Odcinek 075 – Bezpieczna przystań
Frodo i jego kompania hobbitów w końcu mogą się poczuć bezpiecznie. Schowani w czterech ścianach, zażyją iście hobbickich wygód. Przyjdzie jednak w końcu czas na niewygodne pytania. Zapraszamy na pierwszy z dwóch odcinków poświęconych rozdziałowi “Spisek zdemaskowany”.
Frodo i jego kompania hobbitów w końcu może poczuć się bezpiecznie. Schowani w czterech ścianach zażyją iście hobbitskich wygód. Przyjdzie jednak w końcu czas na niewygodne pytania. Zapraszamy na pierwszy z dwóch odcinków poświęconych rozdziałowi Spisek Zdemaskowany. Witam, nazywam się Maciej i będę Was gościł w uroczej gospodzie pod Zielonym Smokiem. W naszym podcastzie zajmuję się przygotowywaniem oraz opowiadaniem Wam kolejnych fragmentów tekstów profesora Tolkiena. Analizujemy je później wspólnie z moją współprowadzącą. Cześć, jestem Kasia i oprócz wspólnego omawiania kolejnych porcji książek wspieram meckojęzykowo, zwłaszcza jeśli mówimy o języku angielskim i zajmuję się też techniczną stroną obsługi naszego podcastu oraz mediów społecznościowych.
Meriadok Brandybuk, który u Łozińskiego w niektórych tłumaczeniach tych pierwszych występuje pod imieniem i nazwiskiem Radostek Gorzelanin. To jest to, co wspomniałam na początku, tak? Tego założyciela Brandy Hall. Był synem Seradoka, no i był z automatu następcą głowy rodu Brandy Bucków, tak? Czyli jakby w naszej kompanii mamy Froda Bagginsa, głowę rodu Bagginsów, tak? Mamy przyszłego burmistrza Shire, wielokrotnego i bardzo cenionego, o czym jeszcze nie wiemy teraz, ale dowiemy się. Mamy przyszłego Taina, czyli głowę rodu Tuków za jakiś czas i mamy głowę rodu Brandybuków, czyli śmietanka, że tak powiem, praktycznie, tak? Najważniejsze osoby w Shire są zebrane na jednym promie.
Dobrze, słuchajcie, i to jest koniec tej wstawki o Booklandzie, o Bucklandzie, o Brandybookach na ten moment. Długa wstawka, ale konieczna, żeby znaleźć się w tym temacie. Natomiast wracamy do tekstu teraz i zaczniemy od pominięcia jednego akapitu. płyną wolno przez rzekę, sam patrzy z powrotem jakby w tył na szajer, bo jako jedyny nie bóle drugim brzegu rzeki. Tak, jest taki trochę emocjonalny, bo raz, że nie czuje się pewnie na wodzie, a dwa, że no to przekracza jakąś tam granicę kolejną. No i tak, tak, że one more step and I'll be in the farthest place that I've ever been. Może te słowa nie padły w tekście, nigdy w książce to są słowa tylko i wyłącznie z filmu. Natomiast był też taki moment, że żałował, że Frodo nie został w Bagen, tak?
Żałował, że nie mógł spędzić normalnego życia, ale szybko mu przechodzą takie myśli, bo jest po prostu z Frodom związany emocjonalnie. Dobrze, kolejny fragment, posłuchajcie. Cztery hobbici zeszli z promu. Kiedy Mary zakładał cumę, Pippin kierował już kucyka w górę ścieżki. Sam, obejrzawszy się przez ramie na szajer, wyszeptał. Niech pan spojrzy, panie Frodo, widzi pan to? Na dalekiej przystani wnikły świetle latarni, dostrzegli niewyraźną postać. Wyglądała jak czarny, zapomniany przez kogoś tubołek, ale gdy patrzyli, zaczęła się poruszać w tę i w tamtą stronę. Jakby szukała czegoś na ziemi. Tsss! Potem odpełzła w mrok poza światło lamp. – Dulicha, co to takiego? – zawołał Mary. – Coś, co nas śledzi – rzekł Frodo.
