Czy praca emocjonalna to praca?

Nikt nas nie pytał, ale i tak się wypowiemy. Feministyczny podcast o kulturze, społeczeństwie i wszystkim co nas zainteresuje. Zapraszają Kasia Hrubek i Agnieszka Szczepanek. Halo, halo, dzień dobry drogie słuchaczki, drogie słuchacze, drogie osoby słuchające. Po małej przerwie związanej z pewnymi kolejami losu będę was zasypywać feministycznym gadaniem w marcu i marzec otwieramy rozkminką na temat książki Rose Hackman Praca emocjonalna. Jak niewidzialna praca kształtuje nasze życie i jak poznać się na własnej sile. A w tej rozkmince będzie mi towarzyszyła one and only Angelika Kucińska.

W takim aspekcie feminizmu intersekcjonalnego, no bo ona ma bardzo dużo przecięć, jeżeli chodzi o klasę, rasę, pochodzenie i tak dalej. I powiedz mi, jak ci się czytało Roch z Hackman i jak często miałaś i czy w ogóle miałaś takie spostrzeżenia, jak czytałaś o Rety to o mnie, o Rety jak znam bardzo dobrze tę sytuację?. O Rety to o mnie, o Rety byłam tam, miałam te momenty wielokrotnie czytając książkę o pracy emocjonalnej, ponieważ praca emocjonalna jest bardzo mocno wpisana w zawód, który ja wykonuję i już pomijając ten aspekt pracy emocjonalnej, czyli tego wysiłku, Zarządzania cudzym doświadczeniem i dostrajania się do cudzych emocji i stawiania cudzych emocji ponad własne w relacjach niezawodowych, romantycznych, przyjacielskich, rodzinnych, to jest jedno, ale to, że ta praca emocjonalna

Praca emocjonalna wynika z bardzo naturalnej, oczywistej, zrozumiałej, logicznej troski o osoby, Tak, ale no wydaje mi się, że bardzo dużą siłą tej książki jest to, że każdy z jakichś odcieni tej pracy emocjonalnej, o których opowiada tutaj Hackman jest podparty taką gdzieś historią osobistą, jakimiś wywiadami, które przeprowadzała też Hackman Podczas bodajże pięcioletniej pracy nad tą książką i to mi się wydaje, dla mnie to była taka, nie dość, że ta lektura była taka, że po prostu się płynęło po tym po prostu bardzo easy i miało się takie wrażenie, że tak jest to gdzieś tam rozkminka pod tytułem, że mamy trochę danych, mamy trochę fajnych terminów, mamy oczywiście patriarchat, kapitalizm, czyli wszystko się zgadza, ale mamy przede wszystkim to doświadczenie, doświadczenie osób,

Chyba tak. No może nie. Praca opiekuńcza to są te wszystkie, to jest ten drugi i trzeci etat kobiety, która ma rodzinę, zajmuje się domem, zajmuje się starszymi czy chorującymi członkami rodziny, opiekuje się dziećmi. Praca emocjonalna wchodzi trochę głębiej i na przykład Hackman opisuje ten przykład dość tak Konkretnie i szczegółowo, czyli że nawet właśnie w życiu prywatnym, w takiej relacji, w rodzinie, w modelu bardzo partnerskim, kiedy obie osoby, ona pisze o sytuacji heteronormatywnej, kiedy i matka i ojciec porówno zajmują się dziećmi i w zasadzie jeśli chodzi o podział czasu są tak samo zaangażowani w życie tych dzieci, ale to jednak kobieta umawia

Praca emocjonalna. Ja w ogóle czytając książkę Hackman myślałam też o takiej pracy emocjonalnej, którą myślę, że bardzo dobrze znają kobiety żyjące w związkach. Z mężczyznami uzależnionymi od alkoholu, ale myślę, że też znają to doświadczenie córki takich ojców, czyli że cała tam taka w ogóle strategia przetrwania polega na dealowaniu z, wiesz, z emocjami osoby chorującej, osoby uzależnionej. Tak, wiesz co, ja jeszcze tak, żeby gdzieś tam spiąć to, o czym ty mówisz i o tym, żeby była gdzieś taka jasność a propos

No to mi się wydaje, że ta też praca emocjonalna to jest też taki niewidzialny wysiłek właśnie tego zarządzania, o którym ty wspomniałaś, ale też regulowania i przewidywania pewnych emocji innych ludzi i reagowania na te emocje w sposób taki, żeby zapominać o tym, jak ty chcesz, jakbyś ty chciała na to zareagować, tylko I to jest praca, która głównie jest wykonywana przez kobiety, bo kobiety są po prostu socjalizowane do tych nie tylko roli opiekuńczej, ale też tych, które dbają o to dobre samopoczucie innych, o to, że zawsze muszą się uśmiechać, o to, że one muszą dbać. I bardzo często tutaj Hackman podkreśla, że jest też taki argument, który

