Poradnik językowy - ciąg dalszy. Zaimki
Rozmowy Małgorzaty Tułowieckiej i dr Agaty Hąci o języku polskim. Rozwiązujemy zagadki językowe, rozwiewamy wątpliwości słuchaczy, objaśniamy, jak się mówi i pisze poprawnie i dlaczego właśnie tak. Zastanawiamy się nad tym, skąd się biorą słowa, jak się zmienia polszczyzna i czy należy się tym niepokoić, czy wręcz przeciwnie. Tym razem o zaimkach.
Niektórzy buntują się słysząc takie zdania i słusznie się buntują. Wszystko było takie same, jeszcze też niektórzy mówią, to jest też błąd z tej kategorii. To prawda, bunt jest tutaj zasadny i właściwy, dlatego że te zdania, podobnie jak poprzednie, ilustrują... Kaleczenie systemu. Zgodnie z systemem, czyli zgodnie z regułami, zgodnie z gramatyką, to przymiotniki, to polskie przymiotniki rodzaju nijakiego mają końcówkę "-e", w mianowniku, w bierniku. Ładne, zimne, duże okno, prawda? To jest albo widzę. A zaimki mają końcówkę "-o". To okno, tamto okno, samo okno, owo okno.
Tak, to jest już inny problem, problem składniowy, czyli problem szyku, problem kolejności wyrazów w zdaniu. Otóż w języku polskim jest taka zasada, że jeżeli mamy zaimek typu kto albo który rozpoczynający to drugie zdanie, zdanie podrzędne, To automatycznie, automatycznie w głowie nam się uruchamia taka reguła, my ją mamy wbudowaną, nawet tego nie wiemy, ale mamy ją wbudowaną, że ten zaimek odnosimy do najbliższego poprzedniego rzeczownika, tak, rzeczownika nawet. Który pasuje gramatycznie, czyli jeżeli mamy formę który, to jest forma męska, no to nasz umysł, bez naszej świadomości nawet, szuka najbliższego, wcześniejszego rzeczownika męskiego i do niego odnosi ten zaimek który.
Również Oni, tak Teresa Torańska zatytułowała. Tak, cykl reportaże, rozmów z politykami. Tak i to były reportaże. Przeprowadzone w latach 1980-84. Przeprowadziła je z komunistycznymi dygnitarzami okresu Polski Ludowej, sprawującymi władzę w latach 40. i 50. XX wieku. I właśnie zatytułowała Te reportaże, ten zbiór Oni. I bardzo też charakterystyczne jest to, że wytworzyła się odrębna odmiana Zaimka Oni właśnie w odniesieniu do tytułu tego cyklu, bo to nie ich w dopełniaczu, tylko Onych. Tak.
Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Wprowadzenie do zaimków jako słów zastępczych i omówienie ich funkcji.
Przykłady zaimków i omówienie wątpliwości związanych z ich użyciem, takie jak zaimk ta w bierniku.
Historia zaimków, omówienie zmian w ich końcówkach i powstanie formy zaimka ta.
System zaimków w zdaniach, omówienie użycia form zaimków on, ono, oni, one.
Przykłady błędów gramatycznych w użyciu zaimków, takie jak użycie form zaimka ona w zdaniach zaimkowych.
Dalsze omówienie użycia zaimków w zdaniach zaimkowych i zaimkowych, omówienie użycia zaimków w zdaniach zaimkowych.
Zaimki w poezji i literaturze, omówienie użycia zaimków w wierszach i dramatach.
Podsumowanie i zakończenie rozmowy, dziękowanie za uwagę i zaproszenie do ponownego posłuchania.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.