Mentionsy Mentionsy
Na Radarze
Na Radarze

Jak Chiny stały się technologiczną potęgą? | Piotr Chodak (ChinyToLubie.pl)

30.08.2025 ·1 godz 30 min

🇨🇳 Jak to się stało, że Chiny w kilka dekad stały się technologiczną potęgą, która dziś rywalizuje z USA? Czy był to efekt genialnej strategii, przypadku – a może determinacji, by zakończyć wiek upokorzeń?W najnowszym odcinku podcastu "Na Radarze" moim gościem jest Piotr Chodak – autor bloga chinytolubie.pl, komentator wydarzeń z Chin i popularyzator wiedzy o Państwie Środka, który przedstawia swoją perspektywę na drogę Chin do pozycji globalnego lidera technologicznego.Piotr pokazuje, jak Państwo Środka przeszło od biedy po rewolucji kulturalnej do pozycji jednego z najważniejszych graczy w sztucznej inteligencji, 5G i półprzewodnikach. To opowieść o długofalowej strategii, reformach Denga Xiaopinga i współczesnych ambicjach Xi Jinpinga.🎧 W tej rozmowie poruszamy takie tematy jak:▪️ Reformy z 1978 roku – otwarcie Chin i „cztery modernizacje”.▪️ Rola Shenzhen i specjalnych stref ekonomicznych.▪️ Dlaczego Huawei stał się symbolem wojny technologicznej z USA?▪️ „Made in China 2025” – plan uniezależnienia się od Zachodu. ▪️ Edukacja, praca i determinacja – społeczne filary chińskiego sukcesu.▪️ Długofalowa strategia rozwoju – od rolnictwa do high-tech.🔔 Zasubskrybuj "Na Radarze", żeby nie przegapić kolejnych rozmów!🔗 MATERIAŁY WSPOMNIANE W ODCINKU:https://www.weforum.org/stories/2025/06/how-china-got-rich-40-year-history-of-economic-transformation/https://www.noemamag.com/how-china-avoided-soviet-style-collapse/https://academic.mu.edu/meissnerd/deng-reforms.htmhttps://orcasia.org/1978-reforms-and-the-four-modernisations https://cetas.turing.ac.uk/publications/chinas-quest-semiconductor-self-sufficiencyhttps://rhg.com/research/was-made-in-china-2025-successful/https://www.trendforce.com/news/2024/06/26/news-china-targets-tech-leadership-by-2035-in-six-areas-including-semiconductors/https://www.fpri.org/article/2024/06/chinas-defiant-chip-strategy/https://thechinaproject.com/2019/05/21/the-ripple-effects-of-a-complete-ban-on-huawei-access-to-u-s-tech-will-be-huge/https://www.londonchamber.co.uk/news-insights/news/lcci-updates/the-shift-away-from-chinese-manufacturing-exploring-the-whys/https://www.investopedia.com/articles/investing/102214/why-china-worlds-factory.asphttps://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_largest_historical_GDP👨‍💻 ZNAJDŹ NASZEGO GOŚCIA:Blog: https://chinytolubie.plFacebook: https://www.facebook.com/chinytolubieX (Twitter): https://x.com/PiotrChodakTikTok: https://www.tiktok.com/@co_tam_w_chinach🎙️ SŁUCHAJ PODCASTU "NA RADARZE" RÓWNIEŻ NA:YouTube: https://www.youtube.com/@PodcastNaRadarzeSpotify: https://open.spotify.com/show/4gc8SqEoviNs5OWUsxNL8sApple Podcasts: https://podcasts.apple.com/pl/podcast/na-radarze/id1820795592?l=plSpreaker: https://www.spreaker.com/podcast/na-radarze--6654460.#wojnaochipy #wojnahandlowa #Chiny #Huawei #tiktok #tsmc #geopolityka #technologia #podcast🔷 O PODCAŚCIE "NA RADARZE"„Na Radarze” to podcast o świecie, który się zmienia — i o ludziach, którzy próbują za nim nadążyć. Analizujemy, jak przecinają się trzy kluczowe obszary:Władza i wpływy (geopolityka, polityka, mocarstwa, wojny)Technologia i innowacje (AI, chipy, wojny technologiczne, suwerenność cyfrowa) Człowiek w świecie zmian (psychologia, przywództwo, rynek pracy)Subskrybuj, by nie przegapić kolejnych odcinków!#Podcast #Analiza #Wywiad #NaRadarze #Geopolityka #WojnaTechnologiczna #USAvsChina #Technologia #AI #SztucznaInteligencja #Innowacje #Chipy #SuwerennośćTechnologiczna #StosunkiMiędzynarodowe #Władza #Polityka #Człowiek #Psychologia #Biznes #PrzyszłośćPracy #Przywództwo #WypalenieZawodowe

Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. To jest coś więcej niż sztuki walki, niż to, co za dzieciaka na Amidze, na starym komputerze jeszcze się grało. Więc zacząłem się interesować na nowo, zacząłem sobie czytać i tym razem zamiast Japonii pojawiły się coraz bardziej Chiny. No i zacząłem poznawać ten kraj.

