Cliché Popkultury: #1 PIORUN | PODCAST

Kurczę, nie pamiętam, ale Julia zdradziła Aleksa z Markiem i od tamtej pory Aleks nienawidzi Julii i Marka i to jest jego motyw, działanie na niekorzyść. Wchodzimy tutaj, wpadamy jak grom z jasnego nieba. Bo tematem dzisiejszych Cliché Popkulturowych jest motyw pioruna slash błyskawicy. Slash grzmotu. Niekoniecznie jest to motyw burzy, bo na motywie burzy mamy nadzieję skupić się innym razem, a tym razem typowo piorun, błyskawica, symbol. Harry Potter. Harry Potter.

Ja jestem Draco Malfoy. Przytoczę tutaj słownikowe definicje, czym jest błyskawica i piorun. Błyskawica to silny błysk towarzyszący wyładowaniom elektrycznym w atmosferze ziemskiej. Tak typowo naukowo. A piorun to potężne wyładowanie elektryczne pomiędzy dwiema chmurami albo pomiędzy chmurą a ziemią, któremu towarzyszy huk i błyskawica. Czyli tutaj ten piorun i błyskawica to jest coś innego, bo piorun to jest jednak to zjawisko już z dźwiękiem, takie jeszcze zasadniejsze, a błyskawica to ten wizualny symbol. To chyba indeks, nie? Chyba indeks, znaczenie i znaczony, ale podsumowując te wszystkie piękne definicje, które nam tutaj przytoczyłeś, można stwierdzić, że piorun to zawsze jest interwencja, zawsze jest władza i jest to znak.

Więc to bardzo pięknie nas odsyła do mitologii, o której możemy sobie zacząć rozmawiać. No chyba, że masz jeszcze coś ciekawego do dodania w kwestii słownika. Myślę, że jak najbardziej mitologia to jest dobry kierunek. No cóż, no pierwszy Zeus wychodzi na prowadzenie tego, kim był Zeus. Zeus, krok piorunów, najwyższy z bogów. Definitywnie piorun jest jego atrybutem. Tak, tak samo jak atrybutem piorun jest Jowisza.

No tak. Tak, bo mamy dwie różne tutaj mitologie, rzymską i grecką. No ale są powiązane. Oczywiście, że są powiązane. No to jest taki atrybut suwerenności, właśnie tej władzy i spraw czyści przede wszystkim. No i ten, kto trzyma piorun, ten ma władzę, a kto jest pozbawiony pioruna, ją traci? Tak, bo to posiadanie... To jest częsty motyw, że... Częsty motyw, to jest kto ma piorun, ten ma właśnie to prawo do decydu... Kto ma piorun, ten ma władzę. Ten ma władzę, ten ma prawo do decydowania, dokładnie. Z innych mitologii związanymi bogami z piorunami jest na przykład jeszcze... Thor! Gromowładny. Tak. A czy z... Tylko, że Thor bawi się młotem.

Jego przeciwnik to zazwyczaj wales, związany z podziemiem, magią, bydłem, ale też chaosem czy podstępem, naruszaniem ustalonego porządku. Motyw przewodni, Vales coś kradnie albo wprowadza zamęt, a Perun reaguje serią piorunów. To w gruncie rzeczy znaczy, że jest policjantem. To sama to wymyśliłaś? Tak! No bo Perun to nie jest najwyższy słowiański Bóg. Nie, nie, nie. Światowid jest chyba najwyższy. Ale to właśnie też jest ciekawe, że w niektórych mitologiach gromowładny Bóg jest najwyższym z bogów, a w niektórych jest jednym z. Tak, no bo faktycznie ten przykład policjanta bardzo mi wpadł do głowy szybko i faktycznie tak patrząc na to, w jakie tam obowiązki miał ten Pierun, no to egzekwowanie prawa, przywrócenie równowagi i potwierdzenie, że hierarchia jest ważna i że działa w świecie.

Ale jeszcze mam jedno. Mitologiczne? Mam jeszcze mitologiczne jedno. I to jest Indra. To jest mitologia indyjska. I teraz ja to muszę przeczytać, bo to są bardzo dziwne słowa. Jeden z najważniejszych bogów wedyjskich, władca nieba, Svargi, Bush i Piorunów. Król dewatów, często przedstawiony z bronią błyskawiczną, czyli vadrą. I na słoniu. No tam jest chyba bardzo wielu bogów trudnych do zrozumienia. Tak, tak, tak. No ale jego usłonim nazywa się Erawan. Indra to także tytuł przywódcy bogów zmieniających się w Manvantarę. Powiedz mi, czy ty wiesz więcej o tym temacie, czy tylko jakby chciałaś tutaj poszerzyć naszą wiedzę o tego?

