Czy nowy papież dogada się z Trumpem?

To jest Przegląd Zagraniczny w Radiu RMF24. To było zupełnie niespodziewane. Kandydat na kanclerza mający za sobą większościową koalicję CDU, CSU i SPD przegrywa w Bundestagu głosowanie mające wynieść go na najwyższy urząd. A jednak to właśnie przydarzyło się Friedrichowi Merzowi, liderowi Hadecji, który dopiero w drugim głosowaniu zdołał zebrać niezbędne poparcie. Ze mną Kamil Frymark, specjalista od niemieckiej polityki ze Ośrodka Studiów Wschodnich. Witaj. Cześć Andrzeju, dzień dobry Państwu. Skąd się wzięła ta porażka Merza? Przecież te dwie partie się porozumiały, jest umowa koalicyjna. Oczywiście wiem, że głosowanie było tajne, więc z nazwiska się nie dowiemy, kto przeciwko Merzowi wystąpił, ale czy coś się pojawiło w obiegu publicznym, co sugerowałoby, skąd się te problemy kanclerza wzięły?

To się w części HDK-om nie spodobało. Z kolei po stronie SPD to też była taka żółta kartka dla lidera tego ugrupowania, Larsa Klingbeila, który został już wiceszefem urzędu, znaczy wicekanclerzem i ministrem finansów. I tutaj chodziło o obsady stanowisk, bo w zasadzie tylko Boris Pistorius, czyli szef Ministerstwa Obrony został jakby na kolejną kadencję w rządzie SPD. Wszyscy inni ministrowie zostali wymienieni i to się też nie podobało części działaczy SPD i stąd tak duża porażka, ale już w drugim głosowaniu 325 głosów i tutaj ta większość nie pozostawała, nie pozostawiała złudzeń. Merz nowym kanclerzem z ramienia Hadecji, ale to nie jest nowa jakość w CDU-CSU, to nie jest polityk, którego polityczna kariera właśnie się rozpoczyna.

Powiedz proszę coś więcej, kim właściwie jest Friedrich Merz i jaką rolę on odgrywa w CDU, bo on się pojawił stosunkowo dawno temu, a później chyba na jego drodze, na drodze jego politycznej kariery stanęła sama Angela Merkel. Tak, to prawda. Zresztą Merkel była obecna w trakcie tego pierwszego głosowania i złośliwi mówią, że nie bardzo zmartwiła się z tego, że Merz nie wygrał tego głosowania, dlatego że to jest jego odwieczna rywalka, jeżeli chodzi o Hadecję i to on przez nią właśnie na początku lat dwutysięcznych wycofał się z aktywnej polityki. Ale odpowiadając na twoje pytanie, to Należy wskazać, że Merz w zasadzie był długi czas, czy współtworzył Hadecję w latach 90-tych i później na początku lat 2000-tych i stał się szefem frakcji w Bundestagu Hadeków, ale przegrał tak naprawdę właśnie z kanclerz Merkel tę bitwę o przewodnictwo i o dowodzenie w Hadecji.

I on wtedy odszedł tak naprawdę trochę na raty, ale konsekwentnie z całej polityki przeszedł do biznesu i tam był w radach nadzorczych wielu międzynarodowych przedsiębiorstw, również zarządzających Majątkiem BlackRock tu się pojawia, on był szefem tego oddziału niemieckiego, tej firmy i dopiero gdy Angela Merkel w 2018 roku zadecydowała o tym, że już nie będzie kandydowała dłużej na urząd kanclerza w kolejnych wyborach i zrezygnuje z przewodnictwa partii, wtedy na scenę znowu wchodzi Friedrich Merz i on Staje na czele Hadecji, ale też nie od razu. Trochę jak przy tym wyborze na urząd kanclerski. On to zdobywa na raty. Dopiero za trzecim razem udaje mu się pokonać kolejnych kandydatów i zdobyć przywództwo w Hadecji.

Od tego momentu, od 2021 roku, on konsoliduje wokół siebie całą Hadecję. Potrafi zmobilizować tę partię do wygrania wyborów. Wygrywa te wybory z tą Hadecją. No i teraz zostaje kanclerzem. Zostaje kanclerzem i co dalej? Jakiej polityki po tej nowej koalicji rządzącej możemy się spodziewać? Koalicji, która na początek się potknęła w wyborze kanclerza, więc chyba nie jest to układ najmocniejszy. Zresztą ta ich przewaga w Bundestagu wcale nie jest aż tak duża. Natomiast wyzwania przed nimi Ogromne jakie cele sobie stawia ten nowy rząd i jakie są widoki na to, że te cele zorganizuje, mając te wewnętrzne rozbieżności i tą stosunkowo niewielką przewagę na niemieckiej scenie politycznej.

Cele zasadniczo są zdefiniowane jasno i to są trzy takie wyzwania. Po pierwsze to jest ograniczenie migracji do Niemiec nielegalnej, która była przez szereg lat powodem wzrostu AFD, powodem pewnego wewnętrznego napięcia w Niemczech, a także słabości chadecji. I tutaj Merz będzie konsekwentnie dążył do tego, aby Ograniczyć liczbę osób, które składają wnioski o azyl w Niemczech. To się już dzieje, jeżeli spojrzymy na liczby, to rok do roku tych wniosków jest mniej o ponad 40%. Natomiast Merz będzie tutaj konsekwentnie kontrolował granice, wszystkie granice Niemiec oraz Starał się nie wpuszczać nielegalnych migrantów do Niemiec.

Takim kolejnym elementem, który jest sporny, to jest oczywiście polityka historyczna i kwestia upamiętnienia polskich ofiar w Berlinie. Pewien sygnał został po stronie niemieckiej zrobiony, czyli przygotowanie takiego monumentu, kamienia pamięci, ale on jest tymczasowy. I teraz będzie wiele zależało od determinacji nowego rządu i dobrej koordynacji tej polityki po stronie niemieckiej, aby to upamiętnienie jeszcze wzmocnić. Zmieniając nieco temat na koniec tej naszej rozmowy, chciałem zapytać o AFD. W kwietniu zobaczyliśmy te, no, wydawało się przez lata zupełnie nieprawdopodobne nagłówki, że AFD prowadzi w sondażach w Niemczech, jest wiodącą partią, ściga się łeb w łeb z chadecją, a tymczasem całkiem niedawno pojawiły się doniesienia, że niemiecki wywiad