Polska gra o chipy | Wartość dodana

6 października Warner Bros. Discovery został przejęty przez Paramount Skydance, a to oznacza, że działająca w Polsce grupa TVN ma nowego właściciela. To, o czym warto pamiętać w tym kontekście, to to, że w połączonym podmiocie, licząc według przychodów, grupa TVN waży niewiele ponad 1%. Z drugiej jednak strony, telewizja ta jest trwale rentowna i rokrocznie przynosiła do tej pory właścicielom kilkaset milionów złotych rocznie. Na przyszłe potencjalne losy TVN-u mogą wpłynąć także wybory połówkowe w USA, które przypadają na początek listopada. Rodzina Solorzów ogłosi wezwanie na akcję energetycznej spółki Zepac. Cena wyniesie 18 złotych za akcję. Jeżeli Solorzowie zwiększą swoje udziały z 66 do 95 procent, będą mogli wycofać Zepac z giełdy.

Fotowoltaika. Półprzewodniki umożliwiają nam powstawanie elementów, które pozwalają na obliczanie, przetwarzanie danych, sterowanie tą energią i oprócz tego mają te właściwości, że dają się miniaturyzować, kontrolować i w miarę ze sobą łączyć, współpracować na dość dużej szybkości. To ja jeszcze zadam pomocnicze pytanie. Czy to zawsze jest krzem? Bo ono nam się może przydać w dalszej rozmowie. Tak, tu krzem, a nawet dokładnie będzie to węglik krzemu, Nie zawsze jest krzem i właściwie to azotki, dokładnie azotek Galu jest taką wiodącą branżą w Polsce. Będzie to German, Arsen i Gal właśnie z takich azotków oprócz wspomnianego węglika krzemu, także nie zawsze. Przy czym ten katalog właściwie też nie jest katalogiem zamkniętym i to jest naprawdę element badań, gdzie ta przyszłość jest przed nami i to dość niedaleko.

I trzecim jest wykorzystanie naszych własnych przewag konkurencyjnych, bo to jest ten moment, że jeżeli te przewagi nie zostaną odpowiednio wykorzystane, dofinansowane, zagospodarowane w łańcuchu dostaw, to możemy przespać tę rewolucję. Z tych wcześniej wymienionych azotków Arsenu, Galu, Germanu na przykład jesteśmy bardzo przodującą technologią w azotku Galu. A czy państwo szacowaliście potencjał tego rynku w Polsce, w Europie? Jaki jest rozmiar tej szansy, o której mówimy? Potencjał rynku w Polsce na 2025 rok oszacowaliśmy na ponad odrobinę 5 miliardów dolarów i jest to z prognozą 23,7 miliarda dolarów na rok 2035, aczkolwiek wygląda na to, że może się to wydarzyć nawet o dwa lata wcześniej, że do 2033

Od jakiego ryzyka nas może uwolnić? Co możemy zrobić? Jak możemy zbudować swoją pozycję w tym trudnym fragmencie biznesu tak, żeby sprawić, że ten półprzewodnik wyprodukowany w Polsce jest gwarantem dla nas większej stabilności, większej niezależności od partnerów na świecie albo w drugą stronę, że partnerzy zaczynają o nas zależeć. Może wyjdźmy tutaj od trzech punktów strategiczności, suwerenności. Pierwszy to by był dla samych przedsiębiorców, oznaczający jakby kontrolę nad ich produktem. Dla przemysłu, czyli niezawodność komponentów, możliwości zastąpienia w razie różnych sytuacji. A także wiedzę w jakim geopolitycznym i gospodarczym, także regulacyjnym otoczeniu będą funkcjonowali i przede wszystkim dla Państwa.

I powiedzielibyśmy, że w Europie nie chcę mówić, że brakuje całkowitej spójnej strategii, natomiast na pewno przydałoby się rejestr odpowiednich zarówno kamieni milowych, jak i zastanowienia się, jakie nakłady muszą zostać poniesione, aby można było dojść do pełnej strategii z możliwą koordynacją. Takie wyliczenia, jeśli chodzi o same finanse, opiewały na Około dziewięćdziesiąt sto miliardów euro. Natomiast sama komisja ma na ten cel przeznaczały około pięćdziesięciu miliardów euro i jest to ogromne wyzwanie do mobilizacji kapitału prywatnego i kapitału funduszy venture capital i private equity do właśnie wsparcia tego działania.

Wejdźmy może w takim razie bliżej w te szanse dla Polski. To, co jest uchwytnego dla nas. Jako Polska chcemy nawet nie tyle włożyć stopę w drzwi, co wetknąć szpilkę, żeby uplasować się w jakiejś niszy, która z czasem da nam szansę na wzrost. W oparciu o ten wzrost chcemy budować naszą pozycję. I pomocne byłoby może wyjaśnienie, jakie są te etapy wytwarzania półprzewodników, Żebyśmy potem mogli porozmawiać, gdzie właściwie są te uchwytne dla nas specjalizacje. Może odpiadając na etapy, też nasuwa mi się pomysł na przedstawienie modeli, w których funkcjonują poszczególne przedsiębiorstwa albo w jaki sposób świadczą swój produkt.

