Rowerowa Politechnika Wrocławska

Politechnika Wrocławska to 4000 pracowników i 30000 studentów. Czy jest szansa, że większość z nich na uczelnię będzie docierać na rowerze? Okazuje się, że tego chcą sami pracownicy i studenci, bo w niedawnej pierwszej edycji budżetu obywatelskiego na PWR jeden ze zwycięskich projektów dotyczył właśnie rozwoju infrastruktury rowerowej. Z tej strony Akcja Miasto, największy ruch miejski we Wrocławiu, a dziś przy mikrofonie wyjątkowo Jakub Nowotarski. Witamy w kolejnym odcinku naszego podcastu. O rowerowej politechnice porozmawiam dziś z doktorem inżynierem Piotrem Szymańskim, liderem wspomnianego rowerowego projektu i prezesem Towarzystwa Upiększania Miasta Wrocławia. Cześć Piotrek. Dzień dobry, cześć Kuba. No to zacznijmy od prostego pytania. Ile procent osób dociera dzisiaj na Politechnikę na rowerze, a ile procent będzie docierało za pięć lat?

To jest bardzo ciekawe pytanie, dlatego że ono się wiąże oczywiście z badaniem, które zrobiliśmy ankietowym wśród pracowników Politechniki, więc odpowiadając za pracowników, przed pandemią mieliśmy taką sytuację, że 27% deklarowało, że dojeżdża roberem Politechnika Wrocławska Całkiem reprezentatywna grupa tych pracowników i to pokazuje, że jest naprawdę istotny wzrost o jedną piątą zapotrzebowania czy chęci na podróż rowerem na kampus i to są takie wyniki, których nie wypada zignorować, bo na to należy zareagować i przystosować infrastrukturę i pozwolić ludziom wygodnie korzystać z roweru w takiej codziennej podróży do pracy.

Natomiast potencjał w ogóle jest większy, wiesz, bo Jak pytaliśmy także pracowników o to, kto posiada rower lub rower elektryczny, z którego ono być może mógłby korzystać, to już ten szczyt, powiedzmy, dostępnego potencjału dzisiaj, żeby ludzie dojeżdżali na Politechnikę Rowerem, to już jest 65%. Oczywiście od tych 32% czy 33%, którzy dzisiaj deklarują, że chętnie przyjechaliby na Politechnikę Rowerem, jest drugie tyle, dla których musimy popracować nad tym, żeby chętnie przyjechali na Politechnikę. O czym w takim razie jest Twój zwycięski projekt? Ja może przede wszystkim zacznę od tego, że to nie jest tylko mój projekt.

To jest projekt, który zrealizowaliśmy razem z zapalonym rowerzystą, doktorem habilitowanym Grzegorzem Sobonim oraz dwoma moimi studentami czy magistrantami, którzy pracują nad prognozowaniem zapotrzebowania na ścieżki rowerowe w ogóle w miastach. Więc to jest taki projekt, który razem zrobiliśmy I on się wiąże w ogóle z taką działalnością naszej grupy ekomobilności w Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Ochrony Klimatu, który został powołany na Politechnice Wrocławskiej. O tym pewnie jeszcze zdążę coś powiedzieć. Sam projekt się wziął w zasadzie z tego, że w ramach tego centrum, w ramach tej ekomobilności już od ponad roku, półtora roku pracujemy nad tym, żeby opisać i zastanowić się, co możemy zrobić lepiej, jeśli chodzi o mobilność pracowniczą, studencką na Politechnikę Wrocławską. Taki cel, takie oczekiwanie postawił przed nami rektor. W efekcie tej diagnozy zebraliśmy trochę Wiedzy na temat tego, co można poprawić.

Z jednej strony w terenie kampusu dzisiaj w ogóle nie ma obsługi okołorowerowej. W zasadzie nie ma też w zasięgu sensownego dojścia serwisu rowerowego w całym tym obszarze. Jest problem z przechowywaniem rowerów. Nie mamy w zasadzie zamykanych, zadaszonych miejsc z monitoringiem. Mamy jedną dużą rowerownię, ale ona też mogłaby być lepiej zorganizowana. Nie mamy pryszniców dostępnych dla pracowników, co się okazało także w tych ankietach mobilnościowych elementem, który był dla pracowników ważny. To poczucie, że cokolwiek by się nie stało, to ja będę w stanie jeszcze wziąć prysznic i się ewentualnie przebrać jak dojadę, w razie czego jest elementem bezpieczeństwa, którego ludzie oczekiwali. No i jeszcze się pojawiła kwestia stojaków i jakości tych stojaków. Mieliśmy różne problemy z tymi stojakami. Kiedyś Politechnika miała głównie wyrwikułka, takie niskiej jakości dolne stojaki, do których się przypinało oponę, a nie ramę roweru.

