Czy multiwszechświat istnieje? - POP Science #15
Czy multiwszechświat istnieje? Czym właściwie jest multiwszechświat i co na ten temat mówi nauka oraz popkultura? Dziś w POP science razem z dr hab. Leszkiem Błaszkiewiczem porozmawiamy o multiwszechświecie.
Gęstości prawdopodobieństwa to jest coś niebywałego, bo rzeczywiście okazuje się, że to, co my odczuwamy jako, tak jak powiedziałeś, jako materialne, to jest pewna forma energii. No i tutaj Einstein... Nie wiem, czy on o tym myślał. On nie wiedział, że są kwarki. Nie do końca w tych czasach, chociaż pod koniec życia już tak, bo już te koncepcje się pojawiły, te oddziaływania, teorie oddziaływań słabych Einstein nie wiedział o kwarkach. Poczekaj, ja nie wiem, kiedy się koncepcja kwarku narodziła. Einstein zmarł w 1955 roku. Być może trochę później, może rzeczywiście nie wiedział. To ten jego dużo wcześniejszy wzór.
Czas planka to jest tam w przybliżeniu 10 do minus 33 sekundy chyba. I jeszcze rozmiar planka, to jest odległość jaką światło przebiega w takim czasie, to jest chyba 10 do minus 44 metra, ale nie jestem pewny, musicie sprawdzić. Natomiast sprawdziłem kwarki. Einstein nie wiedział o kwarkach. Nie wiedział, bo kiedy kwarki? Kwarki, a właściwie teorie kwarków niezależnie wysunęło dwóch fizyków, Murray Gell-Mann i George Zwick w 1964 roku. Gell-Mann to jest jeden z tych, którzy Seldom i Grasham i Gell-Mann, Gell-Mann, oni dostali Nobla, wszystko tam, to było niesamowicie się rozbijało wtedy.
Przecież one oparte są na aparacie matematycznym. A jednak wychodzą różne. Zobacz, ta rzecz, która jakby zrodziła chyba jedną z tych pierwszych koncepcji Wielo światów. Jedną z takich najbardziej oczywistych, które, jak się okazuje, towarzyszą cywilizacji ludzkiej, nie rozbijając na te poszczególne, od bardzo dawna. Równania Einsteina z ogólnej teorii względności mogą być zapisane w bardzo prosty sposób. Że jakiś tam, no to tam tensor, tak, tensor.
A z drugiej strony ta ugięta przestrzeń mówi masom, jak mają się poruszać w tejże. I to jest ten podstawowy wzór. Einstein... To jest oczywiście układ dziewięciu równań różniczkowych, dosyć skomplikowanych, które Einstein rozwiązał i ten wszechświat Einsteina Jeżeli tutaj weźmiemy, to nie jest rozmiar, to jest tak zwany wymiar skalarny. Natomiast tutaj niech płynie sobie czas. I to u Einsteina to szło jakoś w taki sposób, że się zmienia. Zmienia się wielkość Wszechświata. W czasie. Dlatego Einstein wprowadził ten słynny czynnik lambda, czyli stałą kosmologiczną.
Hubble pokazał to. On dopiero trzy lata później, bo on nie za bardzo, on się trochę bał tej interpretacji właśnie związanej z rozszerzaniem się Wszechświata. Pokazał te dane, nie za bardzo mówiąc, co to może znaczyć, ale Lemaitre był tym tak zafascynowany, że jakby przeliczył od nowa równania Einsteina, przeliczył te modele, no i wyszło mu tak. Że wszechświat będzie się rozszerzał. Tam się pojawił też taki czynnik skali. To było też k, które może być równe 0 albo plus minus 1. Czyli przestrzeń ma tą swoją kurwaturę, krzywiznę. Może być albo sferyczna, albo płaska, albo taka ujemna, czyli taki kształt taki dziwny, siodłowy.
To są pierwsze cząstki, jakie w ogóle pojawiły się w momencie, gdy energia jest na tyle mała, żeby zgodnie z równaniem Einsteina E jest równe MC kwadrat, niejako, jakby to powiedzieć, skropliła się. Powstała masa. Jak energia jest zbyt duża, to po prostu rozbija się wszystko, mówiąc obrazowo, i nic się nie jest w stanie złączyć. I teraz, gdy ta energia znowu maleje, charakterystyczne rozmiary rosną, no to powstają cząstki Troszkę mniej egzotyczne. Takie jak na przykład słynny bozon Higgsa. Takie jak jakieś, nie wiem, mezony Pi, Pi plus, Pi minus. Gdy jesteśmy na poziomie energii, nazwijmy je normalnej, no to mamy tylko elektrony
Pokazano wszystkie 6 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Leszek wprowadza temat multiwersum i omawia jego podstawowe cechy.
Leszek omawia interpretację mechaniki kwantowej i jej relację do multiwersum.
Leszek wyjaśnia eksperyment z podwójną szczeliną jako przykład multiwersum.
Leszek omawia multiwersum w serialu Rick and Morty i jego znaczenie w teorii.
Leszek omawia różne koncepcje multiwersum i problem weryfikacji ich prawdziwości.
Leszek omawia koncepcję wszechświata Lindego i jego konsekwencje dla multiwersum.
Leszek omawia rozszerzenie naszego wszechświata i jego relację do teorii wieloświatowej.
Leszek omawia promieniowanie tła i jego znaczenie dla naszego zrozumienia multiwersum.
Leszek omawia równania Einsteina i ich interpretację w kontekście multiwersum.
Rozmowa kontynuuje omówienie teorii wieloświatów, skupiając się na promieniowaniu tła i jego znaczeniu w kontekście wielu wszechświatów.
Podkreślenie teorii wieloświatów i jej zastosowań, w tym w literaturze i serialach, takich jak 'Quantum Leap' i 'Fringe'.
Podróżnictwo po multiwszechświatach, omówienie książek i ich autorów, w tym Philipa K. Dicka, Jaceka Dukaja, Marcina Przybyłka i Grega Ega. Wyjaśnienie koncepcji multiwszechświatów i ich zastosowań.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
Czy multiwszechświat istnieje? Czym właściwie jest multiwszechświat i co na ten temat mówi nauka oraz popkultura? Dziś w POP science razem z dr hab. Leszkiem Błaszkiewiczem porozmawiamy o multiwszechświecie.