Imię ma nie bez powodu, bo ma nawiązywać do Polski, która właśnie znalazła album fotograficzny swojego dziadka i tam znalazła smoczą łódź. I to jest ten początek historii, gdzie Pola próbuje tę smoczą łódź zbudować. I w zasadzie cały czas mam pomysł, zaraz potem pojawił się pomysł na drugą część tej serii. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen.

Chociaż gdzieś tam takie niespełnione marzenie jest zrobić ten most w drugą stronę, tak żeby o Polsce w Chinach pisać. Dobrze Piotrze, wspomniałeś o TikToku. Takie marki właśnie jak TikTok, Lenovo, AliExpress, Huawei, Xiaomi to są marki, które są dzisiaj integralną częścią naszego życia codziennego. Spotykamy się z nimi dosłownie wszędzie, idąc do elektromarketu, widząc reklamy gdzieś na ulicach polskich miast. I cała ta historia tak naprawdę zaczęła się Można powiedzieć w 1978 roku, gdzie Deng Xiaoping postanowił otworzyć chińską gospodarkę na świat. Czy stworzenie tak wielkich firm, które blisko po pół wieku od tego czasu konkurują prawie jak równy z równym z firmami ze Stanów Zjednoczonych, było od samego początku planem chińskich dignitarzy, żeby taki poziom rozwoju osiągnąć?

W Chinach była ta pamięć i do dzisiaj jest, ale na pewno u Deng Xiaopinga tym bardziej. Była ta pamięć taka instytucjonalna, może trochę taka cywilizacyjna tych wielkich Chin, gdzie ich PKB to w zasadzie było około 30-40% światowego jako jeden kraj. I po okresie rządów też Mao, który przez swoje rewolucje, na przykład kulturową, sprawił, że Chiny w jeszcze trudniejsze czasy wpadły, w jeszcze bardziej mroczne, to Deng, kiedy wrócił tak naprawdę, zaczął decydować o tym, co dzieje się w Chinach, no bo wiemy, że przez Mao też był

Wysłany na wieś, bo stracił jego względy. To kiedy wrócił i z czasem otrzymał tą władzę, czy ją przejął, to chciał powrócić do tych silnych Chin. Więc ten taki, powiedzmy, nacjonalizm, ale w tym, wydaje mi się, w pozytywnym sensie, w Chinach się wtedy obudził. Więc te myśli powrotu na pierwsze miejsce wtedy zaczęły się rodzić i zaczęły się pojawiać pomysły, jak to zrobić. Ten 1978 rok i to plenum, a kolejne lata Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Shenzhen.

Jeszcze dopowiem, że to jest bardzo typowe i nawet do dzisiaj rozpoczynanie reform w postaci takich małych kroków. Tutaj bardzo często przywołuje się przechodzenie przez rzekę, gdzie robimy krok i sprawdzamy, który kamień nas utrzyma i dopiero kiedy jesteśmy pewni, Robimy ten kolejny krok. To dokładnie w ten sposób Deng Xiaoping próbował pobudzić chińską gospodarkę i rolnictwo również. Nawet bardziej rolnictwo, bo od rolnictwa zaczął. Stąd mieliśmy pierwsze strefy ekonomiczne. Miasto Shenzhen, które przecież można powiedzieć, że ma tyle lat co Gdynia, a wygląda zupełnie inaczej. Było jednym z tych takich pierwszych miast i pamiętam, kiedy byłem w Shenzhen, no to tam właśnie jest pomnik Deng Xiaopinga i to miasto ceni i jakby do dzisiaj będzie pamiętać o swoim

Stwórcy można powiedzieć o potędze tego miasta, który właśnie w latach osiemdziesiątych zdecydował, że to właśnie w tej wiosce rybackiej powstanie miasto, które otworzy Chiny na zachodni kapitał, bo to tak naprawdę o to na początku chodziło. Tak, z tego co w trakcie przygotowania do tego odcinka znalazłem, to spadek PKB w latach 58-62 za czasów mało wynosił, PKB per capita wynosił około 20%, więc to jest blisko 1 piąta. W kolejnych latach to było prawie 10, więc tak jak wspomniałeś, to uderzenie ekonomiczne było potężne. I z tego, co udało mi się też znaleźć informację, to główną taką koncepcją, którą Chińczycy, Deng Xiaoping w tym konkretnym przypadku i autorzy tej reformy,

