Retelling w kulturze popularnej – wywiad z przewodniczącą SKN „Trickster”

która za swój główny temat bierze sobie retailingi oraz renagrację. Sam tytuł konferencji to retailing w kulturze popularnej. To jest studencko-doktorancka konferencja naukowa. Też przyjadą do nas prelegenci z różnych instytutów, z różnych uniwersytetów z całej Polski. Ale tak, głównym tematem, na którym się chcemy skupić jest właśnie zjawisko retailingu. Jak już poznaliśmy temat, to może przybliżysz nam trochę te mistyczne słowa, jakie są retailing i reneracja. Co to w sumie takiego i czy te pojęcia są ze sobą tożsame? To może też opowiem, skąd się w sumie wziął nam pomysł na sam temat konferencji. Retailing jest takim zjawiskiem dość popularnym, dość często używanym w kulturze i dlatego stwierdziliśmy, że to da dobry punkt wyjścia, ale jednocześnie nie zawęży za bardzo horyzontów prelegentom, którzy by chcieli wygłosić coś na dany temat.

Retelling to jest zjawisko ponownej reinterpretacji i modyfikacji znanej już historii lub wątku. Tutaj ujęcia są różne. Badacze czasami używają pojęć retailing i renarracja synonimicznie. Mówi się też o reinterpretacji, rewokacji. No tutaj zależy, samo podejście i definicja tego zjawiska zależy od tego, w jaki sposób chcemy podejść do tego zjawiska. My zostawiliśmy samo retailing w nazwie, ponieważ obejmuje to trochę szerszy punkt widzenia. Sama narracja to bardziej zmiana pierwotnych tekstów, zmiana pierwotnej narracji, reinterpretacja, modyfikacja pierwotnej historii. A w naszym ujęciu tutaj retailing to jest coś, co zawiera w sobie te wszystkie pojęcia. Czyli na przykład możemy mówić o zmianie medium jako o sposobie retailingu.

Jest to adaptacja, natomiast są wyraźne różnice, które zostały zmodyfikowane. Czyli w skrócie można powiedzieć, że retailing to tak naprawdę wiele rzeczy? Tak, to tak naprawdę wiele rzeczy naraz i nie zawsze jest robione tak samo, że tak powiem. Dlatego też jest właśnie mnogość tych tematów w kulturze i jest dużo różnych wątków i historii, za które można się wziąć. Też sam temat retellingu ze swojego takiego pola kultury popularnej możemy chociażby kojarzyć z Wiedźmina Andrzeja Sapkowskiego. On też o tym zjawisku pisał w esejach o literaturze fantazyjnej. Właśnie chciałam pociągnąć ten wątek i spytać cię może o takie, jak już sobie wyjaśniliśmy to pojęcie i rozłożyliśmy na czynniki pierwsze, powiedzieliśmy o nim w prostszych słowach, może żeby wymienić parę takich tworów, które pewnie dużo słuchaczy może kojarzyć, a nie zdawać sobie nawet sprawy, że są to retellingi i mi od razu przychodzi do głowy wszystkie możliwe retellingi mitologii, czyli na przykład Percy Jackson dla młodzieży,

A czy na przykład taki film o wojnie trojańskiej, Troja, jest też już sam w sobie retellingiem? Czy to jest po prostu opowiedzenie tej samej opowieści, którą mamy w mitologii? Na pewno opowiedzenie tej samej historii to nie jest. Nie oglądałam Troji całej, ale można na to spojrzeć jako na retelling. Jest to jakieś opowiedzenie historii inspirowanej tymi wydarzeniami. Jeśli chodzi o inne przykłady, tak naprawdę im bardziej zaczynamy się rozglądać za tym, za retailingiem, to znajdujemy go więcej, bo chociażby możemy zacząć od retailingu mitologii, o którym wspomniałaś, Likur Jodanie i całej serii o Persim Jacksonie i innych jego seriach, reinterpretujących innych mitologię, możemy za tym iść dalej. spojrzeć na mitologię nordycką Nila Gajmana chociażby, czy amerykańskich bogów.

