Mentionsy Mentionsy
Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie

Płonące Pantery

07.10.2026 ·47 min 42 s · 7 rozdziałów

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 🔶⁠PATRONITE.PL⁠🔶Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie🔷⁠BUYCOFFEE.TO⁠🔷

0:55 · Testy poligonowe Brytyjczyków 1

A mówiąc już troszeczkę bardziej poważnie, To punktem wyjścia do dzisiejszego odcinka jest system testowania panter zdobycznych przez przeciwników Niemiec, a szczególnie dosyć niezwykłe testy poligonowe z wiosny i lata 1944 roku. Jednej ze zdobytych na froncie wschodnim panter typu D, który to czołg został przekazany do Wielkiej Brytanii na testy i poddany takim testom już w okresie kiedy wojska brytyjskie walczyły z dużą ilością panter na polach Normandii. Mówi o czerwcu, o lipcu 1944 roku. No, to jest jeden z bardzo wielu dokumentów, który zachował się do naszych czasów i który obecnie jest dostępny choćby przez internet.

3:24 · Szczegóły testów poligonowych 1

To wiemy, że ten czołg miał również cały szereg problemów związanych z jednostką napędową. I finalnie kończyć się to mogło tym, że się czołg wziął i spalił. Samo spalenie czołgu następowało. Czy to jest Bitwa Kurska, gdzie kilka panter po prostu się wzięło i samo spaliło, czy potem jeszcze incydentalne przypadki frontowe, to mamy do czynienia z tym, że się czołg wziął i po prostu spalił. Ale w czym tkwi tu problem? Przyczyną tego były problemy z pracą jednostki napędowej, z charakterystyką jednostki napędowej, z taką, a nie inną szczelnością przedziału jednostki napędowej. No i te testy brytyjskie, one były o tyle ciekawe latem 1944 roku, że Brytyjczycy chcieli przetestować Panterę przede wszystkim pod kątem nie tego, co ten czołg miał najlepszego, czyli pod kątem uzbrojenia, bo ten testowy czołg w ogóle nie był uzbrojony,

7:04 · Problem z silnikiem Pantery 2

Oni co prawda wyremontowali z dużymi trudnościami pewną liczbę panter jako czołgów bojowych, ale po prawdzie nigdy ich nie traktowali jako czołgu eksploatacyjnego, to były czołgi rezerwowe. Niewielka liczba panter, zwłaszcza model G, była na wyposażeniu Armii Czechosłowackiej, ale to był zasadniczo sprzęt trzymany w magazynie. I o czołgach Pantera wyrażali się Czesi niepochlebnie. One były po prostu technicznie zbyt skomplikowane do bieżącej eksploatacji. Najlepszym tego symbolem jest rok 1955, gdzie Czesi nakręcili taki film wojenny o Czechosłowackiej Brygadzie Pancernej. Z niezwykle imponującymi scenami batalistycznymi. Z dużą ilością użycia prawdziwych czołgów T-34-85 i czołgów niemieckich Panzer IV, gdzie te czołgi jeżdżą po prostu po tym planie filmowym.

Jeżdżą Sztugi, jeżdżą Panzer IV, jeżdżą T-34-85, a Pantery w tym filmie grają wyłącznie statycznie. Żadna z nich się nie porusza. Więc o czołgu Pantera nie było w armii czechosłowackiej najlepszej opinii, ale jeśli chodzi o Berge Panther, jeśli chodzi o czołgi zabezpieczenia technicznego na Panterach, to one były oceniane znacznie wyżej. A przecież to jest pod względem technicznym taki sam czołg. Ale wpraca, sposób użycia czołgu zabezpieczenia technicznego, wozu zabezpieczenia technicznego, dynamika jego poruszania się jest odmienna niż czołgu bojowego. Technicznym czołgiem zabezpieczenia technicznego, powiedzmy w uproszczeniu, przecież nie jeździ się tak dynamicznie. Nawet jeżeli ten czołg musi pracować w dosyć poważnych reżimach, na przykład jeżeli musi holować inne pojazdy pancerne.

