Jeźdźcy teleskopów, jak badano kosmos? - POP Science #17
W jaki sposób zbadaliśmy kosmos? Jak to się wszystko zaczęło? Jakiego sprzętu używali dawni astronomowie do przybliżenia nam zasad działania nocnego nieba? O tym wszystkim opowie dr hab. Leszek Błaszkiewicz w dzisiejszym odcinku POP Science.
Hej, hej POP Science maniaku lub POP Science maniaczko! Jeśli nie chcesz przegapić kolejnych odcinków, to koniecznie zajrzyj na naszą stronę astrofaza.pl i zapisz się na darmowy newsletter. Dwa razy w tygodniu otrzymasz podsumowanie tego, co robimy w ramach Astrofazy, a warto, bo dzieje się naprawdę dużo. A teraz już zapraszam na odcinek. Leszku, kosmos jest piękny. Opowiadam o siedmiu lat już o kosmosie. Praktycznie tutaj 3 stycznia siedem lat minie, jak o kosmosie opowiadam i wszystko pięknie, wszystko fajnie, tylko skąd my właściwie to wszystko wiemy? Trzeba jakoś ten kosmos obserwować i dzisiaj mamy już naprawdę mnóstwo różnych sposobów na obserwacje, natomiast dawno temu jedynym sposobem było
No i tutaj zacząć trzeba od początku, czyli od oczu. Ja kiedyś pamiętam, gdy studentów uczyłem właśnie o O historii astronomii i o rozwoju technik obserwacyjnych, prowadząc taki wykład właśnie z astronomii, to pierwszym slajdem i pierwszym obrazkiem był taki Neandertalczyk, który patrzy w księżyc. Gdzieś znalazłem taki obraz. I to jest w zasadzie, w ten sposób można sobie wyobrazić początek astronomii, początek tej fascynacji niebem, bo to jest fascynacja. I tutaj nie ma się co tutaj dużo jakby czarować i kryć, POP Science 17.
Taki ruch, że to wszystko ma sens, że to się składa, jest ładnie umodelowane. Naprawdę wierzyli, że to jest Bóg Mars, który pogina po niebie? Czy myślisz, że to raczej było na zasadzie takiego POP odbioru tego, a oni wiedzieli, że coś jest na rzeczy, tylko nie do końca wiedzieli co? Wiesz co, ciężko mi w jakikolwiek sposób wnikać teraz, nie wiem, w to, o czym myślał Hiparkos, o czym myślał Ptolemeusz, o czym... Mamy bogów, którzy mają swoje sprawy. Czy on by tak codziennie, co noc, znaczy co noc by tak poginał w tym samym Wtedy myślę, że nie, że to było właśnie, wiesz, ludzie tak jak dzisiaj, no to trochę ciężko się o takich rzeczach mówi, ale wiara w bóstwa, w jakieś sytuacje nadprzyrodzone jest wiarą, która do pewnego poziomu rozwoju jakby naszej wiedzy, naszej samoświadomości ona jest atrakcyjna, ale w pewnym momencie my zyskujemy jakby wgląd
POP Science 17. POP Science 17. POP Science 17. POP Science 17. POP Science 17.
Używał właśnie Triquetrum, używał Astrolabium, to jest takie okrągłe, z ośmioma takimi ruchomymi obręczami, taki przyrząd, gdzie można było wycelować, ustawić, skalibrować niejako przyrząd. Słowo kalibrować ostatnio nabrało dla mnie też nie takiej metrologicznej, ale zupełnie innego znaczenia, bo zobaczyłem taki materiał, gdzie człowiek jakby degustował Bardzo zacny trunek, ale wcześniej skalibrował się innym, równie zacnym trunkiem. Jejku, no to masz jakąś dobrą, dobrą łyski, to trzeba się przed nią skalibrować inną łyski. Okej, ale tutaj była ta kalibracja, też do obserwacji taki kwadrant słoneczny Kopernik zbudował i skoro POP, tak, no to musimy od razu to POP, żeby było
I skoro skierujemy zogniskowane światło słoneczne na kartkę papieru, czy tam pergaminu, czy na coś tam, na jakiś fragment drewna i to zaczyna wypalać, to sobie ludzie, myślę, że zdawali. Ci, co mieli dostęp, bo to nie każdy miał soczewki szkła powiększające. Nic mi o tym nie wiadomo, wiem tylko tyle, że w czasach, gdy Galileusz obserwował już przy pomocy lunety, urodził się Heweliusz, Jan Heweliusz. I Heweliusz dosyć wcześnie trafił w gimnazjum na nauczyciela, który POP Science 17.
