Excel w budżetowaniu jako źródło ryzyka operacyjnego i błędnych decyzji
www.prezo.com.pl - eksperci od cen transferowychwww.autooomate.com - automatyzacje i AIwww.valoro.com.pl - wartościowe narzędzia dla firmW wielu firmach liczby z budżetów i prognoz są traktowane jak fakty, bo „wynikają z Excela”. Przychody, koszty, marże i ryzyko trafiają do raportów zarządczych jako obiektywny obraz rzeczywistości. Problem polega na tym, że bardzo często fundamentem tych decyzji jest ręcznie utrzymywany arkusz kalkulacyjny.W tym odcinku pokazuję pięć prawdziwych, udokumentowanych historii, w których Excel nie zawiódł technicznie, ale zawiódł jako podstawa procesu decyzyjnego. Omawiam mechanizmy błędów: ręczne kopiowanie danych, brak walidacji logicznych, chaos wersji, kruche formuły oraz modele, które „działają”, ale opisują fałszywą rzeczywistość. Od strat liczonych w miliardach dolarów, przez błędy budżetowe w administracji publicznej, aż po operacyjne kryzysy wynikające z jednego wpisu w komórce.Ten odcinek jest szczególnie dla właścicieli firm, CFO, dyrektorów finansowych, managerów i doradców, którzy korzystają z Excela w budżetowaniu, forecastach i raportowaniu. Zwłaszcza dla organizacji rosnących, w których arkusz kalkulacyjny niepostrzeżenie staje się jedynym źródłem prawdy o finansach.Wyjaśniam także, co można zrobić inaczej: jak oddzielić wprowadzanie danych od analizy, jak ograniczyć ryzyko manualnych błędów, dlaczego podejście „management by exception” zmienia rozmowę z zarządem oraz czemu rolling forecast jest dziś bezpieczniejszy niż budżet roczny. To nie jest odcinek o walce z Excelem, lecz o właściwym przypisaniu mu roli w procesie decyzyjnym.Jeżeli zależy Ci na tym, żeby liczby w finansach były nie tylko poprawnie policzone, ale rzeczywiście prawdziwe, subskrybuj podcast i zapraszam do kolejnego odcinka.
Pierwsza historia to prawdopodobnie najbardziej znany przykład błędu arkusza kalkulacyjnego w nowoczesnej finansowej historii czyli sprawa JP Morgan i tzw. London Whale. Jest rok 2012. JP Morgan Chase jeden z największych i najlepiej zarządzanych banków na świecie prowadzi działalność tradingową w ramach swojego londyńskiego oddziału czyli Chief Investment Office. Zespół zarządza ogromnym portfelem instrumentów pochodnych, a kluczowym elementem kontroli ryzyka jest model Value at Risk. I to właśnie na podstawie Value at Risk zarząd i management oceniają czy poziom ryzyka jest akceptowalny. Ten model w tym konkretnym przypadku był utrzymywany w Excelu. Nie jako prosty arkusz oczywiście, ale jako złożony model oparty na kilku plikach, ręcznym kopiowaniu danych i manualnych modyfikacjach formuł.
Najprostszym sposobem, żeby to zmienić, jest wprowadzenie warstwy automatycznego pobierania tych danych i przekształcania tych danych. W ekosystemie np. Microsoftu rolę tę pełni Power Query, czyli narzędzie klasy ETL wbudowane w Excela i Power BI. Nie jest to rozwiązanie dla programistów. To jest narzędzie zaprojektowane dokładnie dla osób w działach finansowych, które chcą przestać używać kopii w klej jako metody integracji systemów. W praktyce wygląda to tak, że dane z systemu księgowego, czy to z Optimy, Enova, Sapa, D365 czy Symfonii są eksportowane do pliku CSV czy XML albo zapisywane w jakimś jednym konkretnym folderze. Power Query pobiera sobie te dane, czyści je według ustalonych reguł i mapuje konta księgowe na kategorie zarządcze.
