Mentionsy Mentionsy
POP Science
POP Science

Co nauka naprawdę wie o piramidach? - POP Science

11.11.2026 ·1 godz 50 min · 12 rozdziałów

Jak budowano egipskie piramidy i co wiadomo o ludziach, którzy je wznosili? Archeologiczne odkrycia, dawne metody transportu i wiedza astronomiczna pomagają odtworzyć przebieg tych wielkich przedsięwzięć. Współczesne badania pozwalają też zajrzeć do wnętrza piramid i sprawdzić hipotezy dotyczące ich konstrukcji. Co już wiemy i czego jeszcze nie wiemy o piramidach egipskich? O tym w dzisiejszym POP Science #130

0:00 · Wprowadzenie i historyczne źródła 1

Jak to było w Asterix i Obelix, misja Kleopatra czasem się biczujący zamieniał z biczowanym. Ale nie, nie, to nie, nie, to nie są niewolnicy, to wysokie klasy fachowcy zatrudnieni na umowę o dzieło. I nawet dostają jeść. Tam było bliższe to pokazanie, że oni też potrafili protestować, potrafili się postawić, ale przede wszystkim to byli wykwalifikowani robotnicy i tutaj już na samym początku trzeba powiedzieć wyraźnie. Herodot nas oszukał. Tak, natomiast dzisiejsza wiedza pokazuje nam, że przynajmniej w przypadku piramid egipskich, no bo tutaj sobie jakby rozszerzymy mam nadzieję temat, bo te najbardziej znane piramidy oczywiście to jest Egipt, Wielka Piramida Cheopsa i kilka innych, które stoją obok.

2:41 · Budownicze piramid 2

Handel opierał się na handlu wymiennym. To oczywiście było gdzieś tam wszystko poukładane, poustawiane, że tyle a tyle skór będzie kosztowało to i to i tak dalej. Ale jednak mimo wszystko nie było jakiegoś środka płatniczego. Płatności odbywały się właśnie w jedzeniu, płatności odbywały się w odzieży, płatności odbywały się w towarach. I kiedy Nil wylewał i zalewał część właśnie pól, na których uprawiano żywność, no to nie było co robić, no bo jak byłeś rolnikiem, no to w momencie, kiedy pola były zalane, to były zalane, nic tam nie rosło. To co prawda użyźniało bardzo glebę, potem można było tam sobie sadzić zboża i plony zbierać, ale w tym czasie państwo zaproponowało, w takim razie przyjdźcie budować dla nas, przyjdźcie budować naszą wielką wizję, nasz horyzont Cheopsa,

Tak byśmy to dzisiaj przetłumaczyli, chociaż to jest też ciekawe, bo Cheops to tak naprawdę był Khufu. Centralny port Cheopsa. Tak, też tam był, ale dokładnie tak to wyglądało, tylko że wodny. Tam jest duży kompleks tych piramid i Cheopsa nie jest najstarszą z tych piramid oczywiście, ale jest największą. Mieli rozmach. Puk, puk, moi drodzy. Przerywamy ten odcinek, żeby nadać sensacyjną wiadomość. Otóż już jest. Zapytacie, co jest? Oczywiście książka Leszka z jego opowiadaniami, na którą czekacie już długo. Link znajdziecie w opisie. Tam zamawiajcie w przedsprzedaży. Dlaczego warto, Leszku, zamówić w przedsprzedaży? Warto, moi drodzy, zamówić, ze względu na to, że te opowiadania napisałem ja.

11:21 · Promocja pracy 1

To była, wiesz, historia sprzed dwóch tysięcy lat i oni opowiadali tam niestworzone historie. Herodot jeszcze to podkręcał, żeby mu taka, wiesz, dobra, dobry dokument wyszedł z tego. Na przykład taką historię też dorzucił o tym, że Faraon Hufu, czyli ten Cheops dzisiaj znany, miał jakoby oddać swoją córkę do Zamtuza, Żeby tam ona swym ciałem nierządnica po prostu pozyskiwała pieniądze na budowę, bo mu się niejako pieniądze na budowę piramidy skończyły. Co więcej, poczekaj, bo to nie koniec tej wspaniałej historii, kobieta miała taki łeb do interesów, że oprócz pieniędzy od swoich klientów kazała każdemu przynieść głaz, ten taki kamień i z tychże właśnie głazów Miała powstać ta mała piramida. Tam jest kilka satelickich takich piramid, więc miała mała piramida powstać.