– Ale nie pytaj mnie teraz o nic więcej. Zmykajmy stąd natychmiast. Pospieszyli ścieżką na szczyt skarpy. Stamtąd spojrzeli za rzekę, lecz drugi brzeg spowijały tłumane mgły i niczego nie mogli wypatrzeć. Całe szczęście, że nikt nie trzymał łodzi na zachodnim brzegu, zawołał Frodo. Jak można dostać się tu na koniu? Trzeba jechać 20 mil na północ do mostu na Brandywinie albo przypłynąć rzekę od Parmery. Nigdy jednak nie słyszałem, by ktoś na koniu przeprawił się przez Brandywinę. Dlaczego o to pytasz? Później ci powiem. Chodźmy do domu, tam pogadamy. No i słuchajcie, dzieje się, tak? Od razu znowu, jak tylko się na chwilę uspokoi sytuacja, to coś się musi zepsuć. Tak sam zauważa, znowu się obraca w tej może tęsknocie, nostalgii, ale zauważa ciemny kształt na brzegu, który tak jakby węszy, ale porusza się, szuka, po czym ucieka znowu w cień od światła.
Jest świadomy generalnej kierunku, którą wziął, ale nie wiedząc, że Frodo odpoczywa w drzewie i wierząc w niego, że zrobił drogę po południu, on i jego przyjaciół jeżdżą po południu. Pojeżdżają na Maggot, a Frodo nadal jest pod drzewami. Kamil wtedy robi błąd, prawdopodobnie dlatego, że wyobraża się, że wierzący w drogę są silni, silni i silni. Nie patrzy na farmę, ale wysyła swojego przyjaciela na drogę do Overborne, a on idzie po drodze do bramki. Ufają się wrócić i spotkać się z sobą w nocy, ale robią to po prostu za późno. Frodo przejeżdża po drodze przed tym, jak Kamil przyjeżdża.
Jego przyjaciel wkrótce się do niego przyłączy. To teraz posłuchajcie po polsku. Gdy tylko elfy odchodzą, Kamul wznawia polowanie i docierając do grzbietu nad Woodhall zdaje sobie sprawę, że pierścień tam był. Nie mogąc znaleźć powiernika i czując, że się oddala, przywołuje swojego towarzysza za pomocą krzyków. Kamul jest świadomy ogólnego kierunku, w którym zmierzał pierścień, ale nie wiedząc o odpoczynku Froda w lesie i wierząc, że skierował się prosto na wschód, Kamul i jego towarzysz jadą przez pola.
Odwiedzają Magota, gdy Frodo jest jeszcze pod drzewami. Kamul popełnia wtedy błąd. Prawdopodobnie dlatego, że wyobraża sobie, że powiernik pierścienia to jakiś potężny człowiek, silny, szybki. Nie patrzy w pobliże farmy, ale wysyła swojego towarzysza groblą w kierunku południowym, podczas gdy on idzie nią na północ w kierunku mostu. Próbują wrócić i spotkać się w nocy, ale robią to za późno. Frodo przypływa promem tuż przed przybyciem Kamula. Jego towarzysz dołączy do niego wkrótce potem. Kamul jest teraz doskonale świadomy, że pierścień przekroczył rzekę, ale rzeka stanowi barierę dla jego poczucia ruchu. Chyba wyjaśniono jest bardzo konkretnie, co się działo, co robił Kamul i jego drugi towarzysz, ten Zdolguldur, tak?
