Mentionsy Mentionsy
Polityka Insight Podcast
Polityka Insight Podcast

Amerykańska baza coraz bliżej | Z dystansu

20.11.2026 ·39 min 43 s · 13 rozdziałów

Pentagon rekomenduje utworzenie stałej bazy wojsk amerykańskich w Polsce. Decyzja prezydenta Donalda Trumpa może zapaść jeszcze w grudniu. W dzisiejszym odcinku Marek Świerczyński rozmawia z wiceministrem obrony Pawłem Zalewskim, który bezpośrednio uczestniczy w negocjacjach z Waszyngtonem.Zalewski opowiada o kulisach rozmów, zmianie podejścia amerykańskiej administracji do bezpieczeństwa Europy i strategicznych interesach USA w Polsce. Wyjaśnia też, dlaczego stała baza może być korzystniejsza od rotacyjnej obecności wojsk, jaką rolę w nowej koncepcji NATO mają odegrać Polska i Niemcy oraz czy rozmowy Trumpa z Putinem mogą zagrozić bezpieczeństwu wschodniej flanki.Zapraszamy!

0:00 · Wprowadzenie i omówienie sytuacji 1

Amerykanie mieli zapalić zielone światło na poziomie Departamentu Obrony, ale decyzja jest w rękach znanego z nieprzewidywalności Donalda Trumpa. Mimo to po polskiej stronie jest wiele optymizmu, opartego na interesach strategicznych USA, zmianie podejścia do obrony Europy, wysłuchaniu polskich i nie tylko polskich argumentów. Dziś o negocjacjach z Amerykanami porozmawiam z ich bezpośrednim uczestnikiem, Wiceministrem obrony Pawłem Zalewskim, który opowiedział mi o kulisach rozmów, procesie wzajemnego ucierania stanowisk i wspólnej, jak przekonuje, wizji przyszłości NATO. Marek Świerczyński, zapraszam do wysłuchania audycji. Paweł Zalewski, wiceminister obrony narodowej, człowiek, który od początku uczestniczył, prowadził te negocjacje ze stroną amerykańską w sprawie tak zwanej stałej bazy obecności wojskowej w Polsce.

7:31 · Nowe podejście administracji Trumpa 1

Ja przypomnę, że tak naprawdę Istotna obecność amerykańska, ja nie mówię o bazie w Rydzikowie, ale istotna obecność amerykańska w kontekście zagrożenia rosyjskiego zaczęła mieć miejsce już w 2014 roku po agresji rosyjskiej na Ukrainę, kiedy okazało się, że Rosja jest realnym zagrożeniem także dla NATO. I to były pierwsze decyzje, które wtedy na szczycie w Walii zostały podjęte i zaczęły być realizowane właśnie dotyczące obecności wojskowej NATO, w tym amerykańskiej na wschodniej flance. Dlaczego dzisiaj? Myślę, że z kilku powodów. Po pierwsze, administracja prezydenta Trumpa ma zupełnie nowe podejście do kwestii bezpieczeństwa i nie wiąże się, czy też nie ogranicza się takimi schematami myślowymi z poprzednich lat.

12:39 · Polsko-amerykańska współpraca 1

Olbrzymią rolę odegrał oczywiście, kluczową rolę odegrał tweet prezydenta Trumpa, który mówił o dodatkowych pięciu tysiącach żołnierzy i nic nie mówił o stałej bazie, ale w kontekście tego tweetu, ja przecież wtedy byłem dokładnie tego dnia W Pentagonie rozmawiałem z Elbirzem Kolbim. To było 22 maja. Już wtedy było widać, że powstaje przestrzeń dla rozmów o stałym charakterze obecności amerykańskiej w Polsce. To jest naprawdę dla nas ważne, bo wszystkie te elementy, o których powiedziałem, powody amerykańskiej decyzji, takiego sposobu myślenia, które otworzyły się na stałą obecność w Polsce są bardzo korzystne dla nas, ale z naszego punktu widzenia tym kluczowym elementem jest to, że stała obecność jest bardzo ważnym strategicznym komunikatem dla Moskwy, że Stany Zjednoczone są w Polsce na serio, na długo, że to nie jest jakiś krótkotrwały element amerykańskiej polityki, ale że Polska jest wieloletnim, długotrwałym partnerem strategicznym Stanów Zjednoczonych i że w związku z tym

