Przystanek Historia: KL Auschwitz. Nierozliczone zbrodnie przeciwko ludzkości

To była bardzo ważna deklaracja, która pozwoliła na objęcie ściganiem zachowań, które z punktu widzenia prawa niemieckiego były legalne, bo wynikały z obowiązujących w czasie wojny niemieckich przepisów. Trybunał dostarczył również podstaw prawnych do ścigania Za takie czyny jak sama przynależność do organizacji, które były uznawane za zbrodnicze i z naszego punktu widzenia tutaj w szczególności chodzi o SS, Gestapo, Służbę Bezpieczeństwa. Bardzo ważnym elementem dorobku Norymberskiego było również uznanie, że nie zwalnia od odpowiedzialności działanie na rozkaz przełożonych. To działanie na rozkaz pojawiło się bardzo szybko w wyjaśnieniach oskarżonych, którzy próbowali w ten sposób umniejszyć swoją odpowiedzialność czy też wręcz zwolnić się z tej odpowiedzialności twierdząc, że wykonywali jedynie polecenia przełożonych.

Od tego momentu powoływanie się na rozkaz przełożonego nie zwalniało od odpowiedzialności. W toku postępowania pośród najważniejszych osób skazanych czy sądzonych w Norymberdze Można wymienić w tym pierwszym największym procesie szefa Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy Ernsta Kaltenbrunnera, który brał udział w realizacji polityki niemieckiej związanej z Holokaustem i zagładą innych grup narodowościowych. Popełnił samobójstwo Heinrich Himmler, szef SS, natomiast w innych procesach również wskazywano osoby, które były odpowiedzialne za funkcjonowanie obozów koncentracyjnych, w tym obozu KL Auschwitz-Birkenau. Rzeczywiście w toku procesu składał zeznania Rudolf Hess i w zeznaniach tych zasadniczo przyznał się do realizacji polityki.

Tak. W ramach śledztwa ustaliliśmy wspólnie, wykorzystując ustalenia biegłych i zasób archiwalnych Instytutu, sporządziliśmy listę 8,5 tysiąca nazwisk funkcjonariuszy SS pełniących służbę w obozie. Rzeczywiście w stosunku do tej liczby siedemset kilkadziesiąt osób skazanych może wydawać się liczbą nieznaczną. Niemniej jednak w porównaniu z innymi masowymi zbrodniami wydaje się, że stosunkowo dużo z tych sprawców udało się zidentyfikować i postawić przed sądem. Bilans mógłby być być może lepszy, czy z całą pewnością mógł być lepszy. Natomiast trzeba też wziąć pod uwagę pewne uwarunkowania natury faktycznej.

Prawo wymaga dowodów, bezprawie ich nie wymaga. Tak, chociaż podkreślę, że między innymi polskie prawo posługuje się formułą udziału w zabójstwie i to jest myślę, że warte przytoczenia, ten przepis, odpowiedzialność karna. Członka załogi obozu koncentracyjnego nie opiera się tylko i wyłącznie na wykazaniu mu, że w danej konkretnej okoliczności pozbawił życia jakąś zindywidualizowaną osobę. My przyjmujemy, że członkowie załogi obozu koncentracyjnego czy obozu zagłady byli członkami organizacji przestępczej, którą to organizacją było nie tylko SS, ale sam obóz. I ta organizacja przestępcza w ramach swojej działalności zajmowała się zabijaniem ludzi.