Ciekawi mnie tylko jedno. Przecież tam, skoro ten towarzysz Kamula jechał z południa i spotkali się prawie, że w tym samym czasie, co Frodo opuścił zachodni brzeg, to ten towarzysz musiał mijać się z Magotem po drodze. Być może. Nie ma o tym wspomniane, ale ciekawe, jak to się wydarzyło, prawda? Bo Magot w tym momencie już jakby nie stanowił żadnej ciekawostki dla tych nazguli czarnych jeźdźców, prawda? Tak, tak myślę, czy ten drugi Nazgul mógł w jakiś sposób przejechać niezauważone, ale nie wydaje mi się. Bo tam są podmokłe tereny, więc tylko groby. Nie ma o tym nigdzie mowy w tekście, ale skoro to się wydarzyło w ciągu kilku minut, a Magot jechał dwie godziny w stronę swojej farmy ponownie, no to w tym momencie nie było opcji, żeby się nie spotkali.
Nie było żadnej możliwości. Tak, no myślę, że Magot na pewno by nie zawrócił, więc nawet jeśli by spotkał nas w górę. Tak, tak, tak. O co? Podejrzewam, to się wydarzyło tak szybko, że nawet Magot nie zdążył zareagować. Tak, być może. Ten przemknął koło niego, no ale groźna sytuacja, prawda? Tak, dopiero tutaj wchodząc w te szczegóły tego pościgu na Zguli, widać jak bardzo wszystko było na krawędzi. Jak niewiele zabrakło, nie? Tak, tak, tak. I tak naprawdę Frodo o tym nie wiedział, nikt o tym nie wiedział, nie? Bo to dowiadujemy się tego z innych tekstów, czy z innych fragmentów książki. Tak, jako czytelnicy, ale Frodo nie miał szans. Ale Frodo nie wiedział, absolutnie. Dobra, no i słuchajcie, zaczęli znowu się spieszyć, pojawił się niepokój. Fordo pyta, jakie są opcje i tutaj Mary odpowiada, że 20 mil jest do pokonania.
Może co jakiś czas ktoś... Albo w dzień było to może jakoś tam ktoś był stale na tym, że regulował to wszystko. Dobrze, nie będziemy teraz czytać dwóch kolejnych kapitów, szybko mówimy. Mary się oczywiście zgadza, jedzie przodem, bo jest na kłopcyku, pamiętajcie, jedzie przodem przygotować ucztę, przygotować dla hobbitów powitanie. Pamiętajcie, że jedli dwie godziny temu u Magota, ale jakby nie odmawiają, to są hobbici, tak? Czyli jakby jedna kolacja... nie stanowi problemu, żeby zjeść drugą. No i mamy ten odcinek, kiedy hobbici wędrują trasą w stronę nowego domu Froda. Przeszli około mili do skrętu, czyli mamy pół mili do Brandy Hall i pół mili dalej na północ. To jest razem około półtora kilometra, czyli mila. No i później dróżka biegła pagórkówatym terenem i wracamy na opis domu w Crick Hollow.
Tak, i tutaj jeśli pamiętacie odcinek z Verlaine Flieger, to Verlaine wybrała Craig Hollow na swoje miejsce spędzenia merytury. Więc możecie to sobie wyobrazić? Tak jest. Posłuchajcie. Po przejściu jeszcze dwóch mil stanęli wreszcie przed wąską furtką w żywopłocie. Domu nie było widać w ciemności. Stał daleko na środku rozległego trawnika, otoczonego pierścieniem niewysokich drzew. Frodo wybrał ten dom, ponieważ wzniesiono go na uboczu, z dala od sąsiadów. Można tam było wchodzić i wychodzić bez zwracania niczyjej uwagi. Został zbudowany przed wieloma laty przez Brandy Buckoff dla członków rodziny, którzy na jakiś czas chcieli odpocząć od tłoku panującego w Brandy Hall. Było to staromodne domostwo w stylu wiejskim, wzorowane na hobbitskie norce, długie i niskie, parterowe, z krytym darnią dachem, okrągłymi oknami i dużymi, okrągłymi drzwiami.
