#151 BLACK WEEK: RED FLAGS

Parę lat temu sama dałam się na to nabrać. To jest bardzo kosztowna lekcja, zwłaszcza kiedy przegramy z takim swoim lenistwem poznawczym. Pewnie jak Unia Europejska dowiezie te swoje plany, bo regulacje niewątpliwie będą pomocne, Może doczekamy się takiego momentu, kiedy będziemy mogli sprawdzić cyfrowy paszport produktu, zamknie się ta luka w postaci drobnych przesyłek zwolnionych z podatku z Chin, ceny trochę się wyrównają i szanse tych podmiotów europejskich i chińskich będą też podobne. Natomiast na razie jesteśmy zdani rzeczywiście tylko na siebie. Kolejna pułapka, to o czym mówiłam wcześniej w podcaście o SHEIN, to są tak zwane dark patterns, czyli takie niewidzialne manipulacje.

No i koszt dostawy ukryty aż do ostatniego kroku. Inne przykłady to też takie domyślnie zaznaczone opcje do kup ochronę, do kup ubezpieczenie, zapisz mnie do newslettera i wszelkiego rodzaju nagrody, loterie, zbieranie punktów, które także nas dodatkowo nakręcają. No i co ważne, dark patterns nie są nielegalne jako takie, przynajmniej nie wszystkie, ale wiele z nich totalnie balansuje na granicy naruszeń prawa konsumenta. W Unii Europejskiej regulatorzy coraz częściej traktują je poważnie, no bo wiemy już, jak bardzo te praktyki mogą wpływać na nasze decyzje zakupowe. No dobrze, no to teraz pora na krótką checklistę, co sprawdzić przed zakupem. Po pierwsze dane sklepu.

W Unii Europejskiej klient kupujący online ma prawo zwrotu w ciągu 14 dni. Jeśli sklep o tym nie informuje, to też lepiej wyjść i nie kupować. Jeśli widzimy te wszystkie agresywne pop-upy, fałszywe liczniki, wielkie rabaty, bez historii ceny, to też sygnał, żeby zwolnić i jeszcze raz pomyśleć. No i absolutna klasyka, jeśli coś wygląda zbyt dobrze, żeby było prawdziwe, to najprawdopodobniej dlatego, że tak właśnie jest, że jest to ściema. Dobrą poradą jest też robienie screenshotów. To jest bardzo ważne w przypadku wszelkich sporów. Także zrób screen oferty, regulaminu, danych sklepu i potwierdzenia płatności. Jeśli płacimy kartą, to jest większa szansa na odzyskanie.

No i uważajmy na media społecznościowe. Reklamy na Instagramie, na TikToku czy na Facebooku coraz częściej nas prowadzą do fałszywych sklepów, więc zawsze kliknij w adres URL i zobacz, czy ta domena wygląda uczciwie. Gdzie zgłaszać podejrzane sklepy? W Polsce mamy kilka ścieżek. Przede wszystkim UOKiK, który prowadzi działania w zakresie bezpieczeństwa konsumentów, no i zbiera zgłoszenie o nieuczciwych sklepach. Mają nawet specjalny adres mailowy do zgłaszania skamów. Jest też Europejskie Centrum Konsumenckie, jeśli kupiłeś w sklepie z innego kraju Unii Europejskiej, oni mogą pomóc Ci bezpłatnie. Bank, wtedy mamy tą opcję Chargeback, dzwoń od razu, nie czekaj, czas tutaj akurat działa na korzyść oszusta.