Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Cyfrowa aktualizacja | Wartość dodana

27.11.2025 ·32 min 46 s

W dzisiejszym odcinku Karol Tokarczyk i Jan Jęcz omawiają ostatnie, najważniejsze wydarzenia dotyczące gospodarki cyfrowej. Wędrują po europejskich stolicach, szczytach i różnych konferencjach. A dyskutują o technologicznej suwerenności, akcie o usługach cyfrowych i polskiej wersji sztucznej inteligencji. Zapraszamy!

Dzień dobry. Słuchacie państwo podcastu Polityki Insight Wartość dodana. W naszej audycji rozmawiamy o najważniejszych wydarzeniach gospodarczych. Analizujemy rynki, śledzimy zmiany technologiczne i regulacyjne. Razem z naszymi gośćmi rozmawiamy o firmach, innowacjach i wyzwaniach dla polskiej oraz globalnej gospodarki. Tłumaczymy, co znaczą dane makroekonomiczne i dlaczego warto je rozumieć. Nazywam się Karol Tokarczyk i jestem analitykiem działu gospodarczego w Polityce Insight. Zapraszamy do wysłuchania dzisiejszego odcinka.

Były badania między innymi YouGov dotyczące poparcia dla technologicznej suwerenności, także inne badania dla serwisu Grand Continent. Tam wszędzie wychodzi, że zdecydowana większość badanych Europejczyków w Niemczech, czy we Francji, czy we Włoszech, czy też wychodząc poza Unię Europejską w Wielkiej Brytanii, popiera tę ideę technologicznej suwerenności i popiera zwiększanie udziału rodzimych usług i produktów Ale potem znowu wracam do tej prozy życia, to znaczy my sobie mówimy, że warto wybrać jakieś rozwiązania lokalne, które mogą być droższe, mogą być trochę też gorsze od tych rozwiązań zza oceanu, co oznacza, że osoby, które zdecydują się na ich wybór, na przykład w administracji publicznej, być może będą musiały się potem jakoś z tego tłumaczyć. Dlaczego wybieracie droższe, gorsze zamiast tańszego?

To nie będzie problemem dla Francji czy Niemiec, gdzie już na przykład istnieją specjalne urzędy w ramach rządu, które mają wdrażać rozwiązania open source'owe, które są takie trochę właśnie startupowe. To będzie problem dla Polski. I to jest powód, dla którego pozostaję życzliwym, ale jednak pesymistą w tej sprawie. Szerzej zainteresowanych suwerennością cyfrową odsyłam do rozmowy Jana z Andrzejem kilka tygodni temu. Można ją też znaleźć na tym kanale podcastowym. Zmieńmy trochę temat. Co się dzieje z Digital Services Act po uchwaleniu? Digital Services Act, czyli akt o usługach cyfrowych. To może jeszcze jedno zdanie w ogóle, co to jest za regulacja? Tak. To jest jedna z dwóch tak zwanych cyfrowych konstytucji Unii Europejskiej, obok aktu o rynkach cyfrowych. Obowiązuje już od jakiegoś czasu, to jest rozporządzenie, więc obowiązuje bezpośrednio.

Natomiast wymaga od Polski dostosowania w pewien sposób swojego prawa. To jest taka regulacja, której głównym celem jest ochrona usługobiorców, czyli nas wszystkich. Jeżeli korzystamy z jakichkolwiek de facto usług cyfrowych, no to w jakimś stopniu DSA nas dotyka i powiększa naszą ochronę. Szczególnie dotyczy tak zwanych bardzo dużych platform i wyszukiwarek. To jest określona kategoria bardzo dużych podmiotów cyfrowych, nie tylko amerykańskich czy chińskich. Na tej liście jest też między innymi europejski booking. I to, co robi DSA między innymi, to daje nam prawo do odwoływania się od decyzji wielkich platform, czy też zwiększa kompetencje lokalnych urzędów do blokowania treści nielegalnych. No i właśnie wokół tego blokowania treści nielegalnych rozpętała się największa dyskusja w Polsce.

