Europe’s path to competitiveness | WEC 2026

We invite you to listen to the discussions recorded during the Warsaw European Conversation, an annual conference by Polityka Insight and the European Council on Foreign Relations. In five episodes we discuss Europe s readiness for war, digital sovereignty, the competitiveness of the EU economies, European elections and energy policy. W dzisiejszym odcinku porozmawiamy o tym, jak Europa może odnaleźć kontrolę w coraz bardziej niebezpiecznym środowisku ekonomicznym. I o tym, jakie lekcje obecne kryzysy mają dla przyszłości europejskiej i polskiej ekonomii. We examine ways to strengthen economic resilience, improve governance and build long-term competitiveness. The episode features Jakob Funk Kirkegaard, senior fellow at Bruegel, and Piotr Bujak, chief economist and director of the economic analysis department at PKO BP.

Narodowe regulatorzy muszą podjąć ten kontrolę, a ich rząd zazwyczaj nie będzie tego robił. Jest możliwość rozwoju wielkiego designu reform w WEC. Czy to kiedyś działało? Czy uważasz, że w jakichś sektorach, które są zainteresowane, powinniśmy wybrać nową, błędną, górną architekturę? Musimy zauważyć, że EU pozostaje wielkim eksperymentem. Idea, że możemy zintegrować i zharmonizować w praktycznych państwach, które w zasadzie reprezentują EU, nie istnieje gdziekolwiek na świecie. Więc nie powinniśmy mówić, że wszystko jest niebezpieczne, jeśli nie dostaniemy się do czegoś. W związku z resztą świata, jesteśmy, tak bym powiedział, przed świetnymi latami.

Ale chciałbym również powiedzieć, że tak, myślę, że jeśli patrzymy na ostatnią historię w Unii Europejskiej, ale nawet jeśli wrócimy do tego, jak na przykład wydarzyło się w latach 1980-tych, tak, czasami musisz mieć błędny plan. Oryginalny, wewnętrzny rynk, konceptualizowany najpierw w 1985 roku, zainteresowany w 1992 roku, pokazuje to. Dziś może być trudniej, bo w tamtych czasach w EU było 12 członków, a teraz jest 27 i prawdopodobnie się rozwija. Ale EU może odpowiedzieć. Podsumowując integrację, dwie z najważniejszych elementów integracji, które widzieliśmy w ostatnich dwóch miesiącach to Unia Bankowa, ogromny rozwój z bardzo wielkimi implikacjami politycznymi.

To jest bardzo trudne do wyobrażenia, na przykład, że członkowie Euro nie mogliby rozwijać tego rodzaju polityki, jaką w Wielkiej Brytanii stało się. Ponieważ członkowie w regionie Euro nie mogliby kontrolować swoich własnych banków, więc nie mogliby być podmiotem dla rządu. Implemenci banków są bardzo głęboki i oczywiście reprezentują bardzo znaczące odczucie prawodawstwa i wydarzyły się bardzo odwrotnie w odpowiedzi na kryzys euro. The second one I would say is how far we have actually gotten on energy market integration. We are not there yet, but the EU have, I think, shown in the aftermath of invasion of Ukraine that we have made real strides.

Z tej perspektywy, tak, pozostajemy w wątpliwościach globalnych, ponieważ pozostajemy głównym imporatorem fosilowych, ale do dużej ilości dzisiaj jesteśmy w stanie odpowiedzieć na te kwestie na poziomie EU. To jest szok na cenę energii, który widzimy teraz na przykład z powodu głębszej integracji, regulacyjnej kooperacji pomiędzy, tak, wciąż, rządami narodowymi, itd., ale myślę, że jest pewien powód, dlaczego ten szok nie jest tak wielki, jak był w 2022 roku. Więc energię to jeszcze jedna rzecz, którą chcę podkreślić. W związku z tym, tak, cały zestaw wojennych, wojenno-industryjnych spraw. Tutaj, ja bym powiedział, że glas jest praktycznie półkrotny.

Mamy, szczęśliwie, na EU, my w pełni na EU poziomie, wspieramy Ukrainę, płacimy za wojnę de facto. Absolutnie potrzebne, ale oczywiście to jest tak, że te kraje w EU, które chcą zrearmować się, To będzie Polska, to będzie Niemczech, to będą praktycznie krainy w południowej Europie, blisko Rosji. Zrobimy to, ale nie będzie to dyktowane na poziomie EU, ponieważ nie możemy czekać na osiągnięcie konsensusu w WEC 2027, kiedy wiele innych członków EU mają inne priorytety. Więc nie jesteśmy tam jeszcze. Ale czasami musimy, jak mówią, nie stracić dobrych kryzysów. I w pewnym stopniu EU w ten sposób funkcjonuje. Dziękuję, że skończyłeś na mocnych notach.