Pierwsza Młodość #167

Od razu chciałam zaznaczyć, ja nie chcę bronić żadnych jurorów z tego programu amerykańskiego, bo uważam, że po tylu latach można już mieć pewne refleksje, a jak sobie człowiek obejrzał ten serial, to jedno widać, że rzeczywiście tam dochodziło do rzeczy haniebnych, a do jeszcze wielu rzeczy haniebnych dochodziło i widać to na przykład w podcastach, które były realizowane o tym programie, ale o tym za chwilę. Zacznijmy od tego w ogóle jaki jest kontekst dla powstania tego typu programu. Przypomnijmy sobie, że dokładnie 16 września 1999 roku w Holandii zadebiutował program Big Brother. I w tym momencie dochodzi do ogromnej rewolucji w mediach na całym świecie. Po pierwsze Do tej pory było tak, że jak chciałeś, chciałaś pójść do telewizji, to trzeba było przejść jakiś casting, trzeba było mieć jakiś talent, mieć jakieś umiejętności, a tu się nagle okazuje, że wystarczy mieć chęć pokazania się szerszej publiczności, nie mieć praktycznie żadnych oporów, być osobą zdolną do bycia manipulowaną, czyli praktycznie każdym,

I może chcieć zarobić trochę pieniędzy, bo przypomnijmy, że w Big Brotherze nagrody były finansowe. I idziesz sobie do takiego domu jak Big Brother, zamykasz się na określony czas z obcymi zupełnie osobami. Jest tylko jeden pewien mały szkopuł, mianowicie jesteś rejestrowany 24 godziny na dobę. I myślisz sobie, co to takiego, te kamery. Kamery są wszędzie, rejestracja jest całą dobę. W związku z tym nie masz w ogóle prywatności. Zamykasz się z obcymi ludźmi na jakiś czas i nie masz prywatności i codziennie, to zależy jaka była częstotliwość tych programów, ale publiczność idąca w miliony ogląda ciebie w zmontowanej wersji. Ta wersja jest zmontowana, bo są producenci, są redaktorzy, są wydawcy takich programów, no i o co im chodzi?

Czy im chodzi o twoje dobro? Im chodzi o oglądalność. Big Brother w 1999 roku otwiera bardzo wiele drzwi. Otwiera drzwi każdemu, kto chciał się pokazać w telewizji i był na tyle sprytny, atrakcyjny, emocjonalny, że wygrywał castingi, ale przede wszystkim otworzył drzwi do jawnej Pierwsza Młodość 167. Names mentioned! I to jest ten moment, kiedy telewizja już nigdy nie będzie taka sama, media już nigdy nie będą takie same, a gwiazdą zaczniemy nazywać pana Hydraulika.

Z całym szacunkiem dla tegoż Hydraulika, gwiazdą będzie można zostać będąc nikim. Mając tylko chęć zaistnienia, czasami charyzmę, nie trzeba mieć żadnego specjalnego talentu, jakichś specjalnych umiejętności, no nic praktycznie. Pamiętacie w ogóle jeszcze polską czołówkę Big Brothera, który ruszył w marcu 2001 roku w TVN? No to sobie posłuchajcie. 🎵🎵🎵 Drugim programem, który też był absolutnie rewolucyjny, to był na pewno program IDOL.

Ja myślę, że to nie jest tylko Kwestia słowa, jakiego my używamy. Myślę, że to jest w ogóle podejście do tego, żeby wszystko maksymalnie skomercjalizować. Otóż twórcą tego formatu był Simon Fuller i rzeczywiście ten program stał się światowym, globalnym fenomenem. Od 2002 roku w Polsce mieliśmy idola. Polska edycja programu Idol zadebiutowała na antenie Polsatu. I co jest bardzo ważne, jeżeli chodzi o idole, no to proszę Państwa, każdy chciał mieć swojego Simona Coella. To jest kolejny bardzo ważny moment w kontekście tych wszystkich talent shows, bo Brick Brother był reality show, Idol był talent show, ale z elementami reality. Otóż proszę Państwa, każdy chciał mieć swojego Simona Cowella. Kim jest Simon Cowell? To jest najbardziej wredny juror, przynajmniej wtedy człowiek, który bezlitośnie po prostu obcinał wszystkich chętnych do udziału w tym programie, co oczywiście publika kochała.

No dobrze, przypomnijmy jeszcze jedną rzecz. Big Brother nie był pierwszy. To jest też coś, o czym trzeba bardzo pamiętać. O tym, żeby pokazywać w telewizji ludzi niby w real time, czyli jakby postawić kamerę u kogoś w domu i po prostu to kręcić, marzono od dawna. W 1971 roku na antenie amerykańskiej telewizji pojawił się program pt. An American Family, to była amerykańska rodzina. Powstał w 1971 roku, wymyślił go I stworzył Craig Gilbert. Było 12 odcinków. One były emitowane w 1973 roku. I rejestrowano po prostu przez grupę filmowców życie takiej typowej amerykańskiej rodziny. To było małżeństwo Loudów z piątką dzieci. No i oni stali się takim ucieleśnieniem, taką właśnie, to jest bajka, to jest to marzenie, takiego American dream.

