Mentionsy Mentionsy
Rachunek myśli
Rachunek myśli

„Idea Rzeczypospolitej”. Gość: dr Jakub Wolak

02.05.2026 ·59 min 30 s · 14 rozdziałów

Rzeczpospolita szlachecka była na wskroś nienowoczesna. Nieufna wobec nowinek z zachodu i południa Europy, kierowała się antycznym ideałem dobrego życia w polis – twierdzi dr Jakub Wolak w książce „Idea Rzeczypospolitej”. Czy ta deklaracja była czymś więcej niż tylko retorycznym ornamentem? W jaki sposób przekładała się na praktyki egzystencjalne i polityczne oraz na relacje z sąsiadami? Czy w nowoczesnym świecie jest miejsce na taką formę polityczności? O staropolskim rozumieniu „rzeczy pospolitej” Michał Nowak rozmawia z dr. Wolakiem.

1:42 · Jan Dymitr Solikowski 1

Jan Dymitr Solikowski napisał to dzieło, tą alegorię w 1564 roku. podczas Sejmu Parczewskiego. Miał wtedy 25 lat i był sekretarzem Zygmunta Augusta, członkiem Kancelarii Królewskiej. Urodził się w 1539 roku w Sieradzu jako syn wójta sieradzkiego. i Zuzanny z domu Fischer. Być może jego matka była pochodzenia żydowskiego. On miał ciekawą młodość, ponieważ wiemy, że studiował na Uniwersytecie Krakowskim, potem znajdujemy go w Wittenberdze, gdzie kształci się u boku Filipa Melanchtona.

4:14 · Cel i struktura dzieła 1

Edycja okazała się w serii Biblioteka Pisarzy Staropolskich. A jeżeli chodzi o cel tego dzieła, to możemy z przedmowy autora wnioskować, że był to Był to prezent. Prezent na 40. urodziny Zygmunta Augusta. Prawdopodobnie miał ten prezent również charakter okolicznościowy, bo to był rok, to były miesiące, kiedy Solikowski właśnie wstępował do Kancelarii Królewskiej i jest to też prawdopodobnie taka ukryta pochwała kancelarii. To już wynika z interpretacji tego tekstu, bo on jest napisany w takiej konwencji, że nie pojawiają się tam prawie żadne nazwy własne.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.