Mentionsy Mentionsy
Podcast Ruchu Autonomii Śląska
Podcast Ruchu Autonomii Śląska

Czy na Śląsku można oddychać czystym powietrzem? Podcast RAŚ

02.09.2025 ·47 min 2 s

Czy na Śląsku można oddychać czystym powietrzem? Zapraszamy na 11, ostatni odcinek pierwszego sezonu naszego podcastu.Śląsk przez dziesięciolecia był olbrzymią bombą ekologiczną. Wiele się zmieniło w ostatnich 30 latach, jednak w wielu regionach wciąż jest tak postrzegany. Czy na Śląsku można oddychać czystym powietrzem? Czy program "Czyste powietrze" poprawił jakość śląskiego powietrza? Gdzie się podziewają miliardy złotych, które płacimy za używanie produkowanej z węgla energii elektrycznej? Czy działacze Ruchu Autonomii Śląska znają się tylko na historii swego regionu, jego kulturze i języku, a nie mają pojęcia o innych dziedzinach życia, które Ślązakom - dosłownie - zatruwają życie? No i coś całkowicie nieoczywistego: czy o ważnych sprawach ochrony środowiska można rozmawiać po śląsku? O tym wszystkim usłyszycie w kolejnym odcinku naszego podcastu. Zapraszamy na "Czysty luft".Podoba Ci się? Subskrybuj kanał na ⁠Spotify, Apple Podcasts⁠ i ⁠Youtube⁠, polub, udostępnij, a jeśli chcesz pomóc w realizacji kolejnych odcinków, zostań naszym patronem w serwisie ⁠Patronite⁠! https://patronite.pl/autonomiaMożesz też postawić nam kawę, przyda się dawka energii https://buycoffee.to/ras Więcej informacji o naszym stowarzyszeniu znajdziesz na stronie internetowej https://autonomia.plBaza linków:X (dawny Twitter): https://x.com/@AutonomiaSlaskaFacebook: https://www.facebook.com/ruch.autonomii.slaskaInstagram: https://www.instagram.com/ruch_autonomii_slaska/Tiktok: https://www.tiktok.com/@ruch_autonomii_slaskaApple Podcasts: https://podcasts.apple.com/us/podcast/podcast-ruchu-autonomii-%C5%9Bl%C4%85ska/id1814620280Spotify: https://open.spotify.com/show/7JSE2RUv3R79nkLaIoefHa

Bo od tego, ile ty trujesz, zależą twoje opłaty, które ty musisz wnosić do marszałka. Muszę rachować? Ktoś przychodzi? Czyli ja. Ty musisz rachować. I teraz tak, no większość tych firm, tych jakiś hud czy coś, one, no to były wielkie molochy, ale one nie miały tak, że one se pstrykły i na raz mają ileś tam milionów dolarów, albo nawet setki milionów i se mogą całkowicie nowo linia produkcyjna wymyślić i sfinansować. Więc one przychodziły do funduszu. I gadały coś takiego, jak my dostanemy... Znaczy, bo oni to musieli najpierw porachować u siebie w biznesplanach. Czyli oni tak, musimy zapłacić tyle i tyle... Wezmemy taką pożyczkę z funduszu na takie oprocentowanie, to będziemy przez te, nie wiem, 5, 10, 15 albo więcej lot, będziemy musieli zapłacić tyle i tyle odsetek.

Ty Godosz o tym ETS-ie, nie? Ja. Znaczy, no to założenia tego są identyczne, to jest, idzie powiedzieć, jednako, ale... ETS, znaczy wiem, że w mediach, w socjalnych mediach, bo tam oficjalne media o tym blank rzadko gadają, albo jak coś powiedzą, no niestety dziennikarze nie są jakoś, nie wiem, zmotywowani, żeby szukać, szukać prawdy i teraz no takie klika... Jak to, co jest najbardziej sensacyjne, no to oni, najważniejsze, że mają klikalność. Natomiast być może z kuli tego, że nikt nie chce albo jemu się nie chce szukać tej prawdy, no to wychodzi tak jak wychodzi, że potem są dwie takie grupy, które biją jedna drugą, bo ci twierdzą, że to jest super, a ci twierdzą, że to jest dziadostwo totalne.

Natomiast prawda jak zwykle leży po środku. Bo wszystkie opłaty z tytułu ETS, czyli to za ten dwutlenek węgla, który emitujemy, czyli, znaczy bo każdy ponosi, bo tego też nie wszyscy wiedzą, a tam jakieś opłaty my tego nie ponoszymy. W sztromie. Ja w sztromie, no i normalnie jakby ktoś miał sztrom blank z tych, z OZE, czyli odnawialnych źródeł energii. No to by, to by powiedział, no ja tego ETS-u nie ponoszę, bo to jest tak skonstruowane, ale unos, unos, unos elektrownie są z wąglu. Podcast Ruch Autonomii Śląska.