28:26 · Zmiany technologiczne 3

Wiesz co, nożami się wtedy prawdopodobnie golili. Przynajmniej w Rzymie się golili. Dla czego były te piramidy? Tutaj archeolodzy, paleontolodzy, wszyscy się zastanawiają o co chodzi, prawda? Wiesz, a to chodziło o to. Takie wielkie noże do golenia. Po prostu, bo to było, wiesz, już wtedy się jednorazowe pojawiły, więc trzeba było dużo ich zrobić. Dobra, ale w każdym razie, w każdym razie, więc mój drogi, Miasto, w którym mieszkała ta cała, że tak powiem, wesoła kompania, a czasami były wesołe, na przykład niektórzy nazywali się, mój drogi, przyjaciele Cheopsa, Khufu właściwie. Wesołe chłopaki były, mieliśmy na przykład takie potwierdzone oczywiście ekipy, te file, jak przyjaciele Khufu.

Matematyczne jak na totalny przypadek. Więc tutaj też te numeryczne elementy zawarte w konstrukcji piramid są wydaje mi się wielce prawdopodobne Jest jako celowo umieszczone. Dlatego te obserwacje, to umiejscowienie piramid, przynajmniej tych głównych z kompleksu w Gizie, pokazuje, że tam był jakiś zamysł. Tam było wieloletnie planowanie. To nie mogło być tak, że Cheops sobie mówi, postawcie mi piramidę, umrę za jakieś 40 lat, więc ma być gotowa. Tylko to był jakiś zamysł, to była jakaś, tak jak powiedziałeś, idea taka troszkę większa i to też taka, żeby te tysiące osób, kamieniarzy, właśnie tych transportowców, tych, którzy transportowali, cieśli, tam dużo drewna też zostało zużyte, dlatego że budowano

Oczywiście nie porównujemy tego absolutnie do medycyny dzisiejszej, bo podejrzewam, że liczba nieudanych, że tak powiem, zabiegów była znacznie wyższa. Tej, którzy potem nie żyli. Dokładnie. Ale jednak mimo wszystko sięgali po takie nawet rozwiązania i próbowali sobie z tym radzić. Zresztą też w zapiskach hieroglificznych, w różnych tam źródłach też o tym możemy sobie przeczytać. Jedno to jest oczywiście jakaś tam wizja Faraona. Bo zresztą ta piramida, bo piramidy mają swoje nazwy jeszcze, nie? I ta piramida nosi nazwę, tutaj może wyświetlimy w hieroglifach właśnie tenże napis, Horyzont Cheopsa, no tak to możemy na dzisiaj sobie przetłumaczyć. Natomiast oprócz tego wymiaru, nazwijmy to, duchowo-religijnego, który był takim spoiwem tego wszystkiego, to dużo wskazuje na to, że to była też całkiem nieźle zaplanowana akcja

45:13 · Konstrukcja piramid - teoria równi pochyłych 4

Mamy komorę taką niedokończoną, przynajmniej w piramidzie Cheopsa. Na dole mamy komorę królowej, tak to zostało nazwane, i mamy komorę królewską, która jest najwyżej położonym punktem takim pustym w piramidzie, ale reszta to są właśnie kamienie, to jest ten urobek, ten żwir, to wszystko, co tam zostało powrzucane pomiędzy. No i być może jakieś przestrzenie, o których jeszcze nie wiemy, że są, no bo różne takie przestrzenie zostały odnajdywane. Tak, to jest też ciekawa rzecz, o której warto powiedzieć, że badania i to badania sprzed naprawdę kilku lat, bo to było

W 2016-17, jeśli mnie pamięć nie myli, wprowadzono do pewnych miejsc piramidy Cheopsa detektory mionowe i badano jaki jest rozkład mionów, które docierają z różnych kierunków do tych właśnie detektorów i dzięki temu odtworzono Odtworzono puste przestrzenie i znaleziono w ten sposób nową komnatę i nowy korytarz, do którego nie ma dostępu, ale on jest. Więc takie rzeczy mogą jeszcze się w środku znajdować i oczywiście pewnie w przyszłości sobie to odkryjemy jako ludzkość. Moglibyśmy piramidę rozebrać i zobaczyć co jest w środku, ale trochę szkoda.