Idąc zieloną ścieżką od furtki dostrzegli świateł, okna były ciemne, przysłonięte okiennicami. Gdy Frodo zapukał do drzwi, otworzył mu grubas Bolger. Weszli szybko i zamknęli drzwi, odgradzając siebie i światło od panujących na zewnątrz ciemności. Stali w przestronnej sieni z drzwiami po obu stronach. Naprzeciwko wejścia zaczynał się korytarz prowadzący na tyły domu. Tak i tutaj zaczniemy od ciekawostki tłumaczeniowej, bo na samym początku tego fragmentu już mamy, że po przejściu jeszcze dwóch mil stanęli wreszcie przy twórczku. I te dwie mile to nie jest idealne tłumaczenie, ponieważ w oryginale mamy This they followed for a couple of miles as it climbed up and down into the country.
Czyli właściwie nie mamy podane dokładnie ile mil, tylko kilka mil, couple of miles, więc mogło być dwie, cztery, trzy. A tutaj nie wiem, co się kryło za wyborem tych dwóch mili. Można też powiedzieć, że couple to mógł ktoś jakby spróbować skojarzyć, że to jest para mil, ale to tak nie do końca, nie? Tutaj tłumaczenie jest, jeśli chodzi o pozostałych tłumaczy, to Skimniewska też podała te dwie mile w swojej wersji, natomiast Łoziński nie zdecydował się tutaj podawać jednostek w ogóle i bardzo dobrze w tym wypadku. Dobrze, no i w tym fragmencie mamy wyjaśniony powód wyboru Froda tego właśnie miejsca. Jest wybudowany na uboczu, nie widać po prostu żadnych domów z okolicy i można stamtąd wchodzić, wychodzić niepostrzeżenie.
Jest to murowany dom, ale wybudowany na podobieństwo norki, kryty darnią, czyli jakby nie ma dachu z cegłówek czy z drewna, tylko jest właśnie pokryty ziemią. Ciekawa jestem, jakby się Frodo tam odnalazł w takim właśnie, w nienorce, gdyby był, gdyby został tam na dłużej. No, to myślę, że urządzili mu bardzo ładnie tę norkę, więc podobnie do Bagen, zaraz się dowiemy o tym. Okna były ciemne, to się dowiadujemy też i dopiero wtedy, kiedy weszli... to pojawiło się światło, które za chwilę zatrzasnęli za sobą. To jest fajnie napisane przez Tolkiena, że zatrzasnęli za sobą światło w środku, czyli zamknęli się, odgrudzili się od ciemności. Bardziej, że odgrudzili się od ciemności, zamykając właśnie drzwi.
Zachęcamy również do wspierania nas na wszystkich kanałach, na których nas obserwujecie. Wasze polubienia, oceny czy recenzje sprawiają, że jesteśmy bardziej zauważalni. To z kolei przekłada się na kolejnych fanów Tolkiena, dołączających do naszej gospody. W efekcie mamy jeszcze więcej ciekawych dyskusji, pytań i komentarzy, które nie tylko pomagają nam się rozwijać, ale są też dla nas prawdziwym motorem napędowym. Także zapraszamy do kontaktu. No i wracamy do Crick Hollow. I Mary na wstępie pyta się Froda, czy mu się podoba. I tutaj warto pamiętać o jednej rzeczy. Tak, tak. Tak naprawdę Mary z Fredegarem Bolgerem urządzali tą siedzibę nową Froda zaledwie dwa dni. To jest naprawdę bardzo niewiele czasu na to, co zrobili.
No i posłuchajcie, jaki był efekt. Frodo rozejrzał się. Poczuł się jak w dawnej norce jego ulubione meble, a raczej meble Bilba. Stare sprzęty w tym nowym otoczeniu przywodziły mu na myśl wuja. Zostały w miarę możliwości umieszczone tak, jak stały w bagend. Była to naprawdę miła, wygodna, przytulna siedziba i żałował, że nie przybył tu po to, by na stale osiąść w cichym odosobnieniu. Postąpił nieuczciwie, narażając przyjaciół na cały ten kłopot. Nie wiedział, jak im powiedzieć, że wkrótce będzie musiał ich opuścić. Należało załatwić to jeszcze tej nocy przed daniem się na spoczynek. — Jest cudownie — wykrztusił z trudem. — Mam wrażenie, że wcale się nie przeprowadziłem. Powyślili płaszcze i złożyli na podłodze bagaże. Mary powiódł ich w głąb korytarza i otworzył drzwi na samym końcu.