Teraz są z kolei dosyć ładne, takie stylowe stojaki, ale do nich się nie da przypiąć wszystkimi rodzajami zapięć i też trudno do nich przypiąć rowery nietypowe, jak handbajki czy rowery o jakimś niestandardowym rozmiarze. Wrocław Wrocław Wrocław Wrocław Jako takie centrum rowerowe, które z jednej strony udostępni te główne funkcje, których brakowało, czyli serwis. Jak coś mi się stanie z rowerem, przyjadę na kampus, naprawię, dam radę nim wrócić. I ten serwis będzie zarówno taki, że sam sobie mogę naprawić rower za darmo, być może także z dostępnymi częściami za bardzo drobne opłaty, a także będzie można zostawić i zostanie naprawiony w trakcie, na przykład w trakcie pracy czy w trakcie

Wrocław Politechnika Wrocław Politechnika Wrocław Politechnika Tak, żeby na tym się nie skończyło, żeby to był dopiero początek, żebyśmy zrobili jeszcze więcej niż to, co jest w tym projekcie. No i oczywiście także w ramach takich zadań tego celu byłaby promocja dojazdu rowerem na kapustę. Jeden taki filar. Jeszcze nie wiemy, w którym miejscu by to centrum miało powstać, bo to jest po prostu trudna rozmowa.

...tych takich standardowych, czyli po prostu do przypięcia roweru, co byłoby dość istotną ilością. Oprócz tego chcemy zbudować, gdzieś tam nam to wychodzi w obliczeniach, między 280 a 420 zadaszonych, monitorowanych, takich bezpiecznych wiatrów, do których byłby ograniczony dostęp. Koordynowany ten dostęp byłby przez Centrum Rowerowe Politechniki. To byłby dostęp na kartę na legitymację studencką albo na kartę pracowniczą. No i w tym miejscu jakby byłaby pewność, że te rowery są dużo bardziej bezpieczne, tam można wystawić droższe rowery, czy jakiś rower cargo, czy jakiś rower elektryczny, no i to byłoby coś, co byłoby przestrzeniem do zapisów. No więc jeżeli byśmy sobie założyli właśnie, to jest też element takiego dostosowania infrastruktury do wielu pytań, do wielu odpowiedzi w ankiecie, gdzie ludzie, znaczy pracownicy, politechnicy wspominali o tym, że jak rozwożą na przykład dzieci po

Po celach różnych po drodze to chcieliby mieć możliwość jednak przejechania dobrym rowerem czy rowerem właśnie cargo i czy z przyczepką i tego wszystkiego przypięcia Przede wszystkim monitorowane i to też jest taki element, a też ten system zamknięcia daje dodatkowe poczucie bezpieczeństwa, że nie każdy może w każdym zostawić, tylko to jest jak mam przypisaną moją przestrzeń na mój rower. Trochę podobnie jak się ma przypisane miejsce parkingowe samochodem, więc też nie jest taki znowu dziwny wymysł. To są dwie rzeczy, które chcielibyśmy głównie zrobić na Politechnice w ramach tego projektu. Brzmi to bardzo imponująco, ja jestem zachwycony treścią.

Mogę tylko dodać taką rzecz, że kiedyś sam współpracowałem z Komendą Miejską Policji i rozmawiałem o kradzieżach rowerów, gdzie to się dzieje najczęściej we Wrocławiu i z danych policyjnych, od zgłoszeń mieszkańców wynikało, że właśnie w okolicy Placu Grunwaldzkiego m.in. na kampusie Politechniki Wrocławskiej kradzieże rowerów Jest najwięcej, więc myślę, że też te odpowiedzi w ankietach trochę to odzwierciedlały. To znaczy i pracownicy, i studenci doskonale wiedzą, jak jest. Super, że będzie lepiej. A powiedz jeszcze tylko, jak się spodziewasz, kiedy to będzie zrealizowane? To jest bardzo ciekawa rozmowa. Rozmawiałem o tym z rektorem chyba dwa tygodnie temu, czy jakieś 10 dni temu i pytałem go właśnie o to i odpowiedź mniej więcej była taka, że chcielibyśmy zobaczyć ten sukces projektu przed następną edycją, czyli budżet umywatelski w następnym roku.