12:36 · Testy w Szwecji i w Związku Radzieckim 4

Zaczęliśmy go badać przy użyciu kamer, przy użyciu różnego rodzaju termometrów, zaczęliśmy nim jeździć, zaczęliśmy nim podjeżdżać pod górkę, no to nam się stoczył, no to się nam zapalił, no to zaczął wydobywać się z niego dym, a wreszcie w czasie testów wziął i się całkowicie i spalił. Więc trzeba było przerwać testy, bo nam się czołg spalił na testach. I oczywiście można powiedzieć, no, to był szrot. Ale kiedy w lipcu 1943 roku, rok wcześniej, Niemcy zjeżdżali swoimi panterami z lawet kolejowych, z wagonów kolejowych, które przywiozły bataliony panter pod Kursk, to już na stacji kolejowej dochodzi do bardzo podobnego zdarzenia. Palą się tam dwa czołgi. Spaliły się odjeżdżenia. Anglicy rok później, badając swojego skwarka, stwierdzili coś takiego. Wyniki analizy przyczyn pożaru czołgu Pantera.

Jak się miało mniej szczęścia, to silnik się zapalał. Jak Rosjanie zdobyli pierwsze Pantery latem 1943 roku, to jeszcze latem i wczesną jesienią zaczęli poddawać się testom. Na przykład testowali czołg o numerze 824, numerze taktycznym, między sierpniem a październikiem 1943 roku. I wówczas zdołali pokonać 220 kilometrów takim czołgiem. I zepsuł się im trzy razy, ale się nie spalił. Silnik Pantery w czasie tych pierwszych radzieckich testów pracował przez 14 godzin. I Rosjanie już jesienią, latem jeszcze nawet tak, od sierpnia do października, oni zwracali uwagę na problem z silnikami HL-230. Możemy przeczytać, że niezawodność ogólna konstrukcyjna czołgu Pantera, poziom techniczny podzespołów i zespołów tego czołgu są niższe niż w przypadku modeli Panzer III i Panzer IV.

W efekcie układ wydechowy miał określone problemy. Potem na części panter zobaczymy, że obok Rur wydechowych montowano takie cienkie rurki jeszcze dodatkowo, które doprowadzały powietrze w celu chłodzenia kolektora. Chodziło o to, żeby schłodzić przegrzany układ wydechowy. Czyli mamy czołg, który ma ten problem, że ma to wypadanie zapłonu, a jak zapłon wypada, to niespalona mieszanka paliwowo-powietrzna wypychana jest z cylindra bezpośrednio do tego kolektora wydechowego. I albo czołg będzie strzelał wydechem, co objawi się efektownym płomieniem z rury, albo jeżeli jednak tej mieszanki paliwowo-powietrznej będzie zdecydowanie za dużo, to się zacznie palić. I tak jak powiedziałem, nie będąc inżynierem, ani nawet nie będąc mechanikiem, można uprościć to do stwierdzenia, że wysokie temperatury w przedziale silnikowym prowadziły do parowania paliwa, a to zwiększało ryzyko pożaru.

A pamiętajmy, że Pantera to czołg przystosowany do brodzenia po dnie, czołg z dosyć uszczelnioną komorą silnika. Czyli mamy tam bardzo wysokie temperatury. Jeżeli mamy zjawisko wypadania zapłonu, jeżeli mamy kontakt z paliwem, to te opary paliwa po prostu wybuchną nam, ta komora silnika zacznie nam eksplodować. Chodzi o to, że na przykład jeżeli mamy ten strzał wsteczny, to jego płomień podpala wewnątrz jednostki napędowej te opary paliwa, które znajdują się na pokrywie na przykład zaworów. Czyli silnik staje się czymś w rodzaju bomby. No i Niemcy w czasie eksploatacji zorientowali się, że ich silniki Ale czy gdy Niemcy odkryli, że te silniki Pantery się zapalają, stworzyli jakieś wytyczne dla załóg Panter? Jak posługiwać się tym czołgiem, żeby unikać zapalenia tego silnika?

37:33 · Uszkodzenia silnika i ich konsekwencje 1

Zasadniczo dużą część usterek jednostki napędowej udało się usunąć. Raporty z lata 1944 roku z Polski, np. IV Dywizji Pancernej, są entuzjastyczne dla Pantery, mówią bowiem, że udaje się przejeżdżać bez awarii dziesiątki, a nawet setki kilometrów. Raporty z Normandii tak optymistyczne już nie są. Wynika to troszkę z faktu, że w Normandii walczy dużo na przykład jeszcze Panther model A, a w Polsce latem 44 roku najnowsze model G. Ale wniosek końcowy, konkluzja jest tutaj taka, że bardzo trudno jest nam tak na pierwszy rzut oka ocenić jakość czołgu, jeżeli spojrzymy tylko na jego podstawowe parametry taktyczno-techniczne. Nie możemy budować obrazu czołgu, czy jest dobry, czy jest zły, na podstawie tego jaką ma armatę, pancerz, czy prędkość maksymalną.

Pokazano wszystkie 9 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.