POP Science 17. Prawdopodobnie mówił po polsku, ale porozumiewał się głównie w łacinie i pisał po łacinie, nie pisał po polsku. Heweliusz mówił, czytał i pisał po polsku biegle. Zresztą w paru innych językach też, bo zachowały się listy, zachowała się korespondencja. Heweliusz Z wielu rzeczy zdawał sobie sprawę, prowadził obserwacje zarówno nieuzbrojonym okiem, tu jest ta ciekawa historia, my o niej wspominaliśmy, że Heweliusza obserwacje prowadzone bez użycia lunet były tak dokładne, Że Robert Hooke, pierwszy prezes i założyciel British Royal Society, zakwestionował te obserwacje.
Ale zauważ, tutaj mamy zjawisko, które nazywa się Nie wiem, jak położę rękę, bo to jest refrakcja, dlatego taki teleskop nazywa się refraktorem, a tutaj jest zjawisko reflektora. POP Science, czyli odbicie. Dlatego to jest reflektor. Dlatego ten zastanawia się mocno w refleksjach. Dlatego zauważ, bo w samochodach żarówka jest tu. Tu jest żarówka w samochodzie, jest zasłonięta i jej światło odbija się od takiego Zwierciadła, dlatego mówimy reflektor. Tak samo jak na teleskop tego typu. No oczywiście, jeżeli zamkniemy to w tubus, no to tutaj wystarczy takie lusterko, wyciągamy to na zewnątrz, tutaj jest druga soczewka i już mamy teleskop typu Newtona akurat.
Tak, że tych neutrin jest więcej, że one są jakieś też dodatkowo jakieś inne. Co do neutrin... Więc tam można powiedzieć, że tutaj jakby element POP, gdzie mogło się pojawić właśnie takie coś. To, moi drodzy, Głos Pana. Nagrywamy to jeszcze w starym roku, w roku Lema, więc w Głosie Pana. Oczywiście jest to też bardzo taka naukowa, bardzo taka astronomiczna książka, gdzie do Ziemi dociera sygnał, sygnał neutrinowy właśnie. Obserwatorium neutrinowe rejestruje sygnał i w tym sygnale jest podejrzenie, że jest jakaś informacja od obcych. No i powstaje tutaj taka grupa badawcza.
Dajemy radę, jesteśmy mocni. No, bo dzisiaj zaczęliśmy rano, a jest dziewiąta za chwilę, tak że kończymy. Dwudziesta pierwsza. Tak, rano jest dziewiąta. Godzinkę się napracowaliśmy. O, jak pracował długo, o Jezu. Dwudziesta pierwsza, żeby nie było. W godzinę nagraliśmy dwie. Tak, w godzinę nagraliśmy dwie i jeszcze parę innych rzeczy. Słuchajcie, dziękujemy wam bardzo serdecznie. Widzimy się w kolejnym POP Science. Tutaj macie datę oczywiście, kiedy się zaczyna. I kiedyś opowiemy o radiointerferometrze na Księżycu. Dokładnie. A ty nie wziąłeś Sphinxa, więc nie mogę powiedzieć, że z czymś... Bo nie ma nowego. Ten, który był ostatnio, to był ostatni. Jak będzie nowy, to przywiozę. To ja wam wtedy powiem, co trzeba zrobić, żeby Sphinxa zdobyć.
Pokazano wszystkie 10 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Przedstawianie historii astronomii od Neandertalczyków do początków naukowego badania nieba.
Analiza roli wiary i nauki w starożytnej Grecji, z fokusem na Hiparkosa i Ptolemeusza.
Przebieg astronomii w średniowieczu, z fokusem na rozwój teleskopów i astronomów.
Rozmowa koncentruje się na rozwijającej się technologii teleskopów i metodach obserwacyjnych, w tym radioastronomii, teleskopach fazowych (LOFAR) i teleskopach Czerenkowa. Dyskusja obejmuje również obserwacje neutrin i fale grawitacyjne, a także wpływ ziemskiej atmosfery na obserwacje kosmiczne.
Podczas rozmowy wspominają o filmie astronomicznym Parallel Universe z 2012 roku, który opowiada o zabójstwie astronoma w obserwatorium.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
W jaki sposób zbadaliśmy kosmos? Jak to się wszystko zaczęło? Jakiego sprzętu używali dawni astronomowie do przybliżenia nam zasad działania nocnego nieba? O tym wszystkim opowie dr hab. Leszek Błaszkiewicz w dzisiejszym odcinku POP Science.