O nazwiskach Baruch i Barucha

Z JĘZYKIEM. Szanowni słuchacze, dziś o dwóch nazwiskach bardzo prosiła jedna ze słuchaczek o to, aby wyjaśnić etymologię, odmianę nazwisk Baruch i Barucha. Nie jest to nazwisko zbyt często w Polsce spotykane. Wedle słownika ogólna liczba wystąpień tych nazwisk na terenie całej Polski to 207. W naszym województwie jest to grupa nieliczna, ale i w Kielcach nazwisko Baruch, Barucha funkcjonują. Pierwsza, podstawowa forma Baruch, nazwisko niederywowane, czyli przejęte z języka obcego, to imię biblijne. Imię biblijne Baruch z hebrajskiego Baruch, błogosławiony, wielbiony, niech będzie Bóg.

Łacińskie Baruch przez ch. I tu, proszę Państwa, właśnie ta etymologia z hebrajska, błogosławiony, wielbiony, stanowi podstawę. On może nawet troszkę brzmieć tak, jakby to było nazwisko rodzime. Właśnie ta pani pytała, czy to nie jest słowiańskie nazwisko. Nie, nie jest. Więc ten Baruch, proszę Państwa, Józef Baruch, Stanisława Baruch. Nazwisko Baruch w wypadku, gdy nosicielką jest kobieta, nie odmienia się. Natomiast męskie nazwisko Baruch, kogo czego nie ma, Jana Barucha. Komu czemu się przyglądam? Baruchowi z Baruchem. I o kim, o czym mówię? O Baruchu. O Baruchu. Natomiast druga wersja nazwiska to Barucha. Barucha. Państwo pamiętają Józef Baruch, Józef Barucha, Józef Barucha i Stefania Barucha na przykład.

I to nazwisko jest już nazwiskiem derywowanym właśnie z końcówką Józef Barucha, Józefowi komu czemu się przyglądam, Józefowi Barusze. Tu właśnie to dziwne takie państwo. I o kim? O czym? O Józefie Barusze mówimy. Podobnie nazwisko żeńskie, jeżeli nosi je kobieta, odmienia się i teraz mamy na przykład Stefanię Baruchę, o Stefanii Barusze mówimy, komu czemu Stefanii Barusze przyglądamy się, kogo co widzimy, Stefanię Baruchę. Zatem Państwo już dostrzegają, że jeżeli mamy tę podstawową formę Baruch,

Odmiana jest trochę inna, komu czemu przyglądamy się Józefowi Baruchowi, a jeżeli mamy nazwisko Barucha, przyglądamy się Józefowi Barusze. I tu dawniej jeszcze można było spotkać nazwiska żeńskie, formy żeńskie, typowe, czyli końcówka żeńska Baruchowa, ten sufiks Baruchowa, czyli pani Baruchowa, była to żona pana Barucha i baruchówna córka Proszę Państwa, córka, podobnie można było kiedyś utworzyć nazwiska od męskiego, nazwiska Barucha. Można było, ale troszkę inaczej, za pomocą innych sufiksów. Żona to była pani Ewa Baruszyna. A córka pani Anna Baruszanka.

Dziś oczywiście tych nazwisk w zasadzie się nie używa, ale tak dla formalności, bo też takie pytanie było, czy można mówić o odojcowskim czy odmężowskim wariancie tych nazwisk. Można mówić, ale to są nazwiska rzadkie. Tyle proszę Państwa o tych dwóch postaciach Baruch, Barucha. Mam nadzieję, że wyjaśniłem wszelkie wątpliwości i teraz już wszystko jest jasne. A rozprawy z językiem w Radiu Kielce można wysłuchać codziennie od poniedziałku do piątku po godzinie 15.20.