Mentionsy Mentionsy
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite
Prof. Antoni Dudek: Rzeczypospolite

Jak rodziła się Polska? Od Mieszka do Chrobrego

21.01.2025 ·40 min 29 s · 11 rozdziałów

Czy początki naszego państwa to efekt przemyślanej strategii, czy raczej seria szczęśliwych zbiegów okoliczności? W najnowszym odcinku podcastu Rzeczypospolite prof. Antoni Dudek rozmawia z prof. Przemysławem Urbańczykiem – archeologiem i mediewistą z UKSW – o tym: 📜 co naprawdę wiemy o początkach państwa Mieszka, 🏰 gdzie była pierwsza stolica, ⚔️ co odziedziczył Bolesław Chrobry i co z tym zrobił, 🌍 oraz jak na naszych ziemiach splatały się wpływy, wierzenia i polityka.

2:22 · Pochodzenie Słowian 2

Żeby Państwu uświadomić, spowodowała w ciągu jednego roku ochłodzenie klimatu o 2 do 3 stopni, jak również zmniejszenie ilości światła słonecznego docierającego do ziemi. Były wybuchy wulkanów. I to seria tych wybuchów. Daleko od Europy, żeby była jasna. Tak, ale to były megaerupcje, które miały wpływ na klimat na całym globie. Pierwsza w 536 roku, zapewne na Islandii. I druga w 539 wulkan Ilopango w Salwadorze. I potem jeszcze jedna, na razie niezidentyfikowana. Na to nałożyła się jeszcze epidemia dżumy, którą nazywamy pandemią justyniańską.

Europa, a właściwie cała północna półkula znalazła się w sytuacji poważnego kryzysu, no bo to głównie rolnicy, którzy w tym czasie małe mieli te zbiory. To rolnictwo było tak mało wydajne, że każda taka sytuacja zmniejszająca i tak małe zbiory powodowała kryzys, a wręcz głód. Okazało się, że nagle ludzie Szczególnie w tych chłodniejszych częściach Europy stanęli wobec wyzwania, jak przeżyć. Ci najbogatsi mogli wywędrować, ale ci zwykli ludzie, którzy nie mieli ani środków, ani zapewne chęci, ani też wystarczającej wyobraźni, żeby gdzieś się przenieść,

25:14 · Bolesław Chrobry i chrystianizacja 1

I chciałem zapytać właśnie o Bolesława Chrobrego, bo Pan wyraźnie podkreśla, że te 33 lata panowania Chrobrego To jest taki przełomowy moment dla tworzenia się państwa polskiego. Na czym ta przełomowość polega? To znaczy co takiego Chrobremu udaje się zrobić, że to państwo rzeczywiście się okaże już bytem trwałym? W dłuższej perspektywie można powiedzieć, że on uczynił to państwo na tyle silnym, że nie było już wątpliwości, czy ono przetrwa na tej mapie ówczesnej Europy. To była scena polityczna bardzo burzliwa. Tam te kilka dynastii w Europie Środkowo-Wschodniej walczyło między sobą o jak najwyższą pozycję. Po drugie, jako wybitny strateg pokonał wszystkich sąsiadów, wygrał wszystkie wojny, a w każdym razie ich nie przegrywał i jeszcze umocnił pozycję Polski jako państwa chrześcijańskiego.

32:57 · Stolica i rząd Bolesława Chrobrego 1

No tak, ale choć te kulisy może nie byłyby zbyt ładne tej koronacji Bolesława Chrobrego, nie znamy daty dokładnej tej koronacji, jednak mamy powody, żeby to obchodzić, bo rzeczywiście to jest właśnie taki symboliczny koniec formowania się tego państwa, czy pan profesor się z tym zgadza, że o ile nie znamy początków tego procesu, o tym dzisiaj żeśmy rozmawiali, że tu jest mnóstwo znaków zapytania, to ten symboliczny kres tego procesu jest tu wyraźny i tym kresem jest właśnie owa koronacja Bolesława Chrobrego. Tak, no więc jeszcze raz. Chrobremu zawdzięczamy te kamienie węgielne naszej państwowości, a więc nazwę państwa, samodzielną prowincję kościelną, koronę królewską i faktyczną chrystianizację i to związanie z Europą łacińską, ostateczne.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.