54. Czy Rada Fiskalna poprawi stan polskich finansów? | Mateusz Michnik, Karolina Wąsowska

Zbiera tych docenionych już w kraju ekspertów, którzy wzmacniają ten przekaz zdrowych finansów publicznych. No dobrze, rozmawiamy o Radzie Fiskalnej, ponieważ została przyjęta ustawa o Radzie Fiskalnej. Jak byś ocenił tą ustawę? Mam problem, bo z jednej strony trochę też zaznaczałem w analizie, że z wieloma rzeczami tak naprawdę przekonamy się, jak to wyjdzie w praniu. Z drugiej strony widzę pewne kłopoty w samej tej ustawie. Ja śledziłem ten proces legislacyjny od samego początku, kiedy tam późną wiosną zeszłego roku się projekt ukazał. Bardzo mi się nie spodobał wtedy sposób wyboru przewodniczącego Rady Fiskalnej, bo to minister finansów miał wybierać przewodniczącego Rady Fiskalnej.

Choć jest to dalekie od tego optymalnego rozwiązania, które proponował np. TEP i to rozwiązanie miało polegać na tym, że członkowie Rady Fiskalnej sami z siebie wybierają przewodniczącego, co moim zdaniem by naprawdę zagwarantowało taką niezależność. Jeśli chodzi o te procedury wyboru innych członków, też można ocenić się raczej pozytywnie. Mam wrażenie, że w każdej wersji projektu tak naprawdę zagwarantowano pluralizm i różnorodność tej Rady Fiskalnej, bo zarówno rektorzy uczelni, czyli jednak środowisko akademickie będą wybierać przedstawiciela, zarówno przedsiębiorcy, zarówno też związki zawodowe, czy też samorządy.

Moim zdaniem może naprawdę pozytywnie wpłynąć na funkcjonowanie tej rady ze względu na jej różnorodność. Niemniej zastanawiam się jaka będzie ta niezależność w praktyce. Też jak ta rada będzie funkcjonować w praktyce. Będę śledził, będę też śledził kto zostanie nominowany, kto zostanie zaproponowany. Bo to może być dość ciekawa procedura. Sam się na przykład zastanawiam, na ile ta Rada w praktyce będzie instytucją jednomyślną, a na ile będzie pluralistyczną. Bo załóżmy, że tak w praktyce tej Rady Fiskalnej ustali się, że będą się pojawiały różne analizy autorstwa poszczególnych członków Rady.

Więc raczej tak podsumowując myślę, że należy raczej się cieszyć, dać trochę tej Radzie kredyt zaufania i zobaczyć co z tego będzie. To w takim razie jak można w przyszłości rozszerzyć jeszcze kompetencje Rady Fiskalnej, aby właśnie zwiększyć jej skuteczność? Ja na przykład tam w tekście zaproponowałem dość radykalny postulat, czyli możliwość zablokowania procesu budżetowego. Jest to rozwiązanie, które jest niezwykle rzadkie. Było w Wietnamie oraz na Węgrzech. Tylko, że ta Rada Węgierska ostatecznie upadła ze względu na to, że była silną radą. Tu się pojawił kiedyś taki artykuł, Że właśnie to, że populiści przejęli Radę Fiskalną na Węgrzech pokazuje, że ta rada była silna, była warta zajęcia.