Radio MORS - Gość Radia MORS - 02 stycznia 2025

Gość Radia MORS. Goście Radia MORS, Maciej Szkaradziński, witam Państwa i zapraszam na rozmowę z Adamem Krzemińskim, publicystą, wieloletnim współpracownikiem Tygodnika Polityka i autorem wielu publikacji. Witam Pana redaktora. Witam. Panie redaktorze, poprowadził Pan wykład zatytułowany Humaniora. Wobec czy dla świata? Dosyć intrygujący jest ten tytuł. Czy mógłby Pan wyjaśnić go naszym słuchaczom? Owszem, Ewan, chodzi o to, na ile humanistyka, a wybrałem stare słowo szesnastowieczne po to, żeby nie być zakładnikiem takiego podziału na poszczególne dyscypliny, na ile humanistyka pozwala zrozumieć świat i wobec niego się określić, jak w nim działać.

A sytuacja jest bardzo skomplikowana i jak powiedział taki niemiecki filozof Jürgen Habermas, to już z dobrych parę lat, lata 70., żyjemy w nowej nieprzejrzystości. I w tej nowej nieprzejrzystości humaniora są konieczne, bo inaczej to... Każdy będzie sobie mówił bez żadnego porozumienia i jesteśmy bez wyjścia. Właśnie tutaj pan, jednym z głównych pana zainteresowań są relacje polsko-niemieckie i proszę mi odpowiedzieć, jak to się zaczęło? Wychował się pan we Wrocławiu, tak? Tak wie pan, to zaczęło się, no tak, wychowałem się we Wrocławiu, ale sprawa jest bardziej skomplikowana, mianowicie ja sobie uprzydomniłem przez ten Wrocław,

Ten podział ról jest oczywisty, ale ten podział ról nie załatwia sprawy, powiedziałbym, humaniora, to znaczy tego ludzkiego podejścia do drugiej strony. Ale to był koniec, to były lata 90. To był początek, koniec pewnej fazy i początek tej nowej. My jesteśmy w środku tej nowej fazy, nie wiemy do czego ona doprowadzi. No i jeszcze jedna sprawa jest ważna, to każdy germanista potwierdzi, zmienił się zupełnie model literatury niemieckiej. To są zupełnie... tego typu zaangażowania dzisiaj już nie ma. Jest bardzo staranne opisywanie takich najdrobniejszych odruchów mentalnych, wspomnień itd., ale nie ma tego przekonania, że pisarz to jest preceptor Germanie.

Gdańska. Zatrzymali tę debatę wokół Grasa w Niemczech. Gras nie odzyskał już tego respektu, ale debaty już nie było. W momencie, kiedy list się ukazał Adamowicza w Süddeutsche Zeitung, a Wałęsa powiedział, to mi wystarczy, Gras jest nasz. To znaczy, to był ostatni przypadek. To był ostatni, 2006 rok, moment, w którym zadziałały Naczynia połączone polsko-niemieckiej, kulturalnej, tego dialogu w oparciu o humaniora, intelektualistów, polityków, ludzi dobrej woli. Nie widzę nic czego podobnego dziś.

Nie widzę niczego. Dwadzieścia lat później nie widzę tego. Dobrze, więc od pojęcia humaniora rozpoczęliśmy naszą rozmowę i zakończymy. Dziękuję bardzo za rozmowę, panie redaktorze. Ja dziękuję. Gościem Radia MORS był redaktor Adam Krzemiński. Maciej Szkaradziński, do usłyszenia. Wszystkiego dobrego. Gość Radia MORS. Poglądy prezentowane w audycji nie są poglądami Uniwersytetu Gdańskiego, a wyłącznie zaproszonych gości.