50 wierszy, kilkanaście kolumn sprawia wrażenie kompletności, ale w praktyce utrudnia zauważenie odchyleń. Dlatego coraz więcej organizacji przechodzi na podejście zwane management by exception, czyli zarządzanie przez wyjątki. W tym podejściu nie interesuje nas cała tabela. Interesują nas tylko te miejsca, w których rzeczywistość odbiega od planu. Narzędzie takie jak Power BI pozwalają zbudować dashboardy, które są wizualnie puste, dopóki wszystko idzie zgodnie z założeniami. Dopiero gdy pojawia się istotne odchylenie, dashboard zaczyna krzyczeć. To fundamentalnie zmienia sposób rozmowy z zarządem. Zamiast tłumaczyć 15 liczb skupiasz się na jednym problemie i jego przyczynie. Szczególnie dobrze sprawdza się tutaj wykres kaskadowy tzw.
12 miesięcy do przodu. Nowoczesne narzędzia analityczne pozwalają dodatkowo wykorzystać takie algorytmy prognozujące takie jak po prostu wygładzanie wykładnicze, które automatycznie wykrywają trend i sezonowość w danych. System uczy się, że sprzedaż spada w lutym a rośnie w grudniu i uwzględnia to w prognozach. Co istotne nie wymaga to budowania skomplikowanych modeli statystycznych. W Excelu funkcje te wbudowane są w Power BI lub dostępne w wyspecjalizowanych narzędziach do prognozowania cash flow takich jak np. Faton czy Float. Czwarty obszar szczególnie istotny dla firm działających w grupach kapitałowych to bieżący monitoring rentowności zwłaszcza w kontekście cen transferowych.
Pokazano wszystkie 4 dopasowania. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Prezo. Gdy potrzebujesz precyzyjnej analizy ekonomicznej, finansowej, biznesowej i eksperckiego wsparcia w cenach transferowych.
Dowiedz się więcej na prezo.com.pl Valoro.
Wejdź i sprawdź możliwości na automate.com.
Rozdziały i streszczenia generowane automatycznie. Pełna transkrypcja nie jest publikowana — wyszukaj frazę, aby zobaczyć dopasowane fragmenty.
„Prezo. Gdy potrzebujesz precyzyjnej analizy ekonomicznej, finansowej, biznesowej i eksperckiego wsparcia w cenach transferowych."
„Dowiedz się więcej na prezo.com.pl Valoro."
„Wejdź i sprawdź możliwości na automate.com."
Kliknij, aby znaleźć fragmenty, w których pada.
www.prezo.com.pl - eksperci od cen transferowych
www.autooomate.com - automatyzacje i AI
www.valoro.com.pl - wartościowe narzędzia dla firm
W wielu firmach liczby z budżetów i prognoz są traktowane jak fakty, bo „wynikają z Excela”. Przychody, koszty, marże i ryzyko trafiają do raportów zarządczych jako obiektywny obraz rzeczywistości. Problem polega na tym, że bardzo często fundamentem tych decyzji jest ręcznie utrzymywany arkusz kalkulacyjny.
W tym odcinku pokazuję pięć prawdziwych, udokumentowanych historii, w których Excel nie zawiódł technicznie, ale zawiódł jako podstawa procesu decyzyjnego. Omawiam mechanizmy błędów: ręczne kopiowanie danych, brak walidacji logicznych, chaos wersji, kruche formuły oraz modele, które „działają”, ale opisują fałszywą rzeczywistość. Od strat liczonych w miliardach dolarów, przez błędy budżetowe w administracji publicznej, aż po operacyjne kryzysy wynikające z jednego wpisu w komórce.
Ten odcinek jest szczególnie dla właścicieli firm, CFO, dyrektorów finansowych, managerów i doradców, którzy korzystają z Excela w budżetowaniu, forecastach i raportowaniu. Zwłaszcza dla organizacji rosnących, w których arkusz kalkulacyjny niepostrzeżenie staje się jedynym źródłem prawdy o finansach.
Wyjaśniam także, co można zrobić inaczej: jak oddzielić wprowadzanie danych od analizy, jak ograniczyć ryzyko manualnych błędów, dlaczego podejście „management by exception” zmienia rozmowę z zarządem oraz czemu rolling forecast jest dziś bezpieczniejszy niż budżet roczny. To nie jest odcinek o walce z Excelem, lecz o właściwym przypisaniu mu roli w procesie decyzyjnym.
Jeżeli zależy Ci na tym, żeby liczby w finansach były nie tylko poprawnie policzone, ale rzeczywiście prawdziwe, subskrybuj podcast i zapraszam do kolejnego odcinka.