Nacjonalizm, katolicyzm i popkultura. Fenomen „Thompsona” - Michał Szymański [tekst audio]

Było to oficjalne pozdrowienie ruchu ustaszowskiego, także w okresie niezależnego państwa chorwackiego. Być może kariera Perkowicia zakończyłaby się równie szybko co rozpoczęła, gdyby nie kolejne wydarzenia. Jednym z głównych przeciwników Chorwacji w drodze do odzyskania pełni wolności była Republika Serbskiej Krainy, nieuznawane na arenie międzynarodowej państwo separatystów utworzone na terenie krainy. Obszar ten, choć zamieszkały w dużej części przez Serbów, był kolebką chorwackiej państwowości, a znajdujący się w Kninie, najważniejszym mieście w tym regionie zamek, porównać by można do Wawelu, przy czym krakowski Wawel to przede wszystkim renesansowa rezydencja. Natomiast wzniesiona przez króla Dmitra Zvonimira okres panowania 1075-1089 twierdza jest drugą największą fortecą w Europie.

Dla Chorwatów odzyskanie tego terytorium było więc sprawą narodowego honoru. W 1995 roku Marko Perković napisał piosenkę Anica Królowa Knina, w której opowiadał historię żołnierza odbijającego dla swojej ukochanej Anicy, tytułowanej romantycznie Królową Knin. Skoczna elektroniczna piosenka opowiadała, że podmiot liryczny dla Anicy i butelki wina podpali krainę do Knina. Dodatkowo deklaruje, że podpali 2-3 serbskie sztaby. Zwraca się on także do mieszkańców Knina, do Chorwatów wywodzących się wszak z miasta chorwackiego króla Zwonimira. Kilka tygodni po napisaniu utworu siły chorwackie dokonały ataku na pozycje separatystów. Około 200 tysięcy chorwackich żołnierzy dowodzonych między innymi przez generała Antę Gotowinę w przeciągu kilku dni odbiło cały obszar krainy z rąk separatystów.

A sam Perković odegrał kolejną swoją słynną piosenkę, Klątwę Króla Zwonimira. Klątwa Króla Zwonimira, Kletwa Kralia Zwonimira, to utwór opowiadający w dosłownym brzmieniu o wspomnianym już wcześniej chorwackim Monarsze, który chcąc wyruszyć za pomocą dla bizantyjczyków prowadzących walki przeciw Turkom, stał się według legendy ofiarą skrytobójczego mordu dokonanego przez niezadowoloną z polityki władcy szlachtę. Zwonimir miał rzucić klątwę na swój naród, życząc mu, by żaden kolejny monarcha nie mówił już po chorwacku. Co prawda na prośbę arystokracji koronę przyjął stary i schorowany Stefan II, był jednak ostatnim przedstawicielem dynastii Trpimirowiczów, a jego śmierć doprowadziła do podporządkowania Chorwacji Węgrom.

Legenda o okolicznościach śmierci Zwonimira jest jednak tylko pretekstem do odwołania się do jakże ważnej dla chorwackich nacjonalistów i znacznej części społeczeństwa problematyki procesu generała Gotowiny w Hadze. Ante Gotowina był jednym z dowódców podczas burzy, której rezultatem był m.in. eksodus serbskiej ludności. Według serbskiej narracji burza była więc nie operacją wojskową, a zwykłą zbrodnią wojenną. Takie też zarzuty postawiono Gotowinie i innym dowódcom chorwackim, który w pierwszej instancji został skazany na 24 lata więzienia, a dopiero w drugiej uniewinniony. Prykowicz teoretycznie opowiadając o zamachu na życie króla, a w istocie o chorwackich politykach, którzy przyłożyli rękę do procesu narodowego bohatera śpiewa.

Sprzedali nasze marzenia, synowie Judasza czyste złoto wyrzucili w błoto. Przebudzenie było takie miłe, może zbyt późne i niewinną krwią okupione. Oj udręczona, umęczona ziemio, czy jest ktoś kto umarłby za ciebie? Uwrót obcych ludzi szukamy sprawiedliwości. Ciężki krzyż musimy dźwigać. By następnie zwrócić się w rozpaczy do średniowiecznego monarchy, opowiadając o ciężkich losach narodowych bohaterów. Królu Dmitrze Zwonimirze, wśród gór słychać echo twego szlochu, w lochach są twoi żołnierze. Rządzący Chorwacją określeni zostają z pogardą mianem zdrajców, którzy nie otrzymają reszty. Niektórzy zamordowali króla Zwonimira. Pesymistyczne zakończenie utworu głosi. Wczoraj widziałem obraz narodu rzucającego kwiaty bohaterom.