Polska gra o chipy | Wartość dodana

Wniknęły już do tak wielu obszarów gospodarki, że bez nich trudno mówić o samodzielności strategicznej czy politycznej. Stany Zjednoczone są gigantem w ich projektowaniu. Chiny mają bardzo silną pozycję w montażu i testowaniu. Kluczowe podzespoły elektroniczne są produkowane w Tajwanie i Korei Południowej. Europa jest w kropce, bo mimo grona silnych firm przemysłowych w tym obszarze technologii nie należy do czołówki innowatorów i chciałaby odzyskać silną pozycję. Na tym tle rysują się ambicje Polski, która dziś jest marginalnym uczestnikiem rynku półprzewodników, ale jeśli ma być naprawdę rozwiniętą gospodarką, to musi wejść przynajmniej w niektóre z branż wysokich technologii, a półprzewodniki mogą być jedną z nich. Czy Polska i Europa mają szansę rozwinąć przemysł półprzewodnikowy? Rozmawiam z doktorem Jarosławem Kamińskim, dyrektorem Departamentu Innowacji Biznesowych w Banku Gospodarstwa Krajowego.

Staramy się zarówno uczestniczyć w tym łańcuchu na przykład z Tajwanem, tak jak nowa inwestycja Foxconn'u na byłej działce przeznaczonej wcześniej pod inwestycję Intelową, czy staramy się tutaj funkcjonować w całej infrastrukturze europejskiej z wiodącym na pewno producentem maszyn do litografii, czyli niderlandzkim ASML-em. Możemy tu też wskazać epitaksję z Axtronus z Niemiec, czy właśnie wytwarzalność czujników w Boszu. Czyli nie jest tak, że Europa jest zupełnie pozbawiona atutów na tym rynku? Dysponuje też technologiami, które są istotne dla innych. Zdecydowanie tak. Co jeszcze możemy dodać? Podłoża, to będzie sojtek francuski, ale to pytanie jest o tyle pytaniem i ciekawym i niestety trochę bolesnym, że wypowiedź dosłownie sprzed dwóch tygodni prezesa ASML-u

To jest wiodący zakład na skalę światową maszyn do litografii i tworzenia podkładów. Wypowiedź, że spada zapotrzebowanie i ilość zakupów, na które oni sprzedawali do Europy spadała im przez ostatnie lata od dosłownie 5% przez 1% do 0,5%. Więc te łańcuchy dostaw, które były próby tworzenia wewnątrzeuropejskiego niestety nie do końca są odzwierciedlone w liczbach. To po co w takim razie my mielibyśmy próbować wejścia na tak piekielnie trudny, piekielnie konkurencyjny rynek? Odpowiadając z uśmiechem, że tam gdzie są piekielne, trudne zagadki do rozwiązania, tam na końcu tego tunelu jest zawsze największa nagroda. Drugim punktem, już może trochę na poważniej, drugim punktem jest zajęcie odpowiednich stanowisk na mapie technologicznej.

Wszystkie te elementy, które umieszczamy na całym łańcuchu pozostają w zarządzaniu w strukturach polskich przedsiębiorstw. To, co pan mówi, współgra właściwie w moich uszach z tym, co robi Europa w zakresie budowania suwerenności. Na ile my jesteśmy częścią szerszego procesu zwiększania suwerenności i na ile ta infrastruktura europejska, która się tworzy, albo chcielibyśmy, żeby się stworzyła, chociaż tutaj postawił pan taki znak zapytania przy tych zamówieniach z ASML-u, na ile ona może być furtką też dla Polski, na ile ona nam daje czasu na stworzenie własnej branży? Tu bym powiedział tak, że Europa nawet, jest takie ogłoszenie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, który określił, że cele Unii Europejskiej w 20% celu udziału Unii Europejskiej w całym rynku półprzewodników do roku 2030 albo 2035 nie zostaną już spełnione.

Wartość dodana. Jak najbardziej chcemy dziś umiejscowić Europę, w której ogromnym wyzwaniem byłoby przypisanie jakiegoś konkretnego obszaru. Gdybyśmy tworzyli taką mapę, zaznaczylibyśmy jakiś obszar kratkowany i wskazanie rozproszenia, bo mamy fabrykę właściwie wiodącą na świecie maszyn do litografii i ASML. Laserów do wytworzenia światła EUV Tramp i na przykład układy sterujące Infredo to jest niemieckie przedsiębiorstwo i STM Micro to jest koncern francusko-włoski, a także struktury przestrzenne właśnie chipów BES czy Epitaxia Axtron z Niemiec.