Czego możemy nauczyć się od ptaków?
Dlaczego jedne samce śpiewają miłosne serenady, a inne uwodzą partnerki spektakularną miłosną scenografią? Jak to możliwe, że jerzyk potrafi spędzić 10 miesięcy w locie? I skąd młody bocian wie, dokąd ma lecieć, skoro nikt go tego nie uczył?W tym odcinku zapraszamy Cię do świata ptaków - pełnego zaskakujących strategii, bardzo nam bliskiego, a który łatwo przeoczyć w codziennym pośpiechu.Inspiracją jest najnowsza książka Davida Attenborougha „Życie ptaków”, a rozmowę prowadzi Adrian Rokowski (@_pasofix) z wyjątkowymi gośćmi: Andrzejem Kruszewiczem – ornitologiem, popularyzatorem wiedzy i autorem polskiego przekładu książki i Anną Pilarską – ze Stowarzyszenia „Jestem na pTAK”. Z tego odcinka dowiesz się:jak ptaki przystosowują się do życia w mieście i zmian klimatycznych, jak wygląda ptasia miłość i opieka nad potomstwem i czy w świecie ptaków zdrada się opłaca, jak dzisiejsze technologie pomagają śledzić loty przez pół świata i ujawniać sekrety migracji,jak obserwowanie ptaków – nawet z balkonu – może pozytywnie wpłynąć na nasze samopoczucieJeśli chcesz zgłębić temat, sięgnij po książkę „Życie ptaków” Davida Attenborougha. Kupisz ją w Księgarni Internetowej PWN ze specjalnym kodem rabatowym dla słuchaczy: PWNSTUDIOSprawdź>> https://bit.ly/4lEDsC6Kod jest ważny do 30.07.2025 r.
Więc raczej samiec się opiekował tym gniazdem, tak jak jest u kazuaru, u femu. Po pierwsze. Po drugie, samice są większe wtedy i raczej one były zagniazdownikami, a nie gniazdownikami. Ale to jest jakby jeszcze inna historia. To są dywagacje tak naprawdę. U ptaków fascynuje mnie przede wszystkim, ostatnio najbardziej, ich mózg. Otóż to jest kompaktowe urządzenie, procesor wyższej generacji, a jeszcze 150 lat temu pewien anatom niemiecki stwierdził, że ptaki nie są zdolne do wyższych funkcji neurologicznych, no bo po prostu im tutaj nie było do niczego potrzebne. One były dziećmi słońca, żyły sobie w koronach drzew. odżywiały się nektarem, pyłkiem różnych roślin, owadami, owocami, więc wiodły życie szczęśliwe i nie musiały jak ssaki rozwijać węchu czy słuchu, chociaż słuch mają też doskonały, ale mózg ptasi jest po prostu doskonały, kompaktowy.
Tak, miałyśmy ustalone miejsce. Ale rzeczywiście jestem w stanie uwierzyć, że to może być prawdopodobne, bo tak, to są bardzo toksyczne substancje. No to w takim razie... Wracając do miasta. Tak, do miasta wracając, tak troszkę odbiliśmy. Możemy powiedzieć, że zaczęły faktycznie uczyć na bieżąco tych zmian, które my wprowadzamy? Uczycie się tej naszej architektury w takim razie? No chyba nie mają wyjścia, prawda? Ależ oczywiście wykorzystują to wszystko. Słupki ogrodzeniowe sikory wykorzystują do nocowania, ale też do lęgów. I to czasem jest to pułapka, bo te młode nie umieją wyjść z takiego słupka ogrodzeniowego. Wykorzystują różne niższe budynków, także do gniazdowania albo do nocowania. Wykorzystują to, co wije się człowiekowi.