Buchnęła z nich gorąca para. — Kupię! — krzyknął Pupin. — O, dzięki ci, Mary, a doku! – W jakiej kolejności zażyjemy kąpieli? – zapytał Frodo. – Czy pierwszym będzie najstarszy z nas, czy najszybszy? – Jakkolwiek by na to patrzeć, ty będziesz ostatni, panie peregrinie. – Nie doceniacie mnie. Znalazłem lepsze rozwiązanie – powiedział Merry. – Nie możemy zaczynać życia w Creek Hollow od kłótni o kąpiel. W tym pokoju stoją trzy wanny i kocioł pełen wrzątku. Są też ręczniki, gąbki i mydło. Wskakujcie do środka! Tak, no i w pierwszym momencie tego czytanego fragmentu mamy opis tego Creek Hollow i wrażenie, jakie wywarło na Frodzie, prawda? Mamy rozmieszczenie wszystkiego w miarę podobnie jak w Bag End. Tak, mówiliśmy, że właśnie będzie więcej tych podobieństw, bo Mary i Fredegar postarali się, żeby wszystko było w miarę podobnie.
I tutaj Frodo czuje się troszkę winny, że jego przyjaciele włożyli tak dużo pracy w przygotowanie nowego miejsca. Naraźli bezpieczeństwo tych, którzy wędrowali z nim. I Frodo postanawia, że musi jak najszybciej przekazać im informację, że musi wyruszyć. Tak jest. No i z takim trudem odpowiada na to pytanie Mary'ego, tak, się tam zachrząknął lekko, ale no jakby w dalszym momencie Mary prowadzi ich do pokoju kąpielowego, tak, i tam jest przygotowana kąpiel. Oczywiście Frodo w żartobliwy sposób próbuje ustalić kolejność poprzez ten żart o pipinie, który był i najmłodszy, i najwólniejszy z nich wszystkich, więc jakby zawsze na końcu. Ale tutaj już wychodzi nam planowanie Mary'ego, poznajemy, pamiętajcie, Froda, Sama i Pipina poznaliśmy przez poprzednie w zasadzie trzy rozdziały dosyć dobrze, prawda, bo wędrowaliśmy z nimi wspólnie, a teraz poznajemy Mary'ego i to jest jeden z elementów jego charakteru i jego...
Lecz piwo jest lepsze, gdy pić się zechce i woda gorąca lana na plecki. Hej, piękna jest woda, gdy w górę strzela, jak biała fontanna prosto do nieba. Lecz żadna fontanna nie brzmi tak słodko, jak wody gorące i plusk pod mą stopą. Rozległ się potężny plusk i okrzyk protestu Froda. Sądząc od głosów, woda z wanny Pipina strzeliła fontanną pod sufit. Mary podszedł do drzwi. Zapraszał na kolację i napitek zawołał. Wyszedł Frodo wycinając włosy. W powietrzu jest tam tyle wody, że przejdę do kuchni dokończyć wycieranie. I słuchajcie, szczególnie dlaczego wybraliśmy te dwa ostatnie zwrotki tej piosenki, bo za chwilę usłyszycie oryginał i będzie tutaj ten oryginał czytał nam gość specjalny. Posłuchajcie.
No i co ciekawe, jak Mary tam wszedł do tej łazienki, skaczemy troszkę do przodu, jak Mary wszedł do łazienki, od razu podejrzewa Pipina. Nie ma także, a może sam, może prodo? Nie, nie, Pipin. Czyli wiedział, że kto tu jest najbardziej. No, ale Pipin też śpiewał tę piosenkę i później nastąpił wielki plusk, więc może tutaj połączył fakty. Tak, pominiemy znowu jeden fragment, w którym Fredegar Bolger, w którym siadają do stołu, Fredegar Bolger zaczyna od pytania o pieczarki, czy mogą, że hobbici już na pewno nie mają ochoty, bo zjedli tak dużo u Magota. Miałem nadzieję, że przejmie ten koszyk w środach. Tak, ale Frodo odpowiada, że w żadnym wypadku, że to są jego pieczarki i on będzie wydzielał dokładnie, ile kto może zjeść.