To, co zrozumiałem jako oczekiwanie ode mnie od lidera projektu jest to, że jest takie, że ma być jak najwięcej dowiedziony jak najszybciej. Stąd spodziewam się, że gdzieś na początku lipca zaczniemy rozmowy z dziełem inwestycji, zobaczymy jak to poukładać czasowo, wtedy będziemy wiedzieli, ale na pewno chcielibyśmy, żeby na następną wiosnę już coś z tego projektu się działo, bo to jest też tak, że jak robimy budżet obywatelski, to właśnie po to też, żeby zachęcić większą część pracowników Politechniki, studentów Politechniki do aktywnego brania odpowiedzialności za wspólnotę akademicką, którą tworzymy. Mam nadzieję, że realizacja tego projektu pozytywnie by na coś takiego wpłynęło, że ludzie zobaczą, że patrzcie, jest budżet obywatelski, mogę coś zrobić. Przecież wrocławski budżet obywatelski zadziałał dokładnie tak samo.

Zaaktywizował bardzo wielu ludzi do działania. I to mam nadzieję, że coś podobnego też się wydarzy na Politechnice w związku z tym. I za to bardzo trzymam kciuki, bardzo się cieszę z tej idei. Wrócimy do niej za chwilę. Ale mówiłeś też o ankietach. Było ich bardzo dużo, ale wiem też z wcześniejszych rozmów z Tobą, że tak naprawdę informacje od pracowników i studentów dostawali się cały czas, przed głosowaniem, w trakcie i po. Powiedz, jak Wasz sukces odebrali pracownicy i studenci? Wygląda na to, że odebrali go bardzo dobrze, to znaczy dostawaliśmy w trakcie głosowania bardzo dużo pozytywnego feedbacku. Mailowo zaczepiali nas koledzy na kampusie. Bardzo byłem zaskoczony, bo ja akurat muszę przyznać, że ja na przykład byłem mniej przekonany o tych prysznicach jako priorytetu. Zrobiłem sobie taki przegląd jakości infrastruktury rowerowej na uczelniach w Europie Zachodniej.

Też jest kwestia taka, że jakby nie wiem jaką możecie mieć Państwo wyobraźnię na temat tego, jak wyglądają podróże na Politechnikę Wrocławską, ale ta grupa rowerzystów, te 27%, które już przed pandemią jeździły rowerem, to jest bardzo duża grupa. To nie jest tak, że tam pięciu jakichś fanatyków jest na Politechnice, którzy dojeżdżają rowerem i oni nam podziękowali, tylko to jest naprawdę duża grupa. Jeżeli to wyskalować, to jest około tysiąca osób, Jeżeli to wyskalować z ankiety na wszystkich pracowników proporcjonalnie, to jest około tysiąca osób, czy tam tysiąca nawet pięciuset osób, które podróżują tym rowerem, no i dla nich to jest istotna poprawa. I jak sobie teraz wyobrazicie, myślę, że idziecie po kompusie i mijacie przyjeżdżających codziennie do pracy te 1500 osób, jedną czwartą pracowników, no to dość łatwo uzyskać głos wdzięczności.

Tym bardziej, że gdzieś tam nasze twarze były na stronie tego projektu i tak dalej. A powiedz, czy ty, Politechnika, rektor, liczycie na to, że ten sukces tego projektu, to centrum rowerowe, dużo więcej miejsc do parkowania, też zadziałają na prezydenta, na Urząd Miejski Wrocławia, żeby pojawiło się więcej infrastruktury rowerowej w otoczeniu Politechniki Wrocławskiej? Kampus jest świetnym centrum miasta tak naprawdę, jest świetnie zlokalizowany, no ale są takie odcinki, gdzie rowerem jeździ się niewygodnie. To znaczy, na pewno chcielibyśmy, żeby Politechnika miała jak najlepszą infrastrukturalną usługę ze strony miasta dla dojazdu rowerowego. Gdzieś tam też mamy, prowadzimy na ten temat badania, tak żeby być w stanie zaproponować Które odcinki są bardzo często używane przez pracowników jako element dojazdowy i gdzie być może można by było coś poprawić.

