku, który przybliża historię kobiet związanych między innymi ze Stocznią Gdańską. W rozmowie opowiada o inspiracji do stworzenia projektu oraz o roli, jaką stoczniowe kobiety odegrały w budowaniu współczesnej historii. Metropolitanka to nie tylko opowieść o ich codziennych doświadczeniach i wyzwaniach, ale także o ich sile, determinacji i znaczeniu dla ruchów społecznych.Projekt pokazuje, że kobiety były nie tylko pracownicami, ale także liderkami i uczestniczkami ważnych wydarzeń historycznych. Zielińska-Fedoruk podkreśla, że ich historie to wciąż nie do końca odkryta część dziedzictwa Gdańska i Polski. W ich roli w społeczeństwie, solidarności i walki o równość.Dzięki Metropolitance te historie nie giną, ale stają się inspiracją dla kolejnych pokoleń kobiet, pokazując, że ich głos i działania mają ogromne znaczenie – zarówno w przeszłości, jak i teraz.
Radio MORS. Cześć, z tej strony Gosia Piwańska. Jest ze mną dzisiaj Ania Zielińska-Fedoruk. Cześć. Z wykształcenia archeolożka i historyk. Zawodowo pracujesz w Gdańskiej Fundacji Przedsiębiorczości, a od 2012 roku jesteś aktywną działaczką w grupie Metropolitanka. No i właśnie, jakbyś może na samym początku powiedziała nam, czym ten projekt dokładnie się zajmuje? W ogóle bardzo się cieszę, że tu jestem i że mogę też o nas opowiadać, tym bardziej, że istniejemy już dość długo. Ja, jak tak wspomniałaś, właśnie jestem zwykłocenia archeolożką i też historyczką.
Her, ona, story, jej opowieść, czyli po prostu kobieca opowieść. Te warsztaty mnie zainspirowały, zaintrygowały, poznałam cudowne kobiety i jakby poczułam, że to jest to, że jakby szukam swojego miejsca, coś co mogę robić i to jest super. A była też taka sytuacja, że właśnie około w latach 2011-2012 Gdańsk starał się o miano Stolicy Kultury i działo się wtedy bardzo dużo różnych inicjatyw. Kilka dziewczyn, Marta Tymińska, Ania Miller, Kasia Gumowska, między innymi Ania Urbańczyk, wtedy pracująca w Instytucie Kultury Miejskiej, zainicjował taki projekt Metropolitanka, który miał się zajmować kobietami na stoczni. Wybór był nieprzypadkowy, no bo stocznia była, jest, znaczy może już nie jest, ale była największym zakładem pracy na Pomorzu i zawsze o stoczni mówiło się z perspektywy mężczyzn, też jako pracowników, ale też na przykład opowiadając o wydarzeniach historycznych, które miały miejsce w Stoczni Gdańskiej w latach osiemdziesiątych czy siedemdziesiątych, zawsze mówiło się o tym z perspektywy kobiet.
A czy musiały mieć też silną psychikę? Zdecydowanie, zwłaszcza jeżeli się pracuje w środowisku, gdzie jest dużo mężczyzn. Więc sytuacje były różne i o takich też rozmawiałyśmy. Bo nasza narracja, to o czym opowiadamy o kobietach na stoczni, to jest też dzięki temu, że my rozmawiamy z kobietami, które na tej stoczni pracowały. W tym miejscu zrobimy sobie przecinek. Zostańcie z nami cały czas i wracamy po krótkiej przerwie. Cześć, witajcie po przerwie. Z tej strony Gosia Piwańska. Jest ze mną dzisiaj Ania Zielińska-Fedoruk.
