Mentionsy Mentionsy
POP Science
POP Science

Jeźdźcy teleskopów, jak badano kosmos? - POP Science #17

11.10.2022 ·1 godz 56 min · 5 rozdziałów

W jaki sposób zbadaliśmy kosmos? Jak to się wszystko zaczęło? Jakiego sprzętu używali dawni astronomowie do przybliżenia nam zasad działania nocnego nieba? O tym wszystkim opowie dr hab. Leszek Błaszkiewicz w dzisiejszym odcinku POP Science.

15:22 · Kopernik i teleskopy 4

Centymetrów. To był, aż do zbudowania teleskopu tego na Mount Wilson, w którym obserwował Edwin Hubble, to był największy teleskop, jaki kiedykolwiek zbudowano. To był słynny lewiatan z Parsonstown. On do dzisiaj stoi, ten teleskop, w miejscowości Bir w Irlandii. A lewiatan już mówi coś nam na temat wielkości. Tak, Leviathan, bo to są takie, no pięknie on wygląda, jest cudowny, to taki zamek, znaczy ta obudowa wygląda jak zamek. Zresztą trzeci Lord Rose, on budował wiele teleskopów, on odkrył wiele obiektów mgławicowych. I tutaj właśnie, żeby zobaczyć mgławice, one nie na darmo nazywają się mgławice, bo one są bardzo delikatne.

Ukończony został w 1917 roku i pierwszym obserwatorem był Edwin Hubble. I to przy pomocy tego teleskopu on miał 100 cali, czyli dokładnie 2,40 coś metra. Jak teleskop Hubble'a. No nie wzięła się przypadkowo ta wielkość zwierciadła teleskopu Hubble'a. Hubble pracował w tym, przy pomocy tego teleskopu odkrył właśnie te cefejdy w innych galaktykach, obserwował je i I doszedł do tego, że inne galaktyki się rozszerzają. To było fenomenalne, że uciekają, że im dalej jest galaktyka, tym większe tempo ucieczki, bo oczywiście po pierwsze obserwował cefejdy i był w stanie wyznaczyć odległość, a po drugie obserwował takie łączne światło galaktyki,

No i teraz pytanie, czy z tym jakoś można walczyć? Przez długie lata nie można było z tym walczyć. Jedyną walką było to, że wyniesiono teleskop kosmiczny Hubble'a na orbitę poza atmosferę. Albo robiłeś stackowanie, czyli robiłeś mnóstwo klatek i wybierałeś komputerowo najczęściej te najlepsze. Ale to w czasach, gdy teleskop Hubble'a leciał, to jeszcze nie było. Dzisiaj tak się robi. Dzisiaj się stackuje obrazy, się jakoś komputerowo poprawia, natomiast Największe teleskopy, które dzisiaj działają, mają średnicę zwierciadeł, uwaga, 9, 10, nawet 11 metrów. Te dwa teleskopy, które są aktualnie budowane, czyli 30-meter Telescope amerykański, który budowany jest na szczycie Mauna Kea, to na Hawajach jest,

I jeśli te technologie, o których mówiłem, będziemy wykorzystywać, to wtedy mamy szansę na porządne obserwacje, aczkolwiek teleskopy wynosi się w kosmos po to, żeby już zupełnie odciąć się od atmosfery. Teleskop Hubble'a teraz Webat będzie w kosmosie, dlatego że akurat promieniowanie podczerwone jest mocno wychwytywane przez parę wodną. Tak, aczkolwiek teleskopy podczerwone budowane są też wysoko, wysoko w górach i tego typu instrumenty są, ale to zależy, zależy w jakich... Ale i tak, no mimo wszystko w kosmosie przebije od razu taki teleskop, no bo po prostu tam nie ma atmosfery, nie ma pary wodnej, która by te promieniowanie wychwytywała. Tak, dokładnie. Tutaj Kwestia jakby pojawia się inna, że teleskop jako taki pozostaje urządzeniem jakby ideowo podobnym.

Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.