Trump, Grenlandia i diesel po 210 dolarów za baryłkę. PB BRIEF

Na marginesie zaplanował spotkania z przywódcami Ukrainy, Wielkiej Brytanii, Japonii i państw Zatoki Perskiej. Zgromadzenie ONZ przypomina więc największy kongres branżowy świata, tylko że zamiast kontraktów na maszyny negocjuje się sankcje, wojny i granice wpływów. Jedno z dzisiejszych spotkań zasługuje jednak na szczególną uwagę. Trump podpisze z Danią i Grenlandią porozumienie dotyczące bezpieczeństwa Arktyki. Czy rzeczywiście dopiął swego? To wyjaśnimy za chwilę. A Donald Trump oczywiście mówi, że dopiął swego. Dziś w Nowym Jorku USA, Dania i Grenlandia podpiszą porozumienie dotyczące bezpieczeństwa największej wyspy świata. Amerykański prezydent przedstawia je jako trwałe zwiększenie kontroli USA nad Grenlandią. Dania i władze samej wyspy używają znacznie ostrożniejszych słów, podkreślają zachowanie suwerenności i przekonują, że większą odpowiedzialność za Arktykę ma wziąć całe NATO.

Grenlandia ma 2 miliony 166 tysięcy kilometrów kwadratowych, czyli powierzchnię prawie siedmiokrotnie większą od Polski. Mieszka tam jednak tylko około 57 tysięcy ludzi. Mniej więcej tyle co w Ełku. Około 80% wyspy pokrywa lądolód. Co ciekawe pozostała część, wolna od lodu, nadal jest większa od naszego kraju. Wyspa ma własny parlament i rząd, ale pozostaje autonomiczną częścią Królestwa Danii. Kopenhaga odpowiada między innymi za jej obronę, część polityki zagranicznej. Grenlandczycy mają prawo zdecydować w przyszłości o niepodległości. To jest ważne, bo w dyskusji o amerykańskich bazach łatwo zgubić fakt, że nie jest to pusty kawałek Arktyki do podziału między Waszyngtonem i Kopenhagą. Amerykanie są tam obecnie od czasów II wojny światowej. W 1946 roku prezydent Harry Truman zaoferował Danii za Grenlandię 100 milionów dolarów w złocie.

To oznaczałoby realną zmianę. Amerykańska obecność wojskowa przestałaby być skoncentrowana wyłącznie w P2P na północnym zachodzie wyspy. Waszyngton uzyskałby dodatkowe punkty na południu i wschodzie Grenlandii, a więc znacznie szersze możliwości operowania w Arktyce. Porozumienie ma również ograniczać możliwość wejścia na wyspę państw spoza NATO z bazami wojskowymi albo inwestycjami w strategiczną infrastrukturę. Dania przedstawia tę umowę jako sposób na przeniesienie odpowiedzialności za bezpieczeństwo Arktyki na całe NATO, Wciąż pozostaje kilka bardzo ważnych niewiadomych. Pełnego tekstu porozumienia jeszcze nie opublikowano, a Reuters zastrzega, że szczegóły mają zostać ostatecznie ustalone dopiero przed podpisaniem dokumentu. Dlatego ostrożnie

Podchodziłbym do słów Trumpa o trwałej amerykańskiej obecności i kontroli nad wyspą. Wiem już natomiast, że porozumienie idzie dalej niż symboliczna deklaracja polityczna. Jeśli informacje o Narsarsquag i Maestersvik zostaną potwierdzone w dokumentach, Stany Zjednoczone realnie powiększą swoją obecność wojskową. Trump może więc mówić o sukcesie. Po miesiącach presji Dania i Grenlandia zgodziły się na wyraźne zwiększenie amerykańskiej obecności. To nie oznacza jednak przyjęcia Grenlandii ani zmiany jej suwerenności. O tym, jak daleko rzeczywiście sięgają nowe prawa USA i kto zapłaci za instalację, dowiemy się jednak dopiero po publikacji pełnego tekstu umowy. A teraz kilka ogłoszeń. Jeżeli PB BRIEF jest dla Państwa interesujący, ciekawy, jeżeli Państwo słuchają PB BRIEF, to proszę obserwować nasz podcast codziennie w swojej aplikacji.