To jest ich młodość, ciężka, bardzo trudna, ale młodość i wspomnienia są i na przykład im jest czasem trudno teraz to odnieść, bo ta stocznia wygląda teraz już zupełnie inaczej, no ale patrzą to z perspektywy emocji. Zresztą rozmawianie też z takimi osobami, jak wspominają pewne wydarzenia i czasy, Jest bardzo ciekawe, bo ludzie często nie zapamiętują konkretnych wydarzeń, kto, co, gdzie, jak był, ale zapamiętują zapachy i zapamiętują emocje związaną z daną osobą czy z danym wydarzeniem. I to jest na przykład bardzo ciekawe. Myślę, że poczucie nostalgii to jest rzecz, która na pewno często do nich wraca, więc jeżeli też Chcecie posłuchać dalej i dowiedzieć się, jakie jeszcze ciekawe rzeczy Ania ma nam do opowiedzenia, to zostańcie na linii z nami i wracamy po krótkiej przerwie.
Ja zwolniłam mocno od kiedy mam Luśkę, czyli od jakichś trzech lat. Wcześniej miałam na to też czas. Ja już rzadko odprowadzam, też zrezygnowałam z tej formy. Ale też mamy inne przewodniczki i w tym roku być może też uda się przeprowadzić takie szkolenie dla nowych przewodników przewodniczych, więc zachęcam studentki i studentów Uniwersytetu Gdańskiego do zgłoszenia się. Obserwujcie stronę Instytutu Kultury Miejskiej, być może za jakiś czas to ogłosimy. Jeśli ktoś z was w takim razie chciałby spróbować takiego oprowadzania, no to Ania na pewno pomoże i tutaj zrobimy sobie krótką przerwę, także zostańcie z nami. Radio MORS.
Witamy z powrotem. W studiu jest z nami Ania Zielińska-Fedoruk. No to jak w takim razie znajdujesz czas i energię na pogodzenie tych wszystkich rzeczy? Czasem się sama zastanawiam, bo zeszły rok był bardzo intensywny pod tym kątem, ale to też przez zupełny przypadek i w totalnym chaosie też. Ja się śmieję też, że ja dość dużo jeżdżę do pracy, bo ja mieszkam na ujeździsku i dojeżdżam do pracy na Przymorze, więc to trochę trwa, a wtedy mam czas na szukanie i sobie grzewanie w telefonie. Czyli wykorzystujesz odpowiednio czas, który po prostu masz. Nie lubisz mordować czasu z tego, co... Nie, lubię. Oglądam też Netflixa. Super. Muszę się odmurzyć. To nie tak. Tak jak mówię, zwolniłam, ale na przykład w zeszłym roku miałam taką sytuację, której wiedziałam, że nie mogę przepuścić, że albo teraz, albo nigdy.
No ale jakby to wszystko było dłużone w czasie i w zeszłym roku, właśnie dokładnie rok temu, w marcu, Zadzwoniła do mnie Magda, mówi Ania, chyba jest ten moment, gdzie możesz coś zrobić z panią Ireną. Okazało się, że pani Irena zadzwoniła do niej z prośbą, żeby Magda wsparła ją we wpisie do Księgi Guinnessa. Widziałam to na Facebooku i to się udało finalnie. Tak, chociaż nie było łatwo i to wymagało ogromnej pracy. Dzisiaj nie jestem w stanie nawet powiedzieć, jak to nam się udało. Kiedy? Naprawdę. Ale byłyśmy u pani Ireny, bo ona zaczęła procedurę sama, ale jakby potrzebowała już wsparcia. Miała wtedy 92 lata, nie? Więc jakby... Chociaż... Dawała w sumie radę, ale pojawił się problem, bo do tego, żebym miała ten wpis do Księgi Guinnessa jako pierwsza kobieta sędzia żużlowa na świecie, potrzebowała uzupełnić procedurę, wpisać dokumentację po angielsku, mieć dokumenty archiwalne i zaświadczenie o tym, że jej pierwszy mecz był sędziowany w 1964 roku.
