Mentionsy Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
Podcast Muzeum Historii Polski

Jak komuniści przejęli władzę w Polsce? Wybory 1947

02.10.2026 ·1 godz 0 min

Po sfałszowanym referendum z 1946 roku wybory parlamentarne z 1947 roku były dla wielu Polaków ostatnią nadzieją na zachowanie przez Polskę choćby częściowej suwerenności. Jak wyglądały wybory w 1947 roku? Dlaczego komuniści zdecydowali się je przeprowadzić i jak sfałszowano ich wyniki? Przyjrzymy się także sytuacji Stanisława Mikołajczyka i PSL, amnestii, która pomogła złamać powojenne podziemie, oraz przejęciu pełnej kontroli nad Sejmem. Opowiemy również o ucieczce Mikołajczyka z Polski i o nadziejach części społeczeństwa na wybuch III wojny światowej. Gościem podcastu był historyk Bartosz Wójcik z Muzeum Historii Polski.

Osobistej rozmowy z dyktatorem doczekali się natomiast polscy komuniści. Bierut i Gomułka wkrótce po referendum polecieli do Moskwy. Stalin podyktował im, w jaki sposób przeprowadzić wybory i pogroził palcem, że podobne rzeczy jak te, które się działy w czasie referendum, np. wyciek części wyników, nie mają prawa się powtórzyć. Wybory trzeba wygrać przed wyborami. To była recepta Stalina. Na przyszłego premiera zaproponował socjalistę Józefa Cyrankiewicza i złowieszczo dodał, że Zachód należy zacząć przyzwyczajać do likwidacji PSL-u. Wpływ Zachodu na sytuację w Polsce był już wówczas w zasadzie zerowy. Alianci z czasów II wojny światowej weszli już na wojenną ścieżkę.

Nawet zebrania organizowane przez PSL poświęcone przyjaźni polsko-radzieckiej są rozbijane. Pisali ludowcy w liście protestacyjnym do Stalina. Są decyzje, które naprawdę trudno zrozumieć. W narastającej kampanii szczucia i terroru, jakiej poddawany był PSL i Mikołajczyk, komuniści złożyli wniosek o pozbawienie obywatelstwa kilkudziesięciu oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, w tym generała Stanisława Maczka czy Antoniego Chróściela Montera. Mikołajczyk nie tylko wniosek poparł, ale zwrócił uwagę nawet, że na liście brakuje generała Władysława Andersa. I tak się złoży, że główny winowajca nie będzie objęty uchwałą, a inni, dobrzy żołnierze, poniosą konsekwencje.

Pokazano wszystkie 2 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.