No a z kolei mężczyźni dostają taki komunikat, że jakby w zasadzie emocje, I don't know her, trzymamy się z daleka, bo nie są nam do niczego potrzebne. No i Hackman też właśnie pisze o tym, jak manipulacyjne i bardzo szkodliwe jest to przekonanie i że kobiety wykonują pracę emocjonalną, Bo performują płeć kulturową, a nie dlatego, że to wynika z jakiejś fizjologii. Dokładnie, ale jakby wciąż czują bardzo duży przymus i ciężko nam zrezygnować z tego, żeby tego właśnie nie performować, tego nie robić. I pokazują to te wszystkie historie, które ona zebrała. I a propos tych historii, to czy któraś z tych zrobiła na Tobie jakieś bardzo duże wrażenie?

I te osoby, wiesz, z jednej strony, jak zauważa Hackman, one zostały jakoś docenione przez społeczeństwo. My wszyscy widzieliśmy i widziałyśmy ich pracę i byliśmy, byłyśmy za nią wdzięczni i wdzięczne. Ale nie poszło za tym, Hackman też pisze o rynku amerykańskim, nie poszło za tym wynagrodzenie, mimo że tam była jakaś taka koncepcja dodatku za pracę w szczególnych okolicznościach, za wyjątkowe poświęcenie itd. I był ten pomysł. I nic z tego nie wyszło, w związku z czym trochę zauważyliśmy tę pracę, ale nic z tego nie wynikało. Ty powiedziałaś wcześniej o tym, że my dalej performujemy płeć kulturową i trochę nie wiemy, co zrobić, żeby tego nie robić, co zrobić, żeby zaprzestać wykonywania pracy emocjonalnej.

Nie zliczę sytuacji, kiedy siedział po prostu za mną, albo przede mną, albo obok mnie, jakiś burak głośno komentujący to, czy stewardessa uśmiechnęła się do niego odpowiednio szeroko, podając mu drinka. I to jest właśnie, wiesz, i to jest o tym. To jest o tym i o tym też pisze Hackman podając przykład kelnerek. Jest tam jedna z opowieści, która też mówi, że no tam w tym prawie federalnym Stanów Zjednoczonych też, ja tego tak jakoś nie zreferuję bardzo dokładnie, bo to jest zagmatwana, ale generalnie chodzi o to, że No jakby to nawet nie jest jakaś najniższa krajowa, jeżeli chodzi o zarobki tych osób, bo oczekuje się, że część tego wynagrodzenia i tak będzie pokrywana z napiwków, więc oprócz tego, że te osoby wykonują ciężką pracę związaną z pracą w tych usługach,

Jest dużo brutalniejszy niż rynek polski. Hackman też pokazuje jak praca emocjonalna jest uwikłana w taki najbardziej klasyczny kapitalistyczny wyzysk i premiowanie czy faworyzowanie ludzi posiadających władzę. No bo dzięki pracy emocjonalnej taki biznes jak restauracja czy bar Może przetrwać dzięki pracy emocjonalnej wykonywanej przez osoby obsługujące klientów, natomiast to nie pracodawca wynagradza swoich pracowników za pracę emocjonalną, tylko przerzuca odpowiedzialność na klientów za wynagrodzenie osób, które tak naprawdę decydują czy mają

Pewnie wiesz, możemy się posługiwać tym cytatem w każdym odcinku. Nie zburzysz pańskiego domu narzędziami pana, nie idziemy tamtą drogą, nie dilujemy, nie wchodzimy w polemikę z patriarchatem używając patriarchalnej komunikacji. Po prostu nie, jakby nie i tyle. Bardzo też jest dla mnie cenne to, że Hackman pisze o pracy emocjonalnej w takim kontekście tego całego przekazu na temat pracy, który pewnie my dostałyśmy jako w ogóle pierwsze pokolenie, bo pokolenie naszych rodziców nie było karmione tymi komunikatami, że praca ma cię spełniać i pracę masz kochać i super, gdyby twoja praca była twoją pasją, bo ja mam jeszcze takie poczucie, że nasi rodzice trochę traktowali Praca jako pewien obowiązek i taki no jakby wiesz sposób jakby coś czego potrzebujesz żeby mieć środki do życia i tak i niektórzy wybierali takie zawody które jakoś ich spełniały i interesowały a inni nie wiem pewnie podejmowali te decyzje jakoś tak

Czysto pragmatycznie, a my już jesteśmy takim pokoleniem, w którym w zasadzie się pojawił taki imperatyw spełnienia zawodowego i Hackman pisze o tym, jak bardzo szkodliwy jest ten przekaz, taki romantyzujący pracę, bo on sprawia, że praca staje się ważnym elementem naszej intymnej tożsamości i zaczynasz się A kiedy zaczynasz się definiować przez pracę, no to jakby to jest kolejna warstwa tego, co ona nazywa kapitalizmem emocjonalnym. I to jest taki moment, w którym ty możesz w ogóle, czy takie miejsce, w którym ty możesz w ogóle nie zauważyć, jak dużą pracę emocjonalną wykonujesz. I ona też np. pisze o tym, jak wiesz, jak dzisiaj wygląda nasza praca w wielu zawodach, która wymaga takiej obecności w mediach społecznościowych i budowania tzw. marki osobistej.

