Jak rodziła się Polska? Od Mieszka do Chrobrego
Czy początki naszego państwa to efekt przemyślanej strategii, czy raczej seria szczęśliwych zbiegów okoliczności? W najnowszym odcinku podcastu Rzeczypospolite prof. Antoni Dudek rozmawia z prof. Przemysławem Urbańczykiem – archeologiem i mediewistą z UKSW – o tym: 📜 co naprawdę wiemy o początkach państwa Mieszka, 🏰 gdzie była pierwsza stolica, ⚔️ co odziedziczył Bolesław Chrobry i co z tym zrobił, 🌍 oraz jak na naszych ziemiach splatały się wpływy, wierzenia i polityka.
Czy dobrze to interpretuję? Tak, taka jest moja interpretacja tego czasu, o którym faktycznie niewiele wiemy, ale ja tu też wykorzystuję to, że Słowianie w tej swojej wcześniejszej kilkusetletniej historii wyraźnie wykazywali taką umiejętność i skłonność do zapraszania ludzi, którzy mieli wyższą wiedzę organizacyjną, czy to militarną, czy gospodarczą, czy polityczną i Stawianie ich na czele. Więc tutaj, jako że bardzo trudno mi sobie wyobrazić, że gdzieś tam pod tym gniezdem, na jakiejś wsi, jakiś kmieć, piast, jak to pięknie Galla Anonim opisał, nagle siadł i stwierdził, że trzeba by tutaj państwo zorganizować.
Może to jest trochę przesada, bo aż takie wielkie ono nie było. Jeden z władców Świętopełk I nawet nazywany jest przez komentatorów królem, więc no jest się czym chwalić i mnie się wydaje, że wywodzenie naszej piastowskiej dynastii z Wielkich Moraw tylko dodaje nam splendoru. No może byłoby bardziej patriotycznie, gdyby tak jak to Gal przedstawił, że ci Piastowie to są tutaj lokalni, ale to wydawałoby mi się wątpliwe, a równocześnie prawda są różne kierunki do rozpatrywania. Bardzo popularny był tak zwana koncepcja normańska, że to wikingowie, tak jak W Irlandii, w Szkocji, na Rusi, w Normandii, że to oni tutaj przybyli i narzucili swoją wolę tej lokalnej ludności.
Tak, ale ja właśnie kończę ten rozdział, że bez względu na wyniki tych moich badań, no będziemy mówić o Mieszku Mieszko, no bo trudno teraz zmieniać to, ale to jest pytanie, które jest podobne do tego, czy istnieli Polanie. To jest pytanie z gruntu wydawałoby się absurdystycznego. Ale tu już Pan Profesor stwierdził, że Polanie nie istnieli, natomiast Mieszko istniał, choć niekoniecznie musiał być Mieszkiem. No więc właśnie, jak on się nazywał, bo jak spojrzymy na te źródła od Tytmara, Gala Anonima, Kadłubka, Długosza i tak dalej, no to widać, jak to imię stopniowo zmieniało się z wersji łacińskiej na taką miłą, naszemu uchu szeleszczącą wersję Mieszko. I zastanawiają się historycy od stu kilkudziesięciu lat, a jakżeż mógłby ten Mieszko się pierwotnie nazywać.
Natomiast później problem miał Bolesław Chrobry, który postanowił wybić monetę z imieniem następcy tronu, czyli Mieszka II i na tej monecie jest napisane Misiko. A więc to jest kopia tej wersji imienia, która pojawiła się wcześniej w Saksonii. No znowu, na ile Bolesław Chrobry, on raczej czytać i pisać nie umiał, musiał zatrudnić tego rytownika z pewnością z terenu cesarstwa, który przywiózł ze sobą pisaną wersję, taką jaką znał. Potem gal anonim zrobił z tego mesko i później przekształcono to do tej formy używanej dzisiaj. Ale chodzi mi o to, że nie wiemy i nie dowiemy się zapewne, jak brzmiało oryginalne imię naszego pierwszego władcy, czyli jakie imię nadał mu ojciec.
Kiedyś był taki projekt sfinansowany przez Narodowy Program Rozwoju Humanistyki. Próba właśnie sprecyzowania chronologii najstarszych kościołów, bo przez kilkadziesiąt lat uważano, że Stary kościół, no to Mieszko I, prawda? Automat. Czy wszystkie groby szkieletowe miały być podacie chrztu Mieszka, a wszystkie ciało palne sprzed daty chrztu Mieszka? Takie łatwe rozdzielenie, myślenie rewolucyjne, no bo taką wizję narzucili ówcześni kronikarze. Tittmar, Gal Anonim. którzy byli ludźmi Kościoła i oni chcieli wykazać jak to ten plan Boży nawrócenia całego narodu na drogę prawdziwej wiary został błyskawicznie zrealizowany, gdy tymczasem archeologia nie znajduje właściwie żadnych śladów, jakichkolwiek przejawów zmiany religii na terenach ziem piastowskich.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Antoni Dudek przedstawia gościa programu, profesora Przemysława Urbańczyka, i omawia z nim temat narodzin Polski.
Profesor Przemysław Urbańczyk omawia pochodzenie Słowian i kryzys klimatyczny w VI wieku.
Profesor krytykuje koncepcję istnienia plemion słowiańskich i przedstawia swoją tezę o formowaniu się państwa.
Profesor analizuje tezę o pochodzeniu dynastii Piastowskiej z Wielkopolski i Moraw.
Profesor opisuje archeologiczne dowody na wpływ Moraw na rozwój technologii budowlanej w X wieku.
Profesor wyjaśnia, że upadek Wielkiej Morawy może być powodem powstania nowego państwa w Wielkopolsce.
Profesor omawia tezę o pochodzeniu imienia Mieszka I.
Profesor analizuje tezę o pochodzeniu słowa Polska i nazwy Polaków.
Profesor krytykuje datowanie chrztu Mieszka i analizuje przebieg chrystianizacji Polski.
Profesor analizuje przełomowy wpływ Bolesława Chrobrego na polskie państwo i powstanie nazwy Polonia.
Rozmowa skupia się na koronacji Bolesława Chrobrego na króla Polski w 1025 roku, która była kluczowym wydarzeniem w formowaniu się państwa polskiego.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.