W Polsce, która, co warto podkreślić, jest ostatnim krajem, który nie wdrożył jeszcze DSA i grożą nam coraz poważniej wysokie kary od Komisji Europejskiej za te opóźnienia. Ministerstwo Cyfryzacji już jakiś czas temu przygotowało polskie wdrożenie DSA w postaci nowelizacji ustawy o dostarczaniu usług drogą elektroniczną, tzw. USZU, I ten projekt po dość licznych perturbacjach, między innymi gruntownie zmieniony mniej więcej w pierwszej połowie tego roku, ostatecznie uzyskał aprobatę większości sejmowej, został 21 listopada przegłosowany w Sejmie, cała koalicja rządząca głosowała za, cała opozycja poza partią Razem głosowała przeciw, partia Razem w całości się wstrzymała.

Dlaczego? Było to dla mnie zaskakujące. Próbowałem znaleźć jakieś stanowiska, nie wypowiadali się z tego, co widziałem w dyskusji sejmowej nad projektem. Być może jest to po prostu jakiś symboliczny protest przeciwko inicjatywom rządowym. No, mimo tego braku poparcia ze strony Razem, wdrożenie DSA zostało przyjęte przez Sejm, trafiło do Senatu. Nawet z pewnymi poprawkami opozycji to było istotne, że ta ręka została wyciągnięta w kierunku opozycji, która ostro krytykuje DSA jako akt cenzorski. A celem wyciągnięcia tej ręki jest co? Celem wyciągnięcia ręki są obawy o reakcję prezydenta Karola Nawrockiego. Karol Nawrocki od dłuższego czasu sugerował, że on DSA zawetuje. On jest zwolennikiem tej tezy, że ta ustawa idzie za daleko, jeżeli chodzi o kompetencje, które przyznaje przede wszystkim prezesowi UKE, ale też między innymi CRIT, Krajowej Radzie Radio, Telewizji czy NASK-owi do różnych działań związanych z blokowaniem nielegalnych treści w internecie.

No i jest zwolennikiem tej narracji o cenzorskiej naturze wdrożenia DSA. Rozumiem, że prawa strona sceny politycznej tkwi w takiej logice, według której przepisy oznaczają cenzurę, a stan, który jest teraz oznacza, że teoretycznie tej cenzury nie ma, choć jestem ciekaw, czy oni tego nie wiedzą, czy zdają sobie sprawę, a jednak grają tą kartą politycznie. Twierdzą jednak, że w tej chwili tej cenzury nie ma. Co nie jest prawdą. Tak, no eksperci przede wszystkim słusznie zwrócili uwagę, że w tym momencie mamy cenzurę prywatną. To znaczy w tym momencie eliminowaniem treści uznawanych za nielegalne zajmują się same platformy, działają według własnych regulaminów. My mamy małe pole do działania. Oczywiście możemy kliknąć wszędzie zgłoś, reportuj i tak dalej, ale nie wiemy często co się z tym zgłoszeniem dzieje.

DSA między innymi daje nam te możliwości lepszego kontaktu z moderacją platformy. No i od razu warto jednak rozwiać ten mit o cenzorskiej naturze DSA. Polskie wdrożenie enumeratywnie wskazuje konkretne przepisy przede wszystkim z kodeksu karnego i mówi, że jeżeli treść łamie któryś z tych przepisów, no to tylko wtedy odpowiedni organ, przede wszystkim prezes UK ma prawo do wydania decyzji blokującej treść. Oczywiście od tej decyzji można się odwołać, to nie jest jakaś po prostu Roma Locuta causa finita. I też warto wskazać, jakie są przykłady tych przepisów, do których odnosi się DSA, no bo jak obserwowałem dyskusję sejmową, no to tam padały takie hasła, że na przykład będzie można zablokować treść, która deklaruje sprzeciw wobec aborcji. Albo na przykład, że będzie można blokować treści arbitralnie uznane za mowę nienawiści.