I tutaj w oryginale to brzmiało They are mine, said Frodo. I tutaj wybiegniemy trochę do przodu. W rozdziale czwartym Księgi Szóstej na samym końcu być może kojarzycie, mieliśmy The ring is mine. Podobne słowa, tak? Tak. czyli pierścień jest mój, więc będzie jeszcze parę takich zabiegów, szczególnie w oryginale, jeśli czytaliście, to można zauważyć, że takie same zwroty, takie same szyki zdań są używane w takich kluczowych momentach przez Tolkiena, przez całą, jakby w różnych momentach książki. Teraz mi się przypomniało, że o tym też mówiła profesor Werlen, że takie nawet właśnie słowne nawiązania są między Silmarillionem a władcą.
Te same słowa, kluczowe słowa są użyte w tych samych momentach, prawda? Tak, dokładnie. To ciekawe, czy to jest to już zapowiedź tego, że Frodo będzie chciał sobie przywłaszczyć to, co jest teoretycznie jego, ale nie jego, prawda? Bo te pieciarkę dostali wszyscy, no nie ukrywajmy, nawet jeśli były dla Froda, to dostali je wszyscy. Tak. Pierścień też nie jest jego, a on powie, że jest jego, prawda? Bo poczuje po tych kilku miesiącach. Ja myślę, że to jest taka tutaj ciekawostka bardziej, jak gra słów. Absolutnie. Nie próbujemy tutaj z tego zrobić analogii, tak? Tak, tak, tak. Ale brzmi they are mine, the ring is mine. Brzmi podobnie. No i tutaj dowiadujemy się od narratora dalej w tym fragmencie, że hobbici na pieczarki to apetyt mają zawsze. Nawet większy niż duży ludzie, prawda?
I tutaj się rozpoczną ciekawe rozmowy. Ale zapraszamy na ostatni fragment dzisiaj, bo większość tych rozmów w następnym odcinku. Posłuchajcie ostatniego fragmentu dzisiejszego odcinka. Posprzątamy później, zadecydował Mary. Teraz powiedzcie nam, o co chodzi. Domyślam się, że spotkałem was różne przygody i z góry żałuję, że mnie z wami nie było. Chcę przynajmniej usłyszeć dokładne sprawozdanie. Nade wszystko ciekaw jestem, dlaczego stary Magot odezwał się do mnie w taki dziwny sposób. Sprawiał wrażenie przerażonego, a przecież nie jest tłuszczem. Wszyscy byliśmy wystraszeni, rzekł Pipin po chwili milczenia, ponieważ Frodo bez słowa wpatrywał się w ogień. Ty też tak byś się czuł, gdyby przez dwa dni ścigali się czarni jeźdźcy.
A kto to taki? Czarno odziane postacie na karych rumakach. Skoro Frodo nie chce mówić, ja opowiem. Wszystko od początku. i zdał szczegółową relację z podróży od chwili opuszczenia Hobbitonu. Sam potwierdzał jego słowa, energicznie kiwając głową i wtrącając liczne wykrzykniki. Frodo zachowywał milczenie. Pomyślałbym, że zmyśliłeś to wszystko, powiedział Mary, gdybym nie widział tej czarnej postaci na przystani i nie słyszał drżącego głosu Magota. Co ty o tym sądzisz, Frodo? Kuzyn Frodo dotąd z uporem trzymał język za zębami, rzekł Pipin, ale chyba nadeszła pora, żeby coś powiedział. Na razie wiemy niewiele więcej na to, czego domyślił się Magot, a mianowicie, że cała ta sprawa musi się wiązać ze skarbem starego Bilba.
Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.