Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Klęski żywiołowe w dawnej Polsce.

14.05.2023 ·33 min 12 s · 4 rozdziały

Jak ze zmianami klimatycznymi radzili sobie nasi przodkowie? Dlaczego wzrost i spadek temperatury miał tak olbrzymie znaczenie dla rozwoju kultury? Czym była tzw. "mała epoka lodowcowa"? Kiedy Polacy doświadczyli największych klęsk głodu i idących za nimi epidemii? Czy potop szwedzki rzeczywiście doprowadził dawną Rzeczpospolitą na skraj przepaści? W podcaście pomówimy o klęskach żywiołowych, o powodziach i pożarach. Jak sobie z nimi radzono? Czy powódź z 1997 roku rzeczywiście była największą w historii Polski? Dlaczego pożary budziły tyle obaw? Kiedy powstały pierwsze służby ogniowe? Czym były kasy ogniowe i czy można je porównać do dzisiejszych towarzystw ubezpieczeniowych? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Andrzej Karpiński z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/prof-dr-hab-andrzej-karpinski/) Zapraszamy do wysłuchania innych podcastów Muzeum Historii Polski: 1. Piastowie i wyprawy krzyżowe - https://open.spotify.com/episode/2AN2ry9m0OWblv9VZ4YTj8?si=46fa9c6cd1e64e53 2. Narodowa ofiara. Powstanie styczniowe - https://open.spotify.com/episode/4vMMGZRwuOTxqRXcXtkeW6?si=642668e8789b4b7f 3. Żołnierze Wyklęci - o tych, którzy nie złożyli broni - https://open.spotify.com/episode/14mbuoLvzbvqAZnKrjEhq2?si=0f3574e5ea7a4f3d Nasze podcasty to opowieści o wybitnych postaciach sprzed wieków i kulisach kluczowych wydarzeń dla dziejów naszego kraju, przeplatane mniej znanymi, choć pasjonującymi wątkami z historii Polski. Podcastu Muzeum Historii Polski wysłuchasz na: ● YouTube https://www.youtube.com/playlist?list=PLskSDJDNQbHn775xp0hsYvVoi64HCsZX7 ● Spotify https://open.spotify.com/show/1p3AH9ONSU6aMhm6re5TBu?si=38a3f73f510440ad ● Google Podcasts https://podcasts.google.com/feed/aHR0cHM6Ly9tdXpocC5wb2RpZ2VlLmlvL2ZlZWQvbXAz ● Audiotece https://web.audioteka.com/pl/podcast/960f57ea-13a8-4ece-b0df-2eeab9a32e7f&shareSource=details=social-media&utm_medium=post&utm_campaign=muzeum-historii-polski ● a także na innych platformach podcastowych. Zapraszamy do subskrypcji naszych profili. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

18:05 · Płonące miasta 4

Najbardziej znanym jest święty Florian. Może dwa słowa o tym świętym Florianie. To był rzymski oficer z czasów cesara Dioklecjana, kiedy mamy wielkie przesialowanie chrześcijan, który ujął się za chrześcijańskimi żołnierzami, którzy mieli być straceni i sam został... Nie spalone, ale utopione, żeby było śmieszniej, prawda? To był już 304 rok prawdopodobnie naszej ery. No potem ciało jego znaleziono i stał się właśnie takim patronem, patronem strażaków, ale także patronem kominiarzy, hutników. Drugim patronem takim od ognia jest święty Wawrzyniec. Święty Wawrzyniec, który, jak wiadomo, znowu jako męczennik, został usmażony na ruszcie. Mało miła śmierć, jest stąd patronem chorób reumatycznych, ale także i patronem od ognia.

Więc tutaj te kulty, one się będą rozwijać gwałtownie, zwłaszcza świętego Floriana w Krakowie. Kościół świętego Floriana na Kleparzu, gdzie znajdują się relikwie świętego Floriana, miał ocaleć w czasie jednego z większych pożarów Krakowa, Część inna relikwii tego świętego Floriana znajduje się też na Wawelu i mamy w związku z tym pozostałości w kulturze, jeśli chodzi o rzeźby, jeśli chodzi o malarstwo, przedstawiających owego świętego Floriana jako patrona od ognia. On ma swoje atrybuty, z którymi występuje, więc kamień młyński na szyi ma chorągiew, ma oczywiście palący się dom, wiadro, z którego zalewa wodą. To są pozostałości w kulturze, dzięki temu mamy te rzeźby tego świętego Floriana i mamy wizerunki, nie tylko po kościołach, ale i często gdzie indziej.

No więc tutaj z tego punktu widzenia można powiedzieć, że te przemiany urbanistyczno-architektoniczne, one w pewnych przypadkach... One utrwiały później, prawda, czy relokację miasta, bo to mogła być relokacja miasta, czy właśnie zmianę zabudowy takiego miasta na bardziej funkcjonalne. Jak rodziły się służby, którym patronował święty Florian? Tak, no więc tutaj, jeśli chodzi o ten służb, można powiedzieć tak, że właściwie bardzo długo takich sformalizowanych służb ogniowych na naszych ziemiach nie było. Oczywiście wydawano tak zwane przepisy ogniowe, czy porządki ogniowe w miastach od XVI-XVII wieku, którymi próbowano, no po pierwsze tutaj starać się zabezpieczyć przed pożarem, po drugie powoływano rozmaitego typu funkcjonariuszy, którzy mieli brać udział w gaszeniu takiego pożaru.

to część odszkodowania dla tego sąsiedniego domu ma miasto pokryć dla właściciela jego, ale także część od tego, z którego domu ten pożar wyszedł. Natomiast bardziej takie towarzystwa ogniowe, już takie mające bardziej nowoczesny charakter, takie, które na terenach ziem niemieckich na przykład powstawały już w XVII wieku, u nas pojawiły się dopiero w okresie rozbiorów. I to najwcześniej w Zaborze Pruskim, gdzieś na początku wieku XIX wieku, Na terenie Królestwa Polskiego, tych terenach, które nie z zaboru pruskiego wróciły do Królestwa Polskiego, no to gdzieś tak w 1816 roku. Bardzo późno w Galicji, bo tak zwana Florianka, czyli takie towarzystwo ubezpieczeniowe od ognia, Florianka, dlatego ten Florian, w 1860 roku dopiero powstało.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.