Ja chciałam poszerzyć naszą wiedzę o indyjską przestrzeń, ponieważ jak sobie wyobrażam, wiecie, w mojej głowie zaczęła pracować sztuczna inteligencja i wytwarzać obraz, jak sobie Jak to ma wyglądać? Jak sobie wyobraziłam takiego indyjskiego boga, Indrę, który trzyma w dłoni jakieś takie właśnie pioruny i jedzie na tym słoniu i krzyczy do niego Ravan, Ravan! I jak tymi piorunami trzepie, to piękna tutaj historia mi się wydarzyła. No tak, no. Dobra, już zaczynam trzeci raz, ale bo to jest najłatwiejsza droga, żeby przejść od mitologii do pierwszych ukazań takich, czy to ogólnie jako motyw już mieliśmy podanych tych bogów, ale również w filmach, bo to właśnie na filmach skupimy się jako pierwszych.

I między innymi, gdzie został wykorzystany Bóg Piorunów w całej serii Avengers Marvela. Ja myślałam, że ty sobie tak pitu-pitu do mnie mówisz, że starczy tych... Ja tak się rozluźniłam, mówię dobra chwila pauzy, a ty tutaj faktycznie wkroczyłeś w tę nową przestrzeń, którą chcemy poruszyć. No czyli zacząłeś w zasadzie od... Trochę literatury, ale trochę filmografii, no bo mówimy o komiksach i o filmach. Troszeczkę tak, troszeczkę, no wiadomo, że to wynika z komiksów, ale największą popularność zdobył Thor filmowy jako jeden, no ponowną popularność, no bo wiadomo, jako bóstwo był znany i jako symbolika, i jako bóg nordycki, ale jako postać

Trochę najważniejszym, bo on miał faktycznie tę moc boską, tę sprawczość, która wynikała z tego młota. Reszta bohaterów to były albo mutacje genetyczne, albo eksperymenty, albo technologia, a on faktycznie był postacią, która miała tę moc w sobie, faktycznie od Boga. Jako jedyny nie był człowiekiem do czasu, w tej oryginalnej ekipie Avengersów. Nie przywaliłbyś jej z pioruna? Została właśnie największym piorunem w historii elektryczności. Nawet nie kichnęła. Jak powiedziałeś, nie był on człowiekiem. A wiesz, kto jeszcze nie był człowiekiem? Kto? Frankenstein.

Mi się podobał, bo został literacko zrobiony. Nieważne jak to brzmi, sposób montażu, przejść, nakładek. Jest naprawdę mocno inspirowany, mam wrażenie, książkowością tej opowieści. Aczkolwiek główne wątki mogłyby być nieco inaczej pokierowane. No ale co ma Piorun do Wiatraka i do Frankensteina? Piorun co ma? Właśnie to jest dla mnie strasznie ciekawy motyw, bo w wielu poruszanych i już mówiących o tych motywach, o których mówiliśmy wcześniej, to jest taki symbol siły, mocy i w ogóle tutaj też jest ta moc, ale to jest bardzo fajne, bo w tych historiach o Frankensteinie, mówię o historiach, bo to są różne przedstawienia, tak jak mówię, ja też te swoje lubię na przykład,

Frank & Winnie, Disneyowską animację, bardzo lubię, gdzie jest właściwie przełożenie tego samego o piesku. Tak, ale Frank & Winnie, czy on miał tam... To jest Tim Burton, dokładnie tak. To jest totalnie ta estetyka. Do czego dążę? Że Piorun jest nośnikiem życia. Dlaczego jest tam... To życie i to niebezpieczeństwo, ta groza, bo to właśnie się kojarzy bardzo mocno z tą boskością, gdzie na początku to zaznaczyliśmy, że piorun kojarzy się z Bogiem, to jest atrybut gniewu, atrybut decyzyjności, więc grom z jasnego nieba, no to jest momentalne skojarzenie właśnie z gniewem bożym lub właśnie wykorzystaniem, jak w tym przypadku we Frankensteinie, tej boskiej mocy do ożywienia.

No więc właśnie takie bawienie się w Boga i w tym przypadku to jest jakby pozyskiwanie celowo tych piorunów, czyli wykorzystanie tej mocy, tej sprawczości Bożej, żeby faktycznie samemu się poczuć w ten sposób. To jest fizycznie ściągnięte poprzez mechanizm, tam jest nałożona ta wielka aparatura na tę wieżę. W której Frankenstein ma laboratorium. Znaczy nie Frankenstein, tylko... Frankenstein. Dokładnie tak, dobrze powiedziałeś. Tak, tak. Bo to w sumie Frankenstein jest tym, który ożywia, bo częsty błąd jest taki, że to Frankenstein to ten potwór, a tak naprawdę Frankenstein to twórca potwora. A potwór Frankensteina jest tym... Tak, tak.

