MWJŻ#6: Kraków jako „Waterworld” Kevina Costnera?

Dzień dobry, cześć. Bez względu na temat spotkania może powiedzieć ahoj. To prawda, rozmawiamy o wodzie. Przypomnę, że podcast Miasto, woda jakość życia prowadzi Michał Kudłacz, czyli ja oraz Krzysztof Kutek. Serdecznie zapraszamy. Tomasz Janowski jest osobą, która wiele razy miała okazję wypowiadać się na temat miasta. Zresztą mieliśmy wiele razy okazję dyskutować na ten temat, że tak sobie od razu przypomnę taki Takie jedno z naszych spotkań, które się nazywało Marzyciele kontra realiści i próbowaliśmy, studenci próbowali poprzez swój manifest pokazywać, jak powinno wyglądać dobrze funkcjonujące miasto albo successful city.

Jest mnóstwo różnych definicji, a ja zawsze zaczynam każdą dyskusję na temat miasta w ten sposób, że każde miasto posiada swój własny kod DNA. Jest niepowtarzalne, w związku z tym bardzo trudno o taką jednolitą receptę jak na zupę pomidorową. Tomku, jaka jest Twoja definicja Successful City? Co to znaczy w Twoim odczuciu, w Twoim mniemaniu miasto dobrze funkcjonujące? No dobrze, to rzeczywiście zawsze dobrze sobie jest dodefiniować przestrzeń rozmowy, w tym wypadku przestrzeń miejską. Ja z kolei zaczynam od tego, że dla mnie miasto jest przede wszystkim przy całym bogactwie możliwości definicyjnych. Jest przestrzenią nadzwyczajną, bo jest przestrzenią, która umożliwia spotykanie ludzi, spotykanie ludzi obcych i sobie różnych.

Może brzmi to dość skomplikowanie, ale myślę, że w trakcie naszej rozmowy będziemy sobie to dodefiniowali stopniowo. Musimy się tu zatrzymać, Tomku. Dobrze. Bardzo lubię z tobą dyskutować, a między innymi dlatego, że nie dość, że masz otwartą głowę, to jeszcze mamy różne horyzonty poznawcze. Ja jestem ekonomistą i moje podejście do Successful jest ekonomiczne. Znaczy, miarę pierwsze ma nie tracić swoich zasobów. Ma nie doprowadzić do sytuacji, w której kluczowe zasoby to miasto opuszczają. Mam na myśli te zasoby, które są zasobami mobilnymi albo zasobami, które podlegają denominacji. Na przykład przestrzeń symboliczna miasta Krakowa, dziedzictwo kulturowe, historyczne może podlegać denominacji, jeśli się to nadmiernie komercjalizuje.

Jesteśmy współartuarami Water City Index. Być może miałeś okazję się zapoznać z naszym raportem, w którym wodę traktujemy jako zasób multifunkcyjny. W raporcie dzielimy wodny świat miejski na cztery obszary główne i następnie na kolejne mniejsze. Zazwyczaj wodę w mieście kojarzymy z sieciami rur, co za tym idzie z efektywnością sieci, ceną jaką muszą zapłacić użytkownicy wody. Kojarzymy wodę też jako zagrożenie dla miasta, gdy musimy się przed nią bronić, jeżeli mamy jej za dużo w trakcie powodzi. Jak musimy ją oszczędzać, gdy mamy jej za mało i grozi nam sytuacja, w której tej wody nie będziemy mieć w naszych kranach. Ale w miastach to też szlaki wodne i ich rozwój, energetyka i przemysł, który bez wody nie istnieje.

No właśnie, przyznam, że jeżeli mówimy o działalności edukacyjnej, to z reguły mierzyliśmy to w kontekście stopnia przygotowania do zachowania w wypadku wystąpienia zjawisk kryzysowych i to zarówno po stronie urzędników, jak i po stronie mieszkańców, czy wiedzą co robić w momencie, w którym Przychodzi powódź błyskawiczna albo mamy do czynienia z wieloma upalnymi dniami z rzędu. A ciekawą rzeczywiście jest kwestią również edukacja w kontekście tego obszaru kultury i rekreacji. No ale w tym kontekście chciałem chwilkę porozmawiać. Znowu odwołując się do raportu Water City Index, myśmy skupili się w tym czwartym obszarze na kwestii sposobu zagospodarowania nadbrzeży.

Pytanie brzmi, jak nadbrzeża powinny być Twoim zdaniem Tomku zagospodarowywane i jak zdroworozsądkowo zachowywać balans pomiędzy komercjalizacją, która jest takim pewnym problemem, nie chcę tego nazywać plagą, ale jest to wyraźnie Kłopot dużych miast, tych, które są atrakcyjne kulturowo albo krajobrazowo, a czymś, co nazywamy społeczną odpowiedzialnością miasta. No więc wprost, jak urządzać nadbrzeża, jak wykorzystywać dobrodziejstwo natury po to, żeby miasto było successful, czyli co tam robić? Plaże, parki, ścieżki rowerowe, hotele pływające, może uruchomić tramwaj wodny, który chyba w Krakowie byłby tylko atrakcją turystyczną, bo on chyba nie rozładowywał by w żaden sposób

Wracamy do mojego sformułowania o balansie, umiejętności zachowania balansu pomiędzy komercjalizacją a społeczną odpowiedzialnością. Toruczaj powinien być w podręcznikach jako osiedle totalnie dysfunkcjonalne ze względu na brak wyobraźni, ze względu na frywolne korzystanie z zapisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i ze względu na brak jakiejkolwiek odpowiedzialności i obarczenie kosztami społecznymi mieszkańców i użytkowników tego osiedla. Natomiast przechodząc do końca naszej rozmowy, wcale nie jest powiedziane, że na końcu zadaje się najprostsze pytania. Chciałem Cię zapytać, czy po pierwsze Kraków Twoim zdaniem tak ogólnie jest successful city? Po drugie, czy gospodaruje wodą w sposób

Dobry. No i pytanie, w jakim kierunku Kraków powinien zmierzać i być może w jakim obszarze, w jakich rozwiązaniach powinien zaczerpnąć z Wiednia, wywołanego wcześniej w rozmowie. No to rzeczywiście podsumowując, odpowiedź na pierwsze pytanie jest taka, dla mnie prywatnie jest sukcesful, dowodem za to, że ja dalej żyję w tym mieście i żyje mi się w nim dobrze i zawsze do niego wracam. Przepraszam, nie lubię się wtrącać, ale znam dużo ludzi, którzy mówią, że kochają Kraków i nie lubią go jednocześnie. Ma w sobie taką ambiwalencję, ale ona się w moim przypadku bierze z tego, że chciałbym, żeby był jeszcze lepszy. I mam pewną taką niecierpliwość, też teraz pewnie na wiek, że chciałbym dożyć właśnie takiego Krakowa z nową wizją, taka, żebym był spokojny, że nowe pokolenie mi to miasto zaplanuje, bo to ono musi zrobić.