Staropolskie ogrody
Ogrody to szczególne miejsca, w których natura spotyka się z kulturą. Dr hab. Aleksandra Jakóbczyk-Gola wyjaśnia, jak na poszczególne rozwiązania architektoniczne i krajobrazowe polskich ogrodów wpływały prądy filozoficzne kolejnych epok. Średniowieczne klasztorne wirydarze, renesansowe ogrody Wawelu, barokowa Oś Saska, oświeceniowe Łazienki Królewskie – to tylko przykłady zakątków, po których wirtualnie oprowadza słuchaczy badaczka. Z wykładu słuchacze dowiedzą się też, kiedy i w których ogrodach można było w Polsce spotkać króliki, daniele i… lwy. Dr hab. Aleksandra Jakóbczyk-Gola – zastępczyni kierownika Działu Budowy Wystawy Stałej Muzeum Historii Polski, autorka książki „Gabinety i ogrody. Polskie nowożytne traktaty architektoniczne wobec kultury kolekcjonowania” (2019). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Nie tylko ogrody średniowieczne, to nie tylko ogrody związane z klasztorami czy parafiami, to także ogrody prywatne, ale przede wszystkim królewskie. I niewiele wiemy o ogrodach dynastii Piastów. Szczerze mówiąc, to są jakieś szczątkowe informacje, które mamy w kronikach odnośnie takich właśnie związków międzynarodowych, kiedy wiemy, że na przykład przekazywano jakieś zwierzę jako podarunek, więc prawdopodobnie to zwierzę było gdzieś w Polsce hodowane, prawdopodobnie w jakichś ogrodach, ale tak naprawdę mamy tylko szczątkowe przekazy. Dużo więcej już wiemy o ogrodach Jagiellonów i wiemy, że właśnie już Władysław Jagiełło zakładał ogrody przy Wawelu.
Do dzisiaj zachowały się one, ale troszkę w późniejszej formie też jeszcze o tym będę opowiadać. Ale na przykład Władysław Jagiełło hodował tam lwy. Wiemy, że otrzymał parę lwów i założył jako pierwszy właśnie taką królewską menażerię. parę lwów z hodowli najbardziej wtedy znanej w Europie, z hodowli florenckiej, wraz z informacją, proszę Państwa, jak należy takie lwy hodować, żeby trwały i rozwijały się, i żeby ta hodowla rosła. I proszę Państwa, rosła, dlatego że lwów tak naprawdę na Wawelu było bardzo dużo. W pewnym momencie musiały się wyprowadzić i dostały specjalną basztę, bo już po prostu rzeczywiście chyba był kłopot z pomieszczeniem ich wszystkich tam w ogrodach, także już nie tylko właśnie te Menażerie takie ogrodowe, ale właśnie też specjalne pomieszczenia dla dzikich zwierząt zakładano.
I właśnie ta relacja między przestrzenią zieloną a przestrzenią kultury, przestrzenią człowieka miała być coraz, coraz, coraz ściślejsza. To będzie postępować, ale właśnie ten ogród renesansowy jest już, zmierza w tym kierunku. Myślenie w ogóle o ogrodzie renesansowym to przede wszystkim, proszę Państwa, szkoła włoska. Bardzo chętnie recypowaliśmy te struktury z Włoch, oczywiście za sprawą przede wszystkim Bony, która Przywiozła ze sobą także zamiłowanie do sztuki ogrodowej, przywiozła architektów, którzy zaczęli przekształcać te ogrody i do dzisiaj, proszę Państwa, one są do obejrzenia na Waweru, dlatego że wielu architektów zieleni pracuje nad tym, żeby te ogrody odtworzyć i można je po prostu oglądać obecnie właśnie w takich kształtach renesansowych.
i widać tam zdecydowanie te niskie kwatery, pojedyncze jakieś drzewka, które ozdabiały te tarasowe, takie dobrze wyglądające z góry, z Wawelu przestrzeni. Polska ma kolejny kłopot, to znaczy znamy ten problem już z wirdarzy, to znaczy po prostu jest u nas zimno i jeżeli jest zimno, no to nie wszystkie rośliny, które są dobrze widziane w Europie, u nas się przyjmują. Bardzo często te drzewa, na przykład cytrusowe, które są bardzo pożądane w ogrodach i niezwykle ozdabiają te przestrzenie, nie ma możliwości, żeby je w Polsce hodować. W związku z tym mówimy o tzw. uprawach doniczkowych, czyli na zimę po prostu są zabierane do cieplejszych miejsc, a wracają latem, żeby cieszyć oko zwiedzających, właśnie odpoczywających w tych ogrodach.
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.