Zakręcona jestem jak... Natomiast tak, tak. Na którym jest to laboratorium. No i ta aparatura poprzez pole magnetyczne ściąga sztucznie te błyskawice, które gdzieś po prostu w tej przestrzeni atmosferycznej się znajduje. Super, że powiedziałaś o sztucznym ściągnięciu pioruna, bo jeden z moich ulubionych filmów też ma motyw pioruna i też potrzebna jest do tego burza, która dzieje się w konkretny dzień, bo jest to powrót do przeszłości. Właściwy powrót do przyszłości, bo początkowo wraca bohater niecelowo do przeszłości, co by miało sens, ale wrócić musi do przyszłości, czyli do siebie.

W tym filmie Piorun jest nośnikiem jakiejś takiej nadziei i też jakby czymś, co może się wydarzyć tylko raz w jednym momencie, to jest taka szansa jedna na milion, żeby wrócić do domu. I doktor Brown, czyli ten szalony doktorek z filmu, Też konstruuje pewnego rodzaju aparaturę tak, żeby DeLorean miał energię, by wrócić, by dać radę uruchomić systemy, które pozwolą wrócić do siebie, a Marty przez to, że pamięta, znaczy ma nawet skrawek gazety, kiedy burza nad miastem przechodzi i kiedy Piorun uderza w wieżę zegarową, potrafią dokładnie to określić, żeby do siebie wrócić.

Czyli odwrócenie tego negatywnego ładunku wiążącego się właśnie ze zniszczeniem na odbudowę i na przywrócenie. No te błyskawice, pioruny są wykorzystywane we wszelaki sposób. Harry Potter. Harry Potter, który też tą błyskawicą jest niejako napiętnowany, bo nosi to znamie po, no nie ma co tutaj się bawić w eufemizmy, po bardzo przykrym wydarzeniu, po śmierci swoich rodziców.

I z jednej strony jest to takie piętno, które na nim ciąży i musi sobie jakoś z tym radzić, bo nie uwolni się od tego dodatkowo. Ale tak jak mówisz, jest to też taki element, który mam wrażenie rozpoczyna cały film albo książki. Sekwencja wstępna jest taka, że kończy się właśnie na czole z tym piorunkiem. W ogóle to jest ciekawe, bo poza tym piorunem na czole, błyskawicą właściwie, to nie ma dużo w serii Harry Potter, nie ma dużo o piorunach. No jest jedna burza z piorunami podczas meczu Quidditcha.

To pamiętam. Na pewno jest burza. Tak, tak. I jest tam jakiś piorun, grzmot w tle. Na pewno są jakieś takie momenty, gdzie się to pojawia, ale one nie są takie istotne. To jest dla mnie ciekawe o tyle, że ten symbol Towarzyszy nam cały czas, bo towarzyszy głównie bohaterowi, ale też logo całe jest oparte na tym. Bo on jest bardzo mocno związany z postacią. Mam taką teorię, że specjalnie ten motyw nie jest nadwykorzystywany i wmontowywany w tło czy jakieś wydarzenia poboczne. Właśnie, żebyśmy zawsze utożsamiali sobie te błyskawice z tą konkretną postacią filmową, że to faktycznie ona jest tym nośnikiem, jakby ona jest tą błyskawicą, ona trzaśnie i zmiecie w pył wszystko złe, co do tej pory było, czyli właśnie ta sprawczość, ta nadzieja.

Dobra. Ale w sumie, jeżeli chodzi o Harrego Pottera, to czy wszelkie pojedynki na różdżki nie są takie piorunowe? Zastanawiałem się, to jest jakiegoś rodzaju wiązka elektryczna, jakiś promień. Ale czy magię możemy znowu do fizyki przyrównywać? Ja rozumiem, że my tego nie umiemy sobie inaczej skonstruować i to tak wygląda. Ale właśnie się mocno zastanawiałem nad tym, bo podobnego rodzaju użycie mocy czarów było w Gwiezdnych Wojnach. I tam Senator Palpatine, czyli Lord Sithów ostatecznie, Używał piorunów mocy i to było faktycznie użycie tej mocy w taki agresywny sposób.

To był ten nośnik śmierci, to tak no typowo raziło, chociaż to też nie było takie mordercze, aczkolwiek no możemy sobie wyobrazić jak radzi cię piorun albo wiele. Tak, ale jest to wizualnie zbliżone i to głównie chodzi tutaj nam chyba... Jest to błyskawiczne, nie? Tak. Jest to szybkie i przede wszystkim wizualnie bardzo przypomina wyglądem właśnie tę błyskawicę, ten piorun, który jakby jest poszarpany. On nie jest piękny i ładny, tak jak sobie pamiętamy, po prostu połączone ze sobą trzy linie w kąty ostre. I rozwartokątne, tylko jest to faktycznie promień, który się rozgałęzia i przypomina też trochę takie korzenie, więc myślę, że jak najbardziej tutaj można to podpiąć.

