Czy to, co lubię, jest moje? Kultura w filtrze algorytmów

Świetnie pozwala nam prokrastynować. Jak jeszcze trudna byłaby prokrastynacja bez Reelsów na Instagramie. Szanowni Państwo, zapraszam do PWN Studio, gdzie porozmawiamy o tym, gdzie podziała się ciekawość o tym, czy nasza kultura jest już tylko spłaszczonym światem algorytmów na podstawie książki Kajla Czajki właśnie Spłaszczony Świat. Moim gościem jest Piotr Budzki, autor nie tylko wstępu do książki, ale też innych książek, wykładowca, badacz, a także Paweł Wójec, menadżer zajmujący się digitalem Rada Nadzorcza Wirtualnej Polski. Dzień dobry. Dzień dobry. Panowie, zacznijmy od takiej hipotetycznej sytuacji, że tak sobie siedzimy, wstajemy rano albo już jest popołudnie, mamy lunch, nie wiemy co robić i nagle scrollujemy media społecznościowe, mamy więcej czasu, minęła godzina.

Pewnie można, ale to wcale nie jest takie proste. Autor tej książki Spłaszczony Świat, czyli K.L. Czajka, z jednej strony on bardzo rzeczywiście trafnie i ciekawie opisuje... w jakim stopniu algorytmy zawładnęły naszymi wyborami, decydują o tym, co oglądamy, czego słuchamy. Z drugiej strony przebija z tej książki na każdym kroku taka jego nostalgia ze światem, w którym, upraszczam, to on i ludzie jemu podobni decydowali o tych wyborach, tak? to jednak wbrew temu, ta książka jest dość smutna i pesymistyczna, to jednak nie jest tak, że o wszystkim decydują algorytmy.

jest niezgodne z ich interesem biznesowym. To jest tak samo, jak Netflix powiedział, kiedyś prezes Netflixa wspomniał, jeszcze nie wiem, czy akurat o tym pisze Czajka, ale wspomniał, że ich największym konkurentem jest sen. Rzecz to nie jest Amazon Prime czy Apple TV, tylko ich największym konkurentem jest sen, czyli że w końcu ktoś zaśnie i nie będzie oglądał. O tych algorytmach jeszcze powiem tak, że... Wcale nie są aż tak super, one są bardzo złożone i skomplikowane, ale ich podstawowe reguły są dość proste i one tak można powiedzieć wodeckim lecą. Lubię wracać tam, gdzie byłem już. Czyli jeżeli coś obejrzałem, co mi się podobało lub ludziom podobnym do mnie się coś podobało, tak?

Bezpłatne już jest badanie, bo można znaleźć w internecie. I tam są te schematy. I chociażby schemat taki, który popełnił ostatnio w ciekawy sposób jeden z influencerów w mediach społecznościowych A mianowicie tam mówisz, nie wiem, poduszkę zmieniaj co tydzień, coś tam zmieniaj co ten, bieliznę zmieniaj co miesiąc. I to powiedział. I co się stało? Potężne zaangażowanie, no bo oczywiście mamy kontrowersje, polarizacje. Po pierwsze, a, pomylił się. Po drugie, świetny, że się pomylił, świetny zabieg. Po drugie, co za debil. Po trzecie, to jest nieekologiczne, bo jeśli on ma na myśli, że zmienia, czyli wyrzuca i kupuje nową, to jest i zaangażowanie, nie? Tak, ale ciągle właśnie mówisz o tych schematach i tak dalej. Czajka też na przykład pisze o tym, że musimy, nie wiem, lokalni kuratorzy, niszowe projekty, praktyki. I jak o tym właśnie tak, te bezpieczne przystanie kultury, które trzeba odnajdywać, jakiś przypadek, coś taka, to ja miałam... Tak, ale czy to nie trzeba wyłączyć internetu?

jest temat naszego podcastu. Ale one się też nie rozwijały. Ale ekspertów można... Więc to też nie jest tak do końca... Czajka też jest ekspertem. I do niego jakoś dotarliśmy. Ja do niego dotarłem jak? Przez... Podcast, który mnie zaintrygował, zainteresował. Wpisywał się wtedy akurat w mój kulturowy moment, który miałem i takie dywagacje na temat tego, co się okazuje na Netflixie. Więc w tym sprzężeniu, w tym splocie była też ciekawość, była otwartość, ale była też rola algorytmów. Ja bym do czajki nie dotarł bez algorytmów. tego by nie było. I potem przeczytałem jeszcze jedną, inną książkę jeszcze o minimalizmie i rzeczywiście on ma taką ciekawą nutę takiej nostalgii za światem, którego nie było i też po części moim zdaniem jednak dobrze diagnozuje to, że

Wtedy, kiedy to oglądałem, wydawało mi się to po kilkupiętnastej kapliczce dość nudne. Dzisiaj jest jednym z lepszych wspomnień wspólnego spędzania czasu, które mam. Więc rzeczy wokół nas, które są nam bliskie i które nie są internetowe, że warto po nie sięgać. Dziękuję bardzo. Mam nadzieję, że jednak nasza rozmowa była dla Państwa choć trochę ubogacająca i takim pierwszym krokiem wyjścia poza internet może być właśnie sięgnięcie po książkę Kajla Czajki i zobaczenie, jakie są te algorytmy, jak one działają i jak możemy walczyć z tym światem, który jest coraz bardziej spłaszczony. Dziękuję. Dziękuję bardzo.