Nie chciałbym tak mówić o konkretnych odcinkach teraz, natomiast oczywiście chcielibyśmy, żeby Pan Prezydent, żeby Urząd Miasta wsparty transformacji na Politechnice w bardzo różnym zakresie, ale też muszę powiedzieć, że otrzymujemy duże wsparcie, to znaczy mamy bardzo dobrą relację z oficerem rowerowym, który Aktywnie uczestniczył z nami w rozmowach, w diagnozowaniu problemów na Politechnice Wrocławskiej, który dzielił się z nami wiedzą, którą miał zgromadzoną z innych miejsc, z rzeczy, które robił też na wewnętrzne potrzeby urzędu. I wydaje mi się, że mamy przed sobą bardzo ciekawą współpracę. Myślę, że jeszcze zobaczymy z czasem, w ciągu najbliższych lat, rosnące zaangażowanie urzędu na Politechnice w sprawę transformacji rowerowej. To będzie taki wspólny sukces, z którego będziemy dumni. Oby tak się stało. Zresztą urząd w rozmowach z nami wielokrotnie mówił o tym, że zależy im na tym, żeby wrocławscy pracodawcy zachęcali swoich pracowników do aktywnej mobilności, czyli między innymi do docierania do pracy na rowerze.

Myślę, że know-how, który teraz wy wypracowujecie jako Politechnika Wrocławska, będzie czymś idealnym do skopiowania i będzie to wielka inspiracja dla innych dużych pracodawców w mieście. Oby to wszystko szło w tym kierunku. Trochę też o tym marzymy, dlatego że taka transformacja w takiej organizacji, Politechnika jest jednym z największych pracodawców we Wrocławiu, prawda? Taka transformacja będzie czymś naprawdę fajnym, takim wzorcowym do pokazania, no dobra, a co ja mogę zrobić, jeżeli chciałbym, żeby właśnie moi pracownicy korzystali z rowerów i tak dalej. I to też jest o tyle ciekawe, że rozebraliśmy naprawdę dużo wiedzy na ten temat, co jest na Zachodzie, co jest w Stanach, gdzie też nam się nie kojarzy to jako obszar, do którego się dojeżdża rowerem na kampusach. Tak naprawdę wsparcie rowerowe dla nauczycieli amerykańskich jest ogromne.

Na uczelni amerykańskich naprawdę jest dużo trudniej miejsce parkingowe dla samochodu niż u nas. Więc jakby to też jest tak, że chcemy z tego wypracować docelowo też jakąś historię, jakiś dokument, który byłby inspiracją dla innych. I też myślę, że będziemy w tym temacie współpracować z urzędem. To znaczy ewidentnie udało się zabrać bardzo dużo wiedzy na temat tego, jak to zrobić. I w końcu mamy taką szansę, że no też trzeba przyznać, że nowy rektor Politechniki Wrocławskiej jest jednak bardzo nowoczesnym liderem i rozumie potrzeby transformacji klimatycznej, rozumie czym jest katastrofa klimatyczna, nikt nie ma wątpliwości, że jak mówię o katastrofie klimatycznej, to wierzy w jej istnienie i w to, że to jest problem, który musimy pilnie zaadresować. Zresztą też z tego powodu powstało Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Ochrony Klimatu. którego nie ma chyba więcej uczelni w Polsce, które dysponują takim centrum.

Pracuje nad tym, żeby dokonać transformacji klimatycznej na Politechnice Wrocławskiej. Także mamy tutaj bardzo sprzyjającą sytuację i też dlatego myślę, że to będzie sukces, że będzie można to pokazać jako coś, co jeżeli twój lider chce dokonać zmiany, to może to zrobić, zrobiąc się na nas. A powiedz Piotrek jeszcze o samej idei budżetu obywatelskiego na Politechnice. Skąd ten pomysł? Wiemy, że to jest pierwsza edycja. Skąd ten pomysł? Jak całokształt tego oceniasz? Pomysł, z tego co wiem, wziął się z Rady Uczelni. To jest taka organizacja, która zraża z pięciu członków Rowerowa Politechnika Wrocławska