Myślę, że jak jesteśmy w takich poważnych tematach walki, ataków na siebie, to zluzujmy troszeczkę i sięgnijmy bardziej w filmy animowane. Filmy animowane, okej. PIORUN. Pierwsze, co mam zapisane, to jest PIORUN, no bo jakby film nazywa się dokładnie tak, jak to o czym mówimy. I to jest podobny case, trochę jak Harry Potter. Trochę tak. Bo ten piorun tam jest, to jest niby takie ważne, on się tak nazywa, utożsamia się z tym. Ale czy tam są jakieś pioruny? Poza tym symbolem. Czy piorun jest Pixara? Tak. Czyli Pixar podwalił pomysł od J.K. Rowling. Piorunie...

Nie ma, nie ma piorunów. Nie ma błyskawic takich. Bo to jest znowu przywiązanie do bohatera. Tak, i symbol, to jest też symbol jakiegoś super bohaterstwa, no bo to jest super pies. Tak, no przecież, a czy Flash nie miał? We Flashu jeszcze jest to, że widać te pioruny. Że jak on się porusza, to jest taki błyskawiczny, dokładnie to słowo znowu, że to jest takie... Tak, tak. Szybki jak błyskawica. Tak, szybki jak błyskawica. Szybki jak błyskawica! O, a propos, szybki jak błyskawica. Czerwony jak? Zygzak McQueen z aut. Który w ogóle swoją nazwą też jakby, no bo piorun to jest taki zygzak, nie? Więc... Połączone, połączone jak kropki w łotkach.

Z animowanych filmów, czy ogólnie jeszcze z filmów, które sobie przygotowałem, to jest z Pokemonów. Ja też mam Pokemony. O, no to mów. Powiedz mi coś o Pokemonach. Pikachu! Prądowych. Ja mam Pikachu. Ja też mam Pikachu. No i on również generuje te pioruny. Takie pierwsze, co się kojarzy. Tak, no i jest przede wszystkim trochę... Nie to, że klasyfikowany, bo... Ale raczej narzuca się mu tą taką wagę najważniejszego trochę. No też dlatego, że jest głównym bohaterem serii, ale jego moc jest... Ash jest w sumie głównym bohaterem, ale no... Tak, ale... Ale głównym Pokemonem jest Pikachu. Tak. Od początku to jest najbardziej pożądany Pokemon, bo chcą go ukraść.

Mogliśmy sobie wybrać książkę i zawsze były te obowiązkowe. Jedna była książka dodatkowa, żeby nas zachęcić nieco do czytania. No i oczywiście, że sobie sami tego nie wybraliśmy, tylko wybrała nam wychowawczyni, ale był to Piercy Jackson i Bogowie Olimpijscy. No i jest to książka... To jest ta pierwsza część. To jest ta pierwsza część, to jest Rick... Jordan. Rick Riordan. Roszyna R. Tak, Percy Jackson i Bogowie Olimpijscy, książka Ricka Riordmana. No i no co no, fajna była. Opowiadała właśnie o tych piorunach i w ogóle. Bo to nie w tej części się okazuje, że ktoś ukradł piorun, czy to w tej?

Wiesz, że nie pamiętam? Ja oglądałem tylko film. Nie, to jest chyba ten, bo to tam piorun jest jako taki podmiot polityczny bardzo mocno. Mhm. Ale to nie jest właśnie ten symbol władzy? No tak, tak, bo to jest ta równowaga między bogami no i ta władza, no. No ja oglądałem tylko... A ja mało pamiętam tej lektury. Jak czytasz, no widzisz. Inna lektura, o której chciałem powiedzieć, to jest Balladyna. Balladyna, okej. W Balladynie nie ma tych piorunów, one nie są cały czas. To nie jest jakiś element wiążący, ale to jest element kończący. Przede wszystkim życie Balladyny, bo... Życie Balladyny skończyło się, kiedy piorun trzasnął. No tak, niech ją piorun trzaśnie, uznał Słowacki i ją trzasnął.

A Polacy ustwierdzili, niech to pierun trzaśnie. I tak śpiewają na każdych urodzinach teraz. Tak było, nie kłamie. Kącik muzyczny, grający fortepiany. W tym przypadku ja i zespół ACDC z utworem Thunderstack. No i co z tym? No i jest thunder, czyli... Czyli co? Czyli co? Burza. Burza! Burza? Piorun? Bardziej burza, ale ACDC w tej piosence dużo śpiewa o samym... No właśnie, ogólnie z muzyką jest na tyle problem, że rzadko kiedy jest używane słowo.