Jakieś klątwy faraonów czy inne rzeczy się pojawiały. Nie wiem czy to w piramidzie było, to było w grobowcu. Okazało się, że był tam grzyb z rodziny Aspergillus, jakiś tam taki grzyb i po prostu jak to otworzył, to dostał zakażenia. Jak połączysz to z klątwą, która jest wyryta, no to w tym momencie nie wchodź, bo umrzesz, ty wejdziesz i umrzesz. Bo tego grzyba zostawił Faraon. Wiesz co, dzisiaj się co innego nazywa klątwą Faraona. Słuchaj, to jest nazwa tej właśnie piramidy Cheopsa. Popatrzysz sobie na te hieroglify i to jest w ogóle zobacz, jak niesamowicie skomplikowanym, wyświetlimy to oczywiście tutaj wam też, jak niesamowicie skomplikowanym językiem było pismo hieroglificzne.

Ale wiesz, nie, bo piramidy... Natomiast jakby takie rzeczy się pojawiały, ale właśnie o to chodzi, że to się najczęściej brało właśnie z tych książek Denikena, gdzie on tak naprawdę przeinaczał fakty, pomijał fakty. Chociażby tych narzędzi, których używano. W tej książce, którą mi pokazywałeś pięknie widać właśnie narzędzia, których używano, bo znalezione zostały, wielokrotnie znajdywane były na stanowiskach archeologicznych w tamtym miejscu. Mówisz o tych ciekach wodnych. Piramida Cheopsa liczy sobie 4600 lat. Czyli zbudowana została w 2,5 tysiąca lat przed naszą erą, a potop biblijny był chyba trochę później, nie?

66:13 · Konstrukcja wewnętrzna i teorie budowy 1

Natomiast ich ustawienie tych trzech piramid, czyli piramidy Cheopsa, Hefrena i Mykerinosa niby mają odpowiadać trzem gwiazdom w pasie Oriona. Pas Orion był dosyć szczególny, to trzeba powiedzieć, w starożytnym Egipcie, dlatego że pas Oriona cały czas, również dzisiaj, gdy robimy spotkania i obserwujemy zimowe niebo, To pas Oriona jest dosyć łatwo odnaleźć, bo jest tą częścią przepięknej konstelacji Oriona. I gdy przeciągniemy pas Oriona w kierunku prawym ku dołowi, to dotrzemy do ich chyba najważniejszej gwiazdy, która była wiązana też z wylewami Nilu, do Syriusza, psiej gwiazdy.

102:46 · Piramidy w różnych kulturach i epokach 2

To nie była piramida, tylko tak jakby podstawa. Potem wiedziałeś jak zrobić podstawę na podstawie. To co mówiliśmy, Aztekowie ten kult religijny podtrzymywali aż do czasów Konkwisty. To już był schyłek tego wszystkiego. I się wzięło i skończyło. Ale piramidy się nie skończyły, bo na przykład w piątku w Polsce jest piramida na środku Ronda chyba zdaje się. Dobrze mówię? Tak, poczekaj, zaraz, zaraz. Leszek ma spis piramid polskich. Tak, ja mam spis piramid, tak, starożytne piramidy megalityczne w Wietrzychowice, Kujawsko-Pomorskie. 3500 lat przed naszą erą, starsze niż piramida Cheopsa i Stonehenge.

Kompleks pięciu grobowców, najdłuższy ma 115 metrów. Sarnowo, Chujawsko-Pomorskie. Też bardzo, bardzo stare piramidy. To są te starożytne piramidy na terenie polskim. Czyli co? Jednak turbosłowianie. Tak. Jest Gaj Stolarski, Wyskoć. Też stare takie konstrukcje, które są piramidopodobne. Natomiast nowożytne piramidy. No właśnie pomyliłem, piątek między Brodziem ko o Sanoka. Tam jest piramida wierna, kopia tylko mała piramidy Cheopsa. A to tam ktoś wybudował taką sobie. Natomiast piramida w Rapie, zbudowana w 1811 roku, 15, prawie 16 metrów wysokości.

Pokazano wszystkie 14 dopasowań. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.