I także możemy wskazać sprawę bardzo ciekawego przedsiębiorstwa Amono, czyli amonotermalnej metody wzrostu kryształów, które w 2019 przejął Instytut Wysokich Ciśnień PAN-u i też rozwijają to, powiedziałbym, z dużym rozmachem. A w czym ona może pomóc? Tak pytam dla osoby nietechnicznej. Jasne, to są między innymi podkłady, możemy to sobie nawet połączyć zarówno na przykład z dual usem i wykorzystaniem tego. Są to podkłady, które pozwalają na przykład na dużo dokładniejsze wytwarzanie laserów i już są stosowane w niektórych elementach wytwarzanych przez polskie fabryki wytwarzające podkomponenty do broni. Na wyprodukowaniu procesora ten ciąg wartości półprzewodników nie kończy się.

Gdyby miał Pan pokusić się o ranking? Top 3 obszary, 3 najlepsze szanse dla Polski w rozwoju półprzewodników. I dlaczego? Pierwszym niech będzie azotek galu. Drugim będą to obszary związane z projektowaniem. Jesteśmy tu bardzo silni. I trzeci obszar, może o którym wcześniej za dużo nie mówiliśmy, to będą wszelkiego rodzaju sensory i detektory W których Polska zyskuje właściwie coraz większy poziom, zarówno jeśli idzie o instytuty przemysłowe, jak i jeśli idzie na przykład, ostatnio miałem przyjemność rozmawiać na ten temat z prezesem WB Electronics, którzy też właśnie tą działkę absolutnie rozwijają w dość dużym tempie. Poruszył Pan temat tych instytutów i firm, które poruszają się wokół branży półprzewodnikowej.

Gdzie my mamy te silniejsze ekosystemy firm, które są w stanie te technologie pociągnąć przez więcej niż jedną generację? Bo oczywiście zawsze jest możliwe stworzenie pojedynczego startupu, który ma genialny pomysł i ten jednorazowy pomysł sprzedaje na rynku międzynarodowym. No ale jest też pytanie o to, gdzie gospodarka może skorzystać, bo już jest na tyle silny klaster firm, który jest w stanie rozwinąć na przykład projektowanie półprzewodników. Nie chciałbym tutaj powiedzieć, że to będzie katalog, który całkowicie wymienię. Może powiem z jakimi uczelniami miałem przyjemność współpracować. Na pewno będzie to AGH, na pewno będzie to Politechnika Warszawska, na pewno to będzie Instytut Wysokich Ciśnień Panu, IPPT, pan Łukasiewicz. Natomiast nie chciałbym tu nikogo pominąć, więc tak jak powiem, to są naukowcy, z którymi miałem przyjemność rozmawiać, współpracować.

Tutaj na pewno wskazałbym IWC Pan. Także to są te elementy, które na chwilę obecną pozwalają nam na utrzymanie tej przewagi, no i na których możemy budować jakąś przyszłą nadzieję na ten potencjał. Gdyby miał Pan wskazać, ja staram się wracać co jakiś czas do tych wątków, do czego może się przydać azotek Galu, żebyśmy mieli to przed oczami nie tylko jako technologię, ale też jako zastosowanie. To są sensory? To są satelity? Gdzie pomaga? To są oczywiście sensory, to są podłoża właśnie do laserów, to są ładowarki już oparte na azotku Galu i właściwie w masowych pamięciach, także to są najlepsze zastosowania. I słyszę teraz tak, że z jednej strony, że tą infrastrukturę mamy, bo rzeczywiście jest linia chyba pilotażowa na Politechnice Warszawskiej, jeśli dobrze pamiętam, ale z drugiej strony cały czas słyszę, że jednak nie mamy skali w tym biznesie.

Jak pan może rozstrzygnąć ten dylemat? Tu musimy zastanowić się nad tym, że nad samymi etapami przechodzenia, poszczególnymi etapami rozwoju, czyli z jednej strony od momentu właściwie wynalazku do momentu wdrożenia, do momentu internacjonalizacji i przejścia na skalę, właściwie potrzebujemy innych zasobów i po stronie finansowania i po stronie właśnie partnerów zewnętrznych. Po stronie finansowania byśmy wskazali na tych pierwszych etapach czy finansowanie grantowe, czy finansowanie udziałowe i dalej Przejścia ku finansowaniu bardziej opartemu na rynku kapitałowym, na produktach bankowych. Przy samej współpracy byśmy wskazali uczestniczenie, wpinanie się w coraz bardziej globalne łańcuchy dostaw i jak najbardziej możliwość powtarzalności tego procesu i elastycznego dopasowywania się do poszczególnych klientów.

Także jest to właściwie element większego ekosystemu, gdzie W każdym z tych punktów musimy patrzeć na nasze przewagi konkurencyjne, zdolności finansowania, strukturę sprzedaży, strukturę kosztów i także koniunkturę obecną i ryzyko geopolityczne i ryzyko technologiczne. Natomiast nie możemy spoglądać na półprzewodniki jako oderwane od tych innych kluczowych teraz branż. Jak w takim razie wygląda branża na świecie? Jaki jest ten krajobraz branży? Kto czym się zajmuje? To bardzo ciężko jest wskazać konkretną mapę i powiedzenie, że jakiś obszar czy kraj zajmuje się tylko i wyłącznie tym elementem w łańcuchu. Natomiast w bardzo dużych kwantyfikatorach będzie to Stany Zjednoczone. Właściwie są najbardziej rozpoznawalne w projektowaniu.