Mamy dzieci, mamy dom, jest miło, w ogóle jesteśmy fajni. No nie do końca, bo po latach się okazało, że loudowie, szczególnie ich dzieci, zapłaciły bardzo wysoką cenę za to, że stały się osobami publicznymi i rozpoznawalnymi. Albowiem, to jest to, o czym Wam powiedziałam na początku. Zamykasz się w jakimś domu, mówię o Big Brotherze, i stajesz się osobą sławną. I nie wiesz, co to jest być osobą sławną, nie masz zielonego pojęcia. My już dzisiaj trochę o tym wiemy, aczkolwiek Ja zawsze mówię, nigdy nie wiesz, dopóki tam nie będziesz, ponieważ nie ma jednego wzorca bycia osobą znaną, rozpoznawalną i sławną. Jeżeli mówimy o czasach w okolicach premiery top model amerykańskiego, Big Brothera, Idola i tych wszystkich innych programów, pamiętajmy, to jest czas jeszcze sprzed mediów społecznościowych, kiedy już zaczyna bardzo mocno funkcjonować internet, ale generalnie, proszę Państwa, to było tak, że ci ludzie nagle z poniedziałku na wtorek w bardzo krótkim czasie stawali się rozpoznawalni.

W 1999 rusza Big Brother i zaczyna się szaleństwo. Znaczy, musimy sobie uświadomić jedną rzecz. Świat ocipiał. Ja, jak pisałam moją książkę Sława, zaczęłam patrzeć, w ilu krajach były różne programy typu reality i to jest trochę tak, jakby naprawdę otworzyć mityczną puszkę Pandory. Po prostu świat został zalany przez różnego typu programy I oczywiście mieliśmy tego Big Brothera, Idola, Survivor, Robinson, przeróżne historie. Natomiast oprócz tego były też programy, które pokazywały, jak daleko chcieli iść producenci. Programy, które albo powstało kilka odcinków i potem były zdjęte, albo, że tak powiem, zdechły śmiercią naturalną na etapie scenariusza. Ja wam powiem teraz za chwilę, jakie to były programy. Powiem wam to po to, żebyście sobie unaucznili, jakie to były czasy.

Big Brother, te wszystkie kolejne programy po nim następujące, zaczęły przynosić stacjom ogromne pieniądze. Po pewnym etapie zawahania, kiedy ruszał dany program, wiadomo, nie wiadomo co z tego wyjdzie. Pierwszy sezon Ameryka's Next Top Model był, powiedziałabym, bardzo biedny, po prostu kijem i drutem robione, ale się potem okazywało, że jest oglądalno i że są sponsorzy. Pieniądze płynęły po prostu ogromnym, szerokim strumieniem. W związku z tym robiono w każdym kraju, prawie każda kablówka, każda telewizja chciała mieć swoje reality show. W związku z tym no naprawdę niektórzy nie nadążali z wymyśleniem coraz to bardziej kretyńskich pomysłów. Między innymi telewizja Fox w pewnym momencie wpadła na pomysł reality The Chamber i to miał być taki drastyczny reality show.

Cała ta historia to jest w ogóle gotowy materiał na serial. Serial myślę, że fabularny, ale tutaj powstał na razie dokument, ale ta historia O tych ludziach, którzy rzucają wszystko, domy, rodziny, przyjaciół, związki przerywają. Znaczy naprawdę, oni mieli jakieś życie, to nie jest tak, że im tam nic nie było, nie. Oni po prostu stwierdzili, dobra, 100 tysięcy funtów na rok, zarobię sobie trochę kaski, posiedzę sobie w Londynie, bardzo miłe. To pokazuje, jaki był wtedy nastrój. Ludzie po prostu wskakiwali do basenu i nie pytali, czy jest woda, znaczy w ogóle. I czy mamy się prawo z nich śmiać? Myślę, że nie za bardzo, bo nikt wtedy w ogóle nie wiedział. To było trochę jak operacja na żywym organizmie, na zasadzie albo pacjent przeżyje, albo nie przeżyje. Od Big Brothera to były zaledwie trzy lata. Nikt jeszcze tak naprawdę nie wiedział, jakie są skutki, jaką cenę wszyscy zapłacimy za to, że w ogóle zaczęła się ta moda na reality shows.

Co prawda do landrynkowego programu Netflixa, ale od lat coś tam narasta. I narasta coś bardzo przykrego, a jednocześnie myślę oczyszczającego. To, że ludzie o tym mówią. No ale pamiętajmy, to wszystko zaczęło się tak naprawdę w latach 70-tych, An American Family, w 99 Big Brother i zaczęła się z jednej strony telewizyjna rewolucja, Gwiazdą mógł zostać każdy, kto chciał i wygrał casting i dostał się do programu. Nie musiał mieć specjalnego talentu. Często był mamiony właśnie albo karierą muzyczną, jak to było w Idolu, albo karierą modelki, tak jak właśnie w Top Model. Czy z tego coś wychodziło? Bywa różnie. Myślę, że zwycięzców Idola jest więcej, którzy gdzieś zafunkcjonowali niż w Top Model, tak mi się wydaje.