Też ustalono, że nazwy rodzajowe powinny być przypisane do konkretnej nazwy polskiej. Potem to się pozmieniało, zrobił się z tym trochę bałagan, to prawda. Ale też staramy się, żeby te nazwy były jednowyrazowe. Czyli nie orzeł bielik, tylko bielik. A w przypadku orlików już tego nie zrobiono. Więc bocian czarny, bocian biały, chociaż jest hajstra dla czarnego. Więc te to są pewne trendy i to się dzieje. Tak jak czyta się profesora sprzed II wojny światowej, naszych profesorów, którzy tworzyli zręby ornitologii, to oni się naśmiewali z nazwy za gniazdownik i gniazdownik.
Bo oni mówili za gniazdnik i gniazdnik. A to jest na przykład 70 lat. Więc nawet takie rzeczy się zmieniają. Gniazdnik to tak twardo. Czyli im więcej wiemy, tym więcej wiemy. Genetyka idzie do przodu. Tak, to profesor Sokołowski dokładnie naśmiewał się z tego gniazdownika i zagniazdownika. Więc tak, świat idzie do przodu i trzeba za tym nadążyć. Dlatego tu przy tłumaczeniu też miałem zadanie, żeby odświeżyć te nazwy, które tam padały, no bo już dużo się zmieniło. Teraz wiemy, że kondory to nie są ptaki drapieżne, są spokrewnione bardziej z bocianami niż z drapieżnikami. A jeszcze w wielu podręcznikach kondory gdzieś tam figurowały jako drapieżniki nowego świata.
Wróbel musi być tam, gdzie jest człowiek. I nawet jeżeli są osady ludzkie za kołem podbiegunowym, tam też są wróble. Ale gdyby nie było tych osad, wróble by nie przetrwały. Więc są ptaki związane z człowiekiem i są ptaki związane po prostu z miastem jako miejscem do gniazdowania. Choćby Kopciuszek. On zdobył miasta, bo po prostu przeniósł się z gór. Podobnie Kawka. Pierwotnie była mieszkańcem klifów w górach, ale miasto to są właśnie takie klify. Warszawa została przez Kawki skolonizowana masowo po długiej wojnie światowej. Ale jak wyglądała Warszawa po drugiej wojnie? Gruzowisko. Kawka, a Kawka to skolonizowała. Więc tak, oczywiście obserwujemy zdobywanie miast przez ptaki. To jest proces, który jest ciągły. Jeszcze w latach 80-tych w Warszawie było tylko kilka gniazdujących krzyżówek, a w tej chwili to jest normalne zjawisko, gniazdowanie krzyżówek w mieście.
Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Dlaczego jedne samce śpiewają miłosne serenady, a inne uwodzą partnerki spektakularną miłosną scenografią? Jak to możliwe, że jerzyk potrafi spędzić 10 miesięcy w locie? I skąd młody bocian wie, dokąd ma lecieć, skoro nikt go tego nie uczył?
W tym odcinku zapraszamy Cię do świata ptaków - pełnego zaskakujących strategii, bardzo nam bliskiego, a który łatwo przeoczyć w codziennym pośpiechu.
Inspiracją jest najnowsza książka Davida Attenborougha „Życie ptaków”, a rozmowę prowadzi Adrian Rokowski (@_pasofix) z wyjątkowymi gośćmi: Andrzejem Kruszewiczem – ornitologiem, popularyzatorem wiedzy i autorem polskiego przekładu książki i Anną Pilarską – ze Stowarzyszenia „Jestem na pTAK”.
Z tego odcinka dowiesz się:
jak ptaki przystosowują się do życia w mieście i zmian klimatycznych, jak wygląda ptasia miłość i opieka nad potomstwem i czy w świecie ptaków zdrada się opłaca, jak dzisiejsze technologie pomagają śledzić loty przez pół świata i ujawniać sekrety migracji,jak obserwowanie ptaków – nawet z balkonu – może pozytywnie wpłynąć na nasze samopoczucie
Jeśli chcesz zgłębić temat, sięgnij po książkę „Życie ptaków” Davida Attenborougha. Kupisz ją w Księgarni Internetowej PWN ze specjalnym kodem rabatowym dla słuchaczy: PWNSTUDIO
Sprawdź>> https://bit.ly/4lEDsC6
Kod jest ważny do 30.07.2025 r.