Że ten budżet nie będzie miał formy grantowej, jak budżet obywatelski we Wrocławiu, tylko właśnie przeciwnie, będzie miał formę partycypacyjną. To znaczy, że to będzie tak, że będziemy zgłaszać projekty, a na Politechnice się zgłosiło dużo projektów. Ja nie jestem pewien, czy mogę podać publicznie liczbę, bo ona chyba ostatecznie została nigdzie powiedziana, ale powiedzmy, że to nie było tak, że były tylko te projekty, które widzimy na listach rankingowych. Jakby tych projektów było dużo więcej. Istniała taka komisja złożona z pracowników Politechniki, ze studentów, doktorantów, która patrzyła na te projekty, która je oceniała z takiej perspektywy, które z nich byłoby, po pierwsze, da się zrobić, i wyglądają na najważniejsze, jako topowe do tego, żeby wprowadzić. To oni wytypowali tę listę, tę listę tych pięciu projektów na kategorie, która trafiła do głosowania. Kategorie są trzy. Projekt modernizacji czy unowocześnienia dydaktyki, projekt tworzenia jakiegoś nowego laboratorium czy jakiś naukowy projekt i projekt związany z tak zwaną odpowiedzialnością społeczną Politechniki.

W tych trzech kategoriach głosowaliśmy Na projekty. To co jest ważne ze względu na ten właśnie deliberacyjny charakter, ten właśnie nie grantowy charakter tego budżetu obywatelskiego, który nazywa się Politechnika Nowa. Bardzo ważnym elementem było to, że tam nie było konieczności wprowadzenia harmonogramu i nie był zadany limit budżetowy. Raczej rektor był zainteresowany usłyszeniem co trzeba zrobić i potem zastanowimy się skąd to sfinansować. Z taką deklaracją, że jeśli Politechnika da radę to ona to sfinansuje. Jeśli nie da rady, to będziemy myśleć. Na przykład to otwarte laboratorium atomowe, które wygrało projekt naukowy, to jest bardzo drogi laboratorium. I żeby je zbudować, na pewno Politechnika będzie musiała strategicznie zagrać jakieś granty i tak dalej. Ale nasz projekt się zamknie w okolicach 3 milionów złotych.

Wysoce bezpieczne miejsce parkingowe kosztuje jedno tylko 5 tysięcy złotych. To nie są pieniądze, które są dla organizacji takiej jak Politechnika Wrocławska ogromnym problemem. Naprawdę, jeżeli za 3 miliony złotych można zrobić taką transformację, to dobrze, że właśnie nie było takich limitów, że trzeba zgłosić budżet do 100 tysięcy i kombinujesz, co zrezygnować, co nie. I potem leadership uczelni nie dostaje wiedzy o tym, co jest potrzebne, bo dostaje tylko wiedzę o tym, co się zmieściło w budżecie. Więc to był bardzo też fajny element, że w taki sposób przyjęto podejście tego budżetu obywatelskiego, Są bardzo podobne do idei budżetów obywatelskich w wielu innych krajach na świecie. Piotrek, bardzo mi się podoba w ogóle to podejście, że trzeba to zrobić szybko, że jak się nie uda z tym budynkiem, to postawimy kontenery, że to wszystko się tak naprawdę bardzo opłaca, więc tym bardziej trzymam kciuki.

Mogę powiedzieć, jestem dumnym absolwentem Politechniki Wrocławskiej. Mam nadzieję, że spotkamy się w takim razie wiosną przyszłego roku na otwarciu Centrum Rowerowego Politechniki. Także mam taką nadzieję. Ze mną był dzisiaj Piotr Szymański z Politechniki Wrocławskiej. Piotrek, wielkie dzięki. Jeszcze raz mówię, że trzymam kciuki. Ja również dziękuję za rozmowę i chciałbym Was zachęcić do wejścia na rowery.pwr.edu.pl albo na naszą stronę Rowerowa Politechnika na Facebooku. Tam zobaczycie też więcej informacji w miarę jak będziemy się głosować za realizację projektu. Dziękuję bardzo. A Was zachęcamy do śledzenia Akcji Miasto w mediach społecznościowych. Znajdziecie nas na Facebooku, Twitterze i Instagramie. Zapraszamy także na naszą stronę akcjamiasto.org, gdzie możecie poczytać więcej o tym, co robimy i do nas dołączyć. Wszystkie informacje związane z tym odcinkiem podcastu znajdziecie w jego opisie.

Rozmowę przeprowadził Jakub Nowotarski, produkował Arek Młynarczyk. Gościem był Piotr Szymański z Politechniki Wrocławskiej. Do usłyszenia za dwa tygodnie.