Ale ten ETS z tego węgla, z emisji tego dwutlenku węgla, każda elektrownia ponosi i ona w cenie tego stromu, czyli my jak, nie wiem, cokolwiek, jak jakiś, każdy ma sto ileś różnych odbiorników elektrycznych, cokolwiek załączy. Każdy produkt, który mamy, no nie jest tak... Nie wiem, jakie są nieelektryczne urządzenia. Wszystko jest elektryczne. Ale do sprzedaży, kiedy musimy coś w geszefcie kupić, to wszędzie jest strona. Ta cyna jest w środku. I my to ponoszymy. I to jest w ramach tego ETS-u. Ale co jest ciekawe, Ten ETS nie idzie do Brukseli, ani do Strasburga, ani tamten.

To, bo te pieniądze one nie przepadły, one są zamrożone w Brukseli i Bruksela nam to odblokuje i my wtedy będziemy tym zarządzać i wszystko to co... Natomiast oni przyszli półtora roku temu... I oni nie dostali w KPO tych miliardów. Tu wiele dostali. Oni później, zresztą stosunkowo pora miesięcy temu, dostali, ale nie dotacji z KPO, pożyczki i nie z Unii, nie z Europejskiego Banku Odbudowy i nie 103 miliardy do 10 miliardów. No te, powiedzmy, mają 10% tego, co potrzebują. No ale mamy pieniądze z ITS-u, Geld... Ja, ja, ale do czego ja dążę? I teraz sytuacja wygląda tak kuriozalnie, że oni tak folili, że my będziemy wszystko ekologiczne, a oni teraz nie mogą powiedzieć wprost, no bo byśmy musieli na ta Bruksela najeżdżać.

I musieliby jednocześnie przyznać, że oni dostawają całe pilnze z ETS-u i 1,3% całości wpływu w keretyż, no chyba z 90 miliardów od 2013 roku były, czyli prawie że to by pokrywało to, co miało przyjść z tego KPO na program Czyste Powietrze. Polski budżet dostał. Ale Enoj, czyli 90 miliardów dostał, a Enoj 1,3 z tych 90 miliardów przeznaczył na cele środowiskowe. Kaj z reszta? Ja nie wiem i podejrzewam, że minister finansów jakby mu zadać takie pytanie, to by nie chciał na to odpowiedzieć. I to jest być może główny problem, do którego oni zażynają teraz program Czyste Powietrze Czysty Luft.

Jakby faktycznie pieniądze z ETS przeznaczyć na cele środowiskowe, no to mamy rozwiązany problem. Sprawdziłem statystykę. Niemcy, Francja, szacuje się, że wydają około 100% przychodów z systemu ETS, które państwo... No co ja mogę powiedzieć, no i teraz są ugrupowania polityczne. Kery walą w ten ETS tak, że jak w bębenek, ale ludzie też nie wiedzą, że ten ETS on by mógł być spożytkowany i rzeczywiście... Dzisiaj jako elektrownia płaca ten ETS?

Dową pieniądze komu? Polskiemu rządowi. I co z tym, co z tym geldem się dalej dzieje? Nie wiem, może idzie na 13 emerytura, może na 800+, nie wiem. Może na koniec jeszcze wrócymy do czasów, jak Grześ był w Funduszu, a Ruch Autonomii Śląska był w Sejmowej Koalicji. Czy RAŚ zajmował się w tymczas środowiskiem? Ja. Nasz kolega Janusz Wita, ówczesny radny wojewódzki, on był w Komisji Środowiska. I on tak dość fest lobbował, nawet był u mnie w wojewódzkim funduszu, jakoś skonsultować te zamiary, jakie wtedy oni mieli w sejmiku, żeby wprowadzić uchwałę antysmogową.

Więc tak to było. Natomiast teraz te gminy poczuły... że niestety jak one będą dostawać kary z Wojewódzkiego Inspektoratu, no to może nie być tak różowo, więc boja się tego, znaczy boja. Z jednej strony się boję, ale z drugiej strony może to być też ta dobra strona, że teraz na jesień czy coś te wizyty tych strażników gminnych, strażników miejskich u niektórych ludzi mogą się nasilić i te mandaty mogą się teraz posypać. Jesteś w stanie nam powiedzieć, co dalej z tym geldem będzie się działo? Mieszkańcy ściepną się na kary?

Będą płacić mandaty? No i dalej? Trafi to do budżetu gminy albo do jakiejś instytucji? To powinno być przeznaczone na cele środowiskowe. To powinno być przeznaczone na cele środowiskowe, no ale... Podobnie jak wydatki i wpływy z ETS-u. Nie, ja podejrzewam, że tu jest sytuacja, bo to są kary za ten, więc to wpłynie do budżetu Wojewódzkiego Funduszu i to akurat będzie dobrze spożytkowane, w przeciwieństwie do środków z ETS-u, które, no gdyby to wpływały do... Podcast Ruch Autonomii Śląska.

Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.