16:29 · Strategia NATO 3.0 1

Personalnie będziemy silniejsi jako sojusz. To jest wszystko temat naszych rozmów, a więc nie ma w tym żadnego zawahania. Przecież teoria zwycięstwa była ogłoszona w Warszawie. Kiedy? No dokładnie w kontekście rozmów, które miały miejsce po raz kolejny pomiędzy przedstawicielami prezydenta Trumpa a Rosją. Także tutaj nie znajdujemy jakiegoś zagrożenia, ale ma pan rację, ciągle ta wizja i to pytanie stoi przed nami. Ale chyba właśnie warto zauważyć, że o ile Witkow i Kushner spotykają się w dziwnych miejscach, czasami z dziwnymi dżentelmenami, to jednak akurat ten proces w sprawie bazy między Polską a Stanami Zjednoczonymi toczy się bardzo, po bożemu byśmy powiedzieli, by the book. Są dwa zespoły, nikt nie powołuje jakiś ad hoc wysłanników, toczy się to wszystko w ramach istniejących struktur resortowych Departamentu

22:28 · Proces negocjacji 3

No pokazuje, że dla nich te relacje są ważne. No ale z drugiej strony rzeczywiście mamy do czynienia z taką dosyć zaskakującą osobistą polityką prezydenta Trumpa. To nie jest tak, że posługiwanie się takimi osobistymi wysłannikami przez prezydenta Trumpa jest czymś nowym. Tak zawsze robili prezydenci amerykańscy. Oni zawsze mieli swoich specjalnych wysłanników. Tylko, że to zawsze byli doświadczeni dyplomaci. Dzisiaj to są osoby zaufane. Istotne z punktu widzenia pana prezydenta Trumpa, ale no szanujemy to, mamy z tym do czynienia i rozumiemy, że dzisiaj tak ta polityka jest prowadzona. Więc ona jest prowadzona na kilku fortepianach, na kilku platformach. Dla nas jest ważne, jak te platformy się ze sobą łączą i czy nie są ze sobą sprzeczne. I to, co rozumiemy dzisiaj, to jest sytuacja następująca.

Prezydent Trump jest zainteresowany, żywo zainteresowany i bardzo z tego się cieszymy, bo to jest również nasz interes, za przestaniem walk na Ukrainie jak najszybciej. Ale z drugiej strony w żaden sposób ani prezydent Trump, ani jego wysłannicy nie dali znać, że są zainteresowani poważnie zmianą układu sił w Europie. Układu sił, który powstał po zakończeniu zimnej wojny. I po tym, jak wschód Europy wyzwolił się spod dominacji sowieckiej czy rosyjskiej i dołączył do Zachodu. Nie mamy żadnych sygnałów, że Amerykanie są tym zainteresowani i że Amerykanie chcą na ten temat rozmawiać z Putinem poważnie. Mamy natomiast sygnały i wiemy, i to też nie jest zaskoczenie, że taki temat na stole położył Putin.

Czy on również musiał przejść jakąś ewolucję, żeby nie powiedzieć edukację? Elżbiet Szkolbi jest jednym z najpoważniejszych analityków amerykańskich. On przyszedł na to stanowisko wcześniej napisawszy książkę. O tym, w jaki sposób Ameryka powinna przeciwstawić się dążeniom chińskich do hegemonii na świecie, w której jedna z tez polega na tym, aby ograniczyć albo wycofać się z Europy na rzecz skoncentrowania się na Indo-Pacyfiku. Ja pamiętam rozmowy, które tończyłem z wektarzem Colbym, zanim jeszcze prezydent Trump wygrał wybory i zanim on otrzymał tę propozycję zajmowania się Strategią Pentagonu. I rzeczywiście miał bardzo jednoznaczne poglądy w tej kwestii i uważał, że Europa sobie poradzi sama.