Czyli wniosek jest taki, żeby być po prostu wytrwałym i super. Trochę namolnym. I trochę namolnym. No ale jak widać, to się faktycznie opłaca. To jest miejsce, w którym może nie chciałabym stawiać kropki, ale taki średnik, bo faktycznie o kobietach mogłybyśmy jeszcze Dużo porozmawiać, natomiast czas też jest w pewien sposób ograniczony, więc Aniu, ja bardzo ci dziękuję za dzisiaj. Super rozmowa i jakbyś mogła jeszcze na koniec powiedzieć naszym słuchaczom, gdzie na co dzień mogą was znaleźć? My prowadzimy też, no powiedzmy, że mamy swojego Facebooka, Metropolitanka, ale spacery i różnego typu działania. Mamy swoją koordynatorkę, super dziewczynę Agnieszkę Cala-Mądry, którą bardzo serdecznie pozdrawiam.
I też na pewno wkrótce będą spacery. Bardzo zachęcamy. Staramy się, jak nam czas pozwoli i też uda nam się zdobyć fundusze, organizujemy jakieś wydarzenia po drodze. W zeszłym roku, tak jak mówię, był ten pierwszy festiwal, a zobaczymy, czy uda się zrobić kolejny. Najlepiej obserwować też strony Instytutu Kultury Miejskiej. Być może niedługo ruszy też kurs na przewodniczki po stoczni. Też zachęcam. Pani Irena Nadal-Naszatowska ma swojego osobnego Facebooka. To też można znaleźć. Więc generalnie przez Instytut Kultury Miejskiej albo przez social media. Super. Była dzisiaj z wami Gosia Piwańska oraz Ania Zielińska-Fedoruk. Bardzo dziękujemy. Hej. Hej.
Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ania Zielińska-Fedoruk opisuje projekt Metropolitanka i role kobiet na stoczni w Gdańsku.
Opowieść o zawodach kobiet na stoczni i ich doświadczeniach w środowisku męskim.
Analiza zarobków kobiet na stoczni i ich awansów zawodowych w latach 60-70.
Opis reform stoczni i wpływu na pracę kobiet w latach 90-tych.
Opowieść o rozmowach z dawnymi pracowniczkami stoczni i ich doświadczeniach.
Opis spacery stoczniowe i innych projektów dedykowanych kobietom przez Metropolitanka.
Opis projektu listy Pomorzanek i inicjatywy patroni tramwajów dla kobiet.
Ania Zielińska-Fedoruk o zarządzaniu czasem i misji Metropolitanka w rozwijaniu opowieści o kobietach.
Gosia opowiada o swoim zadaniu związanym z Ireną Nadolną-Szatyłowską, sędzą żużlową, która chciała uzyskać wpis do Księgi Guinnessa jako pierwsza kobieta sędzia żużlowa na świecie.
Rozmowa kończy się, Gosia podziękowuje gościom i podaje informacje o lokalizacji i sposobach kontaktu z Metropolitanką.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Anna Zielińska-Fedoruk to współkoordynatorka projektu Metropolitanka w Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku, który przybliża historię kobiet związanych między innymi ze Stocznią Gdańską. W rozmowie opowiada o inspiracji do stworzenia projektu oraz o roli, jaką stoczniowe kobiety odegrały w budowaniu współczesnej historii. Metropolitanka to nie tylko opowieść o ich codziennych doświadczeniach i wyzwaniach, ale także o ich sile, determinacji i znaczeniu dla ruchów społecznych.
Projekt pokazuje, że kobiety były nie tylko pracownicami, ale także liderkami i uczestniczkami ważnych wydarzeń historycznych. Zielińska-Fedoruk podkreśla, że ich historie to wciąż nie do końca odkryta część dziedzictwa Gdańska i Polski. W ich roli w społeczeństwie, solidarności i walki o równość.
Dzięki Metropolitance te historie nie giną, ale stają się inspiracją dla kolejnych pokoleń kobiet, pokazując, że ich głos i działania mają ogromne znaczenie – zarówno w przeszłości, jak i teraz.