Czy na Śląsku można oddychać czystym powietrzem? Podcast RAŚ

Podcast Ruchu Autonomii Śląska. Spojrzenie z dystansu na sprawy najbliższe. Dzień dobry, witam Państwa w kolejnym odcinku Podcastu Ruchu Autonomii Śląska. Nazywam się Marcin Bartosz, a moim i Państwa gościem jest dziś Rafał Adamus, z którym będę miał dzisiaj przyjemność porozmawiać o środowisku i finansach. Rafał Adamus jest ekodoradcą, dwukrotnie przez ponad 6 lat pełnił funkcję wiceprezesa Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Od 20 lat zajmuje się dofinansowaniem różnorakich inwestycji, od funduszy unijnych po program Czyste Powietrze. I o tym ostatnim będziemy dziś Państwu opowiadać i rozmawiać z Rafałem.

Rafał jest też prezesem Stowarzyszenia Prolokwela Silesiana, Towarzystwa Kultywowania i Promowania Śląskiej Mowy. Dlatego, a może bez tusz, bydy my godali dzisiaj po śląsku. Ja będę mi gadać. Witam wszystkich pięknie. Jerzech Roth, żeście mnie tu zaprosili. Jerzech Roth na takiej konferencji gadał. Poprosili mnie jako prelegenta, ale też, znaczy, żeby zrobić prezentację. Jak Jerzech zrobił tę prezentację po naszemu, to potem większe prelegenty też gadają. Ale jeszcze zanim zaczniemy gadać o tych ważnych rzeczach, Chciałbym Wam wspomnieć, że podoba Wam się to, co robimy.

Podcast Ruch Autonomii Śląska. Wiadomo o audycie domu jednorodzinnego. W poprzednich latach to się nazywało tzw. kompleksową termomodernizacją. Były dwie ścieżki. Nie mówię teraz o tych ludziach, którzy mają niskie dochody, ale ci, którzy nie mieli więcej niż 130 tys.

Ale najgorsze jest to, że Podcast RAŚ. Names mentioned. Podcast Ruch Autonomii Śląska.

Te fundusze one musiały nawiązać współpracę z gminami. Teraz w każdej gminie jest jakiś punkt konsultacyjny, albo są ekodoradcy, kerzy obsługują tych ludzi, kerzy by coś chcieli zrobić. I o ile przez te lata, od początku, bo to już tak było od samego początku, że fundusze te wojewódzkie nawiązywały współpracę i tak dość mocno się to kręciło. Szczególnie w okolicach Rybnika, tam przez Kupalot, szczególnie na początku. Podcast Ruchu Autonomii Śląska One w tych wszystkich rankingach były na samym wirku, ogólnopolskich rankingach.

I to wyglądało w ten sposób, że każdy fundusz miał w tej ustawie zapisane. Potem, jak już były te wielkie województwa, bo wcześniej tych województw jeszcze było 49, potem w 1998 roku zrobili 16, one zajmowały się zbieraniem opłat za korzystanie ze środowiska albo za jakieś kary. I marszałek to potem przekazywał to funduszom. Albo funduszom wojewódzkim, albo funduszowi narodowemu, bo on też tam miał swoją pulę. I to jeszcze w latach, nie wiem jak było w innych województwach, podejrzewam, że z racji tego, że oni nie mieli tych wpływów, mimo wszystko naszym plusem, jeśli chodzi o województwo śląskie, było to, że ten przemysł był tak fest...

Nie wiem, od 2000 roku, czy może nawet wcześniej, była taka sytuacja, że żadna złotówka publiczna nie szła na jakieś koszty administracyjne. To, gadając na bajszpilach, bo to najlepiej obrazuje, jak ten system funkcjonował i rozumia, że Sztyc funkcjonuje. Jerzek Biznesmenem w latach 90-tych, Mom Huta. No, kiero w jaki sposób zatruwo luft, nie mam filtrów, jeżek świeży po transformacji ustrojowej i raczej wola zainwestować w nowo technologia, niekoniecznie w tak kiero je najczystsze. To jakimi bodźcami fundusz może mi Podcast Ruchu Autonomii Śląska.

Natomiast prawda jak zwykle leży po środku. Bo wszystkie opłaty z tytułu ETS, czyli to za ten dwutlenek węgla, który emitujemy, czyli, znaczy bo każdy ponosi, bo tego też nie wszyscy wiedzą, a tam jakieś opłaty my tego nie ponoszymy. W sztromie. Ja w sztromie, no i normalnie jakby ktoś miał sztrom blank z tych, z OZE, czyli odnawialnych źródeł energii. No to by, to by powiedział, no ja tego ETS-u nie ponoszę, bo to jest tak skonstruowane, ale unos, unos, unos elektrownie są z wąglu. Podcast Ruch Autonomii Śląska.

Dową pieniądze komu? Polskiemu rządowi. I co z tym, co z tym geldem się dalej dzieje? Nie wiem, może idzie na 13 emerytura, może na 800+, nie wiem. Może na koniec jeszcze wrócymy do czasów, jak Grześ był w Funduszu, a Ruch Autonomii Śląska był w Sejmowej Koalicji. Czy RAŚ zajmował się w tymczas środowiskiem? Ja. Nasz kolega Janusz Wita, ówczesny radny wojewódzki, on był w Komisji Środowiska. I on tak dość fest lobbował, nawet był u mnie w wojewódzkim funduszu, jakoś skonsultować te zamiary, jakie wtedy oni mieli w sejmiku, żeby wprowadzić uchwałę antysmogową.

Bo to były te czasy, że miasto Kraków jako jedyne podjęło taką uchwałę i oni wtedy wykluczyli wszystkie paliwa stałe. Podcast Ruch Autonomii Śląska To wtedy wzbudzało kontrowersje. Wiem też, że Janusz nie jest do końca zadowolony z tych efektów, bo on chciał, żeby to trochę poszło w innym kierunku. On miał inne idee, ale naprawdę dużo... Poświęcił dużo tam, chyba też go krwi kosztowało, żeby to do kupy poskludzać i tak jak to funkcjonuje już od tych łodnych, no pora lot to już.

W Rybniku była taka sytuacja, w której kandydat na prezydenta przyznał się, że kotła nie wymienił, a mimo że powinien. No, ale to tak jest. Szczególnie te małe gminy, bo tam w większych miastach Podcast Ruch Autonomii Śląska. Mieszko taki, co smrodzi. I wszyscy o tym wiedzą, ale ta gmina też nie przyłazi, nie walą mu tam strażniki, że wymień jej to, bo dostaniesz mandat, bo oni wiedzą, że jak oni by musieli zrobić taką akcję, to nagle pół gminy by dostało mandaty i w następnych wyborach na tego wójta by nie zagłosowało.

Będą płacić mandaty? No i dalej? Trafi to do budżetu gminy albo do jakiejś instytucji? To powinno być przeznaczone na cele środowiskowe. To powinno być przeznaczone na cele środowiskowe, no ale... Podobnie jak wydatki i wpływy z ETS-u. Nie, ja podejrzewam, że tu jest sytuacja, bo to są kary za ten, więc to wpłynie do budżetu Wojewódzkiego Funduszu i to akurat będzie dobrze spożytkowane, w przeciwieństwie do środków z ETS-u, które, no gdyby to wpływały do... Podcast Ruch Autonomii Śląska.