To też są historie, które jeszcze zostały, amerykańscy bogowie zostali jeszcze nakręceni w serialu. Mitologia w ogóle jest bardzo często wykorzystywanym takim polem do retailingów. Mamy też, jest taki wysyp książek właśnie, które na nowo z perspektywy współczesnego człowieka próbują spojrzeć na historię starożytności. Więc to wszystko, im bardziej właśnie po nitce do kłębka wybieramy dany temat, dane pole i szukamy tego bardziej. Czy właśnie baśnie, które wykorzystuje Sapkowski, tak? Sam Charles Perrault, czy baśnie braci Grimm widzimy podobne motywy, a jednak czymś się różnią. I to jest właśnie ten retelling. Myślę, że to jak najbardziej podsumowuje nasze rozważania na ten temat. Jak bada się retailingi? Jak patrzy się na to zjawisko, które, jak już wspomniałaś, należy do kultury popularnej i jest bardzo szeroko rozwinięte w tym zakresie?

Jak patrzy się na nie od strony naukowej? Jakie aspekty są analizowane na przykład? Ja sama nie zajmuję się naukowo badaniem retailingów, natomiast też patrząc po tematach naszych prelegentów i innych też zgłoszonych prac, to sam retailing możemy badać z bardzo różnych perspektyw. Jak już wspomniałam o zmianie medium na przykład, więc możemy się zastanawiać, w jaki sposób zmiana medium determinuje zmianę historii. Musimy ją przecież opowiedzieć trochę inaczej odbiorca, na czym chcemy się skupić. Więc można badać właśnie z perspektywy medium, jak dane medium oddziałuje na zmianę historii. możemy badać z perspektywy postaci. Różne przedstawienie postaci to też jest istotny temat w retailingu, czyli na przykład zostawimy wydarzenia te same, ale bardziej się skupimy na tym, co postać odczuwa. Skupimy się na jej przeżyciach, na jej pozycji w społeczeństwie.

Właśnie, no tutaj adaptacja, znaczy jest, zmienia to historię. Są referaty na naszej konferencji, które właśnie zajmują się adaptacją, na przykład adaptacją książek, na przykład o Wichrowych Wzgórzach, tak? I jak to, jak to wygląda, więc adaptacja sama w sobie w jakiś sposób, no, opowiada historię. Musi ją jakoś zreinterpretować. Natomiast jest pytanie, jaki ma cel za tym, czy celem jest wierność fabule książkowej, czy celem jest próba ponownego opowiedzenia historii, znaczy innego opowiedzenia historii, nie tylko przez medium, ale też przez rzeczy, zamysły, na których chcemy się skupić. Czyli takim clue do tego, co jest retellingiem, a co nie, byłoby to, czy z tej nowej wersji opowiedzenia historii wyciągamy, my jako widzowie lub my jako twórcy, wyciągamy coś nowego, patrzymy w jakimś nowym świetle na daną historię.

Muzycja jako medium też opowiadania historii i może zmieniania jakichś pojęć, albo opowiadania ich na nowo. W sumie żadne medium nie jest zaniedbywane, bo mamy też wspomnienie o grach. Tutaj więc historie wykorzystywane w grach, czy jakieś wątki, które możemy traktować w różny sposób z perspektywy gracza, ale właśnie też z perspektywy badaczy, bo mamy też ludzi, którzy się tym zajmują. Będzie też trochę teorii o samych gatunkach i różnych sposobach patrzenia na nie. Zajrzymy też do Azji, bo mamy właśnie kilka panelistów, których ciekawiej to pole do badań. Więc tak naprawdę to też pokazuje, jak bardzo szerokim pojęciem jest retelling, jak wiele różnych tematów może łączyć. A jednocześnie jednak zostajemy w tym samym nurcie badawczym, tak? Mhm.

Czyli do wyboru, do koloru każdy może znaleźć coś dla siebie, jakąś sferę kultury popularnej, która go interesuje. Tak, tak. Czyli nie jest to tylko zjawisko czysto literaturalnawcze. Nie, absolutnie to jest zjawisko, które się pojawia na wielu przestrzeniach. Nie ogranicza się to tylko do literatury, tak samo jak przecież kultura popularna też nie ogranicza się tylko do literatury, więc tutaj retailing daje nam duże pole do działania i kultura popularna daje duże pole do działania, więc razem mamy retailing w kulturze popularnej. I to jest taki mega twór, który naprawdę łączy w sobie wiele rzeczy. Tak, tak. a jednocześnie jest też cudownym źródłem wielu tematów i ciekawych dyskusji, na co właśnie liczymy na tej konferencji.