29:31 · Tarcze i konflikty 1

I że ta współpraca polsko-niemiecka jest absolutnie kluczowa i że ta współpraca polsko-niemiecka to będzie taki europejski filar NATO. No to też był taki moment, czy też taki czas budowania tego obrazu w oczach Amerykanów. Także nie mieliśmy sporów, dlatego że zgadzaliśmy się co do ostatecznego celu, którym jest obrona Europy, a nie pozostawienie Europy samej, bo tutaj nie chodzi o to w koncepcjach amerykańskich, żeby Europa była sama. Bo Europa jest potrzebna Ameryce w konfrontacji z Chinami. Amerykanie wiedzą, że bez Europy im się tutaj nie uda, że nie będą mogli tej konfrontacji wygrać, a przynajmniej nie przegrać. No to jednak w jaki sposób to będzie zrobione, no to to był przedmiot rzeczywiście bardzo ważnych, bardzo ciekawych dyskusji. Opowiada Pan o tej stronie Pentagonu, o tej stronie administracji Donalda Trumpa, której byśmy chcieli widzieć więcej.

31:38 · Perspektywy przyszłości 1

No bo nad Elbridżem Colby jest sekretarz wojny Pete Hexett. Bodaj najbardziej nielubiana postać dla tej demokratycznej opozycji, która za chwilę, za parę tygodni przejmie kontrolę w Kongresie. Czy to nie jest dylemat dla nas? To znaczy, co się zdarzy, jeżeli napięcia polityczne między administracją Trumpa i samym Hexetem, a Kongresem doprowadzą do jakiegoś pata, jakiejś wojny, zablokowania pewnych decyzji, czy też pieniędzy na ich wykonanie? To będzie bardzo niekorzystne od naszego punktu widzenia. Kluczową rzeczą, która dzisiaj jest na stole, jest budżet amerykański, te półtora... I już wiemy, że nie będzie półtora. Tak, że ma być więcej. Nie, nie, że ma być mniej. A to znaczy, demokraci chcą, żeby było mniej, ale Republikanie i Pentagon chcą, żeby było więcej.

34:57 · Baza amerykańska w Polsce i jej wpływ 1

W związku z tym mamy olbrzymią szansę polityczną, którą można przełożyć na wszystkie inne aspekty i to jest taka szansa, którą najpierw sami zaczęliśmy wykorzystywać, bo najpierw sami pokazaliśmy, że poważnie traktujemy i dojrzale traktujemy nasze bezpieczeństwo, zaczęliśmy się sami zbroić, ale mamy także tych, których interesie jest, aby ta rola Polski się wzmacniała i przede wszystkim to jest w interesie Stanów Zjednoczonych. A co jeśli tej zgody i tej bazy nie będzie? Czy to nas osłabi? Czy może wręcz zmobilizuje? Dopóki tej zgody nie ma, no to pana pytanie ma sens, ale ja odpowiem w sposób następujący. Dzisiaj decyzja leży po stronie Białego Domu, po stronie prezydenta Trumpa. Otrzymał on, czy też otrzyma on z Pentagonu pozytywną rekomendację.

38:09 · Sytuacja w przypadku braku zgody 1

Jeżeli prezydent Trump zainicjował ten proces, jeżeli tweetem z 17 września, słusznie opisując nasze negocjacje jako takie negocjacje, które są prowadzone doskonale i prowadzą do sukcesu, wzmocnił jeszcze swoje zaangażowanie w utworzenie tej bazy w Polsce, no to dlaczego miałby dzisiaj się z tego wycofywać? Myślę, że nic na to nie wskazuje. Zatem ja na to patrzę spokojnie. Czekam, aż ta decyzja będzie ogłoszona. Nie wiem kiedy, zakładam, powtarzam raz jeszcze, że albo w grudniu, albo na początku stycznia. I jestem optymistą, bo uważam, że to jest taki moment, w którym mamy realne szanse przeciwstawić się Rosjanom, odstraszyć ich i zbudować bardzo silną pozycję Polski.

Pokazano wszystkie 11 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.