Okropne sformułowanie. No ale budowanie tej marki osobistej polega na tym, że musisz jakąś swoją obecność w mediach społecznościowych tak komunikować i tak kształtować, że nie ma opcji, nie unikniesz, po prostu nie uciekniesz od dzielenia się swoją prywatnością, bo ty musisz pokazać, że jesteś nie tylko profesjonalna, ale też, że jesteś prywatnie atrakcyjną osobą, bywasz w fajnych miejscach, masz super zajawki, masz Wiesz, więc dzielisz się tutaj, oddajesz swojej pracy kawałek życia, taki spory kawałek życia, do którego teoretycznie twoja praca nie powinna mieć dostępu i nie powinna mieć prawa. I Huckman też pisze o tym, jak się zatarły i jak się coraz bardziej zacierają granice pomiędzy życiem prywatnym a życiem zawodowym.

I oczywiście robi to technologia i robią to platformy społecznościowe i robią to te Kolejne oczekiwania wobec tego jak będziemy traktować pracę, jak będziemy do niej podchodzić, jak będziemy prowadzić swoje kariery. A propos tego jak jest to jak myślisz czy te Czy te narzędzia zmiany, które proponuje Hackman, one są realistyczne i czy to jest możliwe? Bo ona tutaj mówi o tym, że wiadomo, że edukacja to jest coś, w co musimy zainwestować i coś, na czym musimy trzymać rękę na pulsie. Na pewno zmiana dotycząca tego, w jaki sposób myślimy o rodzinie i równości w niej. Zmiany systemowe, czyli lepsze wynagrodzenia w zawodach wymagających dużego nakładu pracy emocjonalnej i też większa asertywność i uczenie się jej.

Historia, pierwsza bohaterka w książce Hackman, kobieta, która organizuje spotkanie rodzinne i to jest coś tak absolutnie dojmującego, że ona tam jedzie na oparach kompletnych, za chwilę się rozsypie. Tak, czujesz to, nie? Po prostu jak to czytasz. Czuję, że ona jest naprawdę tak o krok od tego, żeby się rozpaść. A i tak ciśnie i robi wszystko, żeby tak zorganizować rzeczywistość, tak zamortyzować całe to doświadczenie, które czeka jej rodzinę, nie będę spoilerować, Żeby to wszystkim dookoła było maksymalnie dobrze. To jest jakaś patologiczna sytuacja. To nie powinno mieć miejsca.

I całą sobotę ja praktycznie przespałam. Po prostu Ja nie byłam w stanie absolutnie nic zrobić, więc myślę sobie, że jednocześnie ta patologia to jest coś z czym kobiety na co dzień będąc gdzieś tam na przykład w takich na stanowiskach też menedżerskich bardzo często się zmagają i dlatego tak ważne jest Mówienie i punktowanie tej pracy emocjonalnej jako ważnego aspektu w ogóle pracy codziennej, jako jego elementu, bo to okazuje się zajmuje w niektórych sytuacjach czy projektach, jakkolwiek kto pracuje, bardzo dużą część tego, czym w ogóle się zajmujemy w pracy. A pracują z ludzi zwłaszcza. Tak, Hackman też pisze o tym, że oczywiście, że jesteśmy w zupełnie innym miejscu, jeśli chodzi o równość, niż były nasze babki, prababki i tak dalej.

Więc to nawet nie musi być jakaś wielka rewolucja, ale na przykład myślę sobie przy jakichś tam podsumowaniach pracy czy jakichś takich spotkaniach rocznych, półrocznych podsumowujących ją, bo w niektórych Czy w pracach tak to funkcjonuje? Można ten aspekt pracy emocjonalnej, którą wykonujemy, podkreślić jako jedno z zadań, które wykonywałyśmy, jaką dużą część zajmowało. I kiedy zaczniemy w ogóle o tym rozmawiać i pokazywać to jako duży element naszej pracy i w ogóle jako jedno z dużych zadań i kompetencji przede wszystkim, które mamy, no to wydaje mi się, że już zaczniemy trochę ruszać dyskusję w kierunku, w którym byśmy chciały. No dobrze. Takim słodko-gorzkim akcentem kończymy rozważania o świetnej książce Ross Hackman, wydawnictwo Krytyka Polityczna.