Mentionsy Mentionsy
PWN Studio
PWN Studio

Co nas trzyma w stresie?

12.03.2026 ·1 godz 0 min

Czy nasze ciało naprawdę nie odróżnia prawdziwego zagrożenia od myśli o problemach? Dlaczego samo martwienie się potrafi wywołać bezsenność, bóle brzucha czy wypadanie włosów? I dlaczego nie potrafimy po prostu wyłączyć głowy?W tym odcinku PWN Studio Sandra Meunier rozmawia z psycholożką Katarzyną Kucewicz (@psycholognainsta) o stresie – tym widocznym i tym, który działa po cichu. Wspólnie przyglądają się temu, co dzieje się w naszym ciele, gdy żyjemy w napięciu, jak stres wpływa na mózg, odporność i nastrój, oraz dlaczego codzienna presja może być bardziej wyniszczająca niż pojedyncza trauma.Inspiracją do rozmowy jest książką Roberta M. Sapolsky’ego „Dlaczego zebry nie mają wrzodów?”, która w przystępny sposób pomaga zrozumieć mechanizmy stresu i zacząć odzyskiwać poczucie wpływu.Z tego odcinka dowiesz się m.in.:dlaczego ciało reaguje tak, jakbyś naprawdę uciekał przed zagrożeniem, nawet gdy tylko się martwisz,że stres to nie emocja, lecz proces biologiczny wpływający na sen, odporność i tempo starzenia,że „nie czując” stresu, możesz go wciąż w sobie nosić,jak wyjść z trybu przetrwania i odzyskać wewnętrzny spokój.Jeśli chcesz zgłębić temat stresu, to konieznie sięgnij po książkę “Dlaczego zebry nie mają wrzodów?” R.Sapolsky’ego. Z kodem PWNSTUDIO jest dostępna z rabatem, w Księgarni Internetowej PWN.Sprawdź» https://bit.ly/4rvzJcPKod jest ważny do końca miesiąca.

Doświadczenie, które nas tak mocno zdenerwowało i będziemy już zestresowani jadąc na lotnisko, bo wyobrażając sobie, że znowu będzie powtórka z rozrywki. Boże, muszę wszystko zrobić, wszystkie ręce na pokład, żeby znowu nie spotkało mnie to wydarzenie, które już mnie kiedyś tak mocno zestresowało. Człowiek pamięta stres. Całe nasze ciało zapamiętuje sytuacje stresowe. Odkładamy je w swoim organizmie. Kiedy później dzieją się rzeczy zagrażające, które przywodzą na myśl tamtą stresującą historię, to cały organizm się mobilizuje. To następuje takie pełne skupienie organizmu na tym, żeby zapobiec katastrofie, która miała na przykład miejsce w przeszłości.

Możemy mieć takie poczucie, boże, chyba coś się dzieje, to często mówią właśnie mocno zestresowane osoby w permanentnym stresie, mówią, coś się dzieje z moją głową. Bo ja już tak nie zapamiętuję jak kiedyś, nie mam takiej rzutkości jak kiedyś, nie potrafię tak mówić z karabinu jak kiedyś. To może być przykład właśnie bycia w takim permanentnym stresie. Kolejne, co jest dla mnie na przykład obserwowane bardzo często w moim gabinecie, ja obserwuję pogłębiającą się izolację. Czyli człowiek, który jest bardzo silnie zestresowany, często przestaje mieć dobre relacje z innymi ludźmi. Czyli zaczyna uciekać do samotni, izolować się, nie chce wychodzić, nie chce się z nikim widzieć. Ma takie poczucie ogromnego życia w jakimś takim automatyzmie, automatycznym działaniu, które izoluje go od otoczenia.

W mojej pracy na przykład diagnoza choroby otyłościowej i lekarze, którzy mówią, co trzeba zrobić. I też ludzie mówią, Boże, ja taki czuję mały wpływ, co ja mogę tu zrobić na przykład. I ja staram się zawsze pokazywać ludziom, W każdej tej nawet diagnozie choroby są te małe wpływy codzienności, o które my możemy dbać i które są bardzo ważne z psychologicznego punktu widzenia, ponieważ dają człowiekowi możliwość takiej poczucie kontroli, które jest bardzo ważne. Jak kontrolujesz te małe rzeczy wokół siebie, to masz wyższe poczucie własnej wartości, jakieś takie poczucie władzy nad swoim życiem, takie poczucie Co nas trzyma w stresie?

To, że jedne osoby są właśnie, tak jak mówiłyśmy wcześniej, bardziej reaktywne, inne mniej. Ale to też są nasze doświadczenia życiowe, skrypty też rodzinne, jakie usłyszeliśmy. Na przykład jeżeli wychowani byliśmy przez rodziców, którzy się stale czegoś bali, stale lękali. Tata ciągle stał w oknie i mówił, o Boże, co to będzie, co to będzie, deszcz pada, to niedobrze, o słońce, to niedobrze i wszystkim się stresował. To nawet jeśli mamy całkiem dobrze działający układ nerwowy, a nasłuchaliśmy się takiego poziomu stresu i takiego odbioru rzeczywistości jako ciągłego zagrożenia, to później już jako starsze osoby będziemy też powtarzać to, co tata.

Proszę sobie powiedzieć, że w zasadzie nie musi pan spać. Że w sumie to nie jest ustawowy obowiązek spać. I o co tu chodziło, Asi? Chodziło o to, żebyśmy zdjęli z siebie presję, że muszę zasnąć. Nic nie musisz. Tak, nie musisz zasnąć. No nie będę spała, to nie będę spała. I to daje takie uczucie... O, nie muszę. No to śpię. I czasami to naprawdę zadziała, żeby się tak nie stresować, bo ludzie często przychodzili, rzeczywiście pacjenci, i mówili, Boże, tak się denerwuję, że nie mogę spać, że nie mogę spać, tak? Tak się denerwuję, tak się martwię, że nie mogę spać. I czasem takie odpuszczenie sobie w ogóle w kontekście stresu. Czasami takie powiedzenie sobie, dobra, niech się dzieje, to będzie, to też minie, to przeminie, to druga książka PWN-owska, świetna zresztą, przeminie, to pójdzie ten stres, to jest moim zdaniem takie rzeczywiście dające dużo ulgi.

Pokazano wszystkie 5 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.