Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Między toporem a dybami. Zbrodnia i kara w dawnej Polsce

28.10.2022 ·54 min 16 s · 3 rozdziały

W tym podcaście przyjrzyjmy się z bliska średniowiecznemu światkowi przestępczemu. Czy mieliśmy w swojej historii polskiego Robin Hooda? Dlaczego tak często rozbojem parali się na naszych ziemiach szlachetnie urodzeni i kim byli legendarni polscy rozbójnicy? I wreszcie, czy prawdziwe było wyjątkowe okrucieństwo, jakie zadawano każdemu, kto wchodził na ścieżkę bezprawia? Podobno dyby stanowiły bardziej humanitarny sposób na resocjalizację, a repertuar kar był szeroki i bezwzględny. Przypomnimy też postać Michała Piekarskiego, który targnął się na życie króla Zygmunta III Wazę. W tym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski z detalami i bez cenzury omówimy także jedną z najsłynniejszych egzekucji w naszych dziejach. Gościem odcinka jest profesor Andrzej Karpiński z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Zapraszamy do podcastu Muzeum Historii Polski. To opowieści o wybitnych postaciach sprzed wieków i kulisach kluczowych wydarzeń dla dziejów naszego kraju, przeplatane mniej znanymi, choć pasjonującymi wątkami z historii Polski. Podcastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na YouTube, Spotify, Google Podcasts, Audiotece, a także na innych platformach podcastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

0:47 · Cechy rzezimieszków i piekło na ziemi 3

Notabene bardzo różna, jeśli chodzi o przedstawicieli różnych grup społecznych. Za zabicie rycerza płacono dużo więcej niż za zabicie zwykłego chłopa. Natomiast generalnie z czasem to wynikało również z tego, że ówczesny system penitencjarny nie bardzo radził sobie. To znaczy te kary miały być odstraszające, one nie bardzo dawały sobie radę i przestępczość rozwijała się. To powodowało, że utrzymywano ten system kar bardzo ostrych z karą eliminującą, czyli karą śmierci. Na czele jednocześnie prawda tutaj uważając, że dla przestępcy, dla tego, który popełnia przestępstwo, nie powinno być miłosierdzia. No właśnie, wiemy na przykład, że w czasach Tudorów w Anglii wykonywano wręcz po prostu przerażającą liczbę wyroków śmierci.

Więc być może, gdybyśmy mieli tak dobrze zachowane akty jak Włosi, czy właśnie Anglicy z epoki rządów Tudorów, to prawdopodobnie byłyby to liczby zbliżone. Zresztą tutaj jeszcze jest kwestia, co liczymy. Jeśli chodzi na przykład o wyroki śmierci spowodowane domniemanymi czarami. to tutaj nawet nie Anglia górowała, a górowały tereny niemieckie, górowały Niderlandy. Tutaj, jeśli chodzi o właśnie wyroki śmierci Ferwana Domniemana i Czarownicę, myśmy, my tutaj nie jesteśmy w czołówce, szczęśliwie. Co prawda, no, jesteśmy trochę w cudzysłowie zapóźnieni, to znaczy wtedy, kiedy już w środkowej i zachodniej Europie te procesy o czary zaczęły zmniejszać się, ich liczba u nas zaczęła zwiększać. A jaka była typologia przestępstw?

Dlaczego mówię? Dlatego, że złodziei wieszano. Złodziejki, Z różnych względów raczej, no jest wyjątkiem z Anglia, gdzie czasami zwieszano, ale głównie albo ścinano, albo topiono. Też nic miłego, prawda? Obok tego mamy kary kwalifikowane, czyli prawa te ekstraordynaryjne, no za najcięższe przestępstwa i to będą kara, by nie to kara łamania kołem, przeznaczona dla rozbójników, dla trucicieli, dla morderców z premedytacją. Ci sami przestępcy mogli być również ćwiartowani, bo ta kara też występowała, bo równie okrutna. No i bardzo nietypowo, no kara przez spalenie, to tutaj oczywiście będą domniemane czarownice, to będą heretycy, to będą sodomici, to będą fałszerze, no i oczywiście podpalacze, jako że to była taka kara odzwierciedlająca, prawda, podpaliłeś, ginij w ten sam sposób.

Pokazano wszystkie 3 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.