To oznacza, że ta regulacja wkracza w etap prac parlamentarnych, który moim zdaniem nie będzie jednak dużo łatwiejszy, a wręcz przeciwnie chyba od tego etapu rządowego. Zaczną się prace w komisji. Komisja Cyfryzacji, już zaglądam, nie ma jeszcze tego w harmonogramie swoich prac. Wydaje mi się dość oczywiste, że różne grupy interesariuszy, które walczyły o kształt taki bądź inny tej regulacji pojawią się na posiedzeniu komisji. To będą prawdopodobnie długie, żmudne rozmowy i obrady tejże komisji. Argumentów, których spodziewam się od przeciwników. Te argumenty prawdopodobnie będą polegać na tym, że jest to nadregulacja. że dotyczy zbyt wielu podmiotów, że wiele szczególnie małych i średnich firm działających w tych różnych newralgicznych obszarach dla cyberbezpieczeństwa nawet nie będzie wiedzieć, że są czy będą objęci tą regulacją i być może tutaj nawet jest jakieś ziarno prawdy,

Te rządowe argumenty będą chyba takie jak do tej pory. To znaczy po pierwsze musimy wdrożyć unijną regulację, a po drugie po prostu te przepisy realnie, przynajmniej tak się wydaje, powinny poprawić nasze cyberbezpieczeństwo. Choć pewnie oczywiście wciąż pozostanie, to jest jakiś truizm oczywiście, ale dużo do zrobienia. I chyba tyle, znaczy więcej chyba nie jestem w stanie na razie powiedzieć i będziemy musieli poczekać jak te obrady komisji będą wyglądać, jakie będzie tempo tych prac. Tutaj też chyba istotnym zostaje pytanie o to, co może zrobić z taką regulacją prezydent. Natomiast po moich rozmowach z zapleczem Pałacu Prezydenckiego, to co ja usłyszałem jest chyba raczej pozytywne dla resortu cyfryzacji. Usłyszałem nawet sformułowanie, tak sparafrazuję, jest dużo lepiej niż

Myśleliśmy i to powiedzieli ludzie z Pałacu Prezydenckiego o nowelizacji ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa. Moim zdaniem też trzeba będzie śledzić nie tylko ludzi z Pałacu Prezydenckiego, czyli nie tylko ministra Andruszkiewicza i jego różne wystąpienia Podczas różnych wydarzeń, bo te wystąpienia gdzieś będą mogły pokazywać nam, jakie to podejście może być. Ale ja przypominam też, że bliskim współpracownikiem ministra Andruszkiewicza w Ministerstwie Cyfryzacji był z kolei Janusz Cieszyński, więc wydaje mi się, że to jest też osoba, na którą warto w najbliższych tygodniach zwrócić uwagę. Ja też może wskazałbym na ważny wątek amerykański, który jest istotny zarówno w kontekście DSA jak i KSC. To znaczy, o ile DSA jako unijne rozporządzenie jest bardzo mocno krytykowane przez obecną amerykańską administrację, bardzo otwarcie i z tego względu to też może w jakiś sposób wpływać na decyzję Karola Nawrockiego, który jest jednak sojusznikiem Trumpa, tak się pozycjonuje.

Wartość dodana. W UKE on już wymaga rozbudowy ze względu na te obowiązki związane z DSA, o których mówiłeś. To nie jedyne obowiązki cyfrowe, które ma prezes UKE, które ma sam urząd. Dołożenie mu obowiązków wynikających z AI Act to jest naprawdę bardzo duże poszerzenie zakresu tych obowiązków, ponieważ tutaj wchodzą kwestie związane z zgłaszaniem nadużyć, z wykorzystaniem systemów sztucznej inteligencji. A niestety, jak wiemy, tych nadużyć jest nawet w życiu codziennym bardzo dużo.

Na to nakłada się też dyskusja europejska. Dzień po tym szczycie cyfrowym w Berlinie, znów robiąc takie koło do początku rozmowy, Komisja Europejska przedstawiła pakiet cyfrowego omnibusa, czyli taki pakiet deklaratywnie uproszczeń. Krytycy mówią deregulacji unijnego dorobku w zakresie regulowania gospodarki cyfrowej. No i jedną z licznych zmian prawnych, które zawiera ten pakiet omnibus, jest opóźnienie obowiązywania części przepisów aktu o sztucznej inteligencji. Polska między innymi zabiegała o to w czasie prezydencji, była w gronie krajów, które chciały tej pauzy dla obowiązywania przepisów aktu w sprawie sztucznej inteligencji.

Pokazano wszystkie 13 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.