Więc tutaj dużo się nie zmieniło. To rolnictwo dalej ma miejsce, ale oczywiście za czasów, ten rozwój rolnictwa, ale oczywiście za czasów Deng Xiaopinga No to tu mówimy o takich podstawach podstaw, tak, to wtedy przecież za czasów Mao to był kolektywizm, tak jak w PRL-u były PGR-y, tak tutaj nie było rzeczy, nie było własności prywatnej takiej, jakiej nawet Chińczycy by nawet nie śmieli, więc tutaj zupełnie inaczej zarządzanie rolniczym wyglądało. Teraz oczywiście mówimy o technologii rolniczej. Na zupełnie wyższym poziomie, ale tak naprawdę te cztery obszary są dalej istotne. Wojsko dlatego, żeby właśnie ten sto lat upokorzenia się nie powtórzyło, żeby kraj mógł się obronić, ale jednocześnie żeby partia sprawowała władzę, żeby nikt nie próbował tej władzy

Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. W związku z tym tutaj rolnictwo to też żywność, której w Chinach po prostu brakowało. Mówiłeś tutaj o PKB per capita, które spadało za czasów mało, ale też poziom, z którego spadało, to już wtedy było drastycznie małe, bo wcześniej przecież mieliśmy... W zasadzie wojnę domową, ale również jeszcze wojnę z cesarstwem japońskim, które przecież wyprzedziło drugą wojnę światową, a wcześniej właśnie wojny opiumowe, więc te Chiny to w zasadzie był trzeci świat.

Znaczy, te reformy trochę były też odpowiedzią na to, co działo się właśnie w ZSRR, czyli władza chińska czy Deng Xiaoping, oni widzieli, w którą stronę zmierza sąsiad z północy, gdzie tych reform nie było, przynajmniej w takim obszarze wolnościowym i państwo, jakkolwiek by władzy wewnętrznie nie trzymało, tak na arenie międzynarodowej po prostu sobie nie radziło. Przecież wyścig technologiczny ze Stanami Zjednoczonymi to średnio mówi się, że jakieś 10 lat Rosja czy Związek Radziecki był do tyłu. Jeżeli chodzi o technologię i wszystkie wojny, które w tamtych czasach Amerykanie prowadzili, tylko pokazywały ZSRR, że jak bardzo ten kraj jest z tyłu i co oznacza, jak gdyby nie oczywiście broń jądrowa, tak naprawdę mało kto z tym krajem by się liczył.

W związku z tym Deng Xiaoping wiedział, Piotr Chodak ChinyToLubie.pl Na zatrzymanie władzy. Więc to taki właśnie z chińską charakterystyką próba reformy. Ni to właśnie ZSRR, ni to zachodni kapitalizm. Gdzie to doprowadziło Chinę? Widzimy właśnie teraz, czyli mamy gospodarkę numer dwa. Co będzie dalej, zobaczymy.

A wracając do tego per capita PKB, no to Chiny są już od lat na pierwszym miejscu. Więc wracając do Mao Zedonga, no to tutaj to jest po prostu kosmos, jeżeli chodzi o to, Jaki przeskok przez te 45 lat zrobili? To też fajnie pokazuje, że zastosowanie czegoś innego niż terapia Szekowa, czyli to co my znamy trochę z polskiej historii po wyjściu z komunizmu, bo Chińczycy przeszli bardziej przez tą drogę taką ewolucyjną. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen.

Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Shenzhen.

Zdecydowanie Xi Jinping jest innym władcą. To znaczy między Deng Xiaopingiem oczywiście a Xi Jinpingiem było kilku poprzedników, ale innym w tym sensie, że to nie jest władca kolektywny, jak Deng Xiaoping sobie wymarzył, bo o ile był na czele, o tyle tak naprawdę Chinami rządziło więcej osób. Przynajmniej Deng musiał się z nimi dogadywać. O tyle Xi Jinping rządzi twardą i to jedną ręką, czyli jakby tutaj sam decyduje. Ma większą władzę, dodatkowo skonsolidował władzę militarną pod sobą, więc jest innym władcą. I styl rządzania też jest inny, o czym wspomniałeś,

Tak jak Deng zawsze był takim przebiegłym trochę lisem, czyli mówił, że rozwijajmy się po cichu, jakby nigdy nie pokazujmy jak dobrze jesteśmy, trochę z oczywiście Zaraz niektórzy by porównali sztukę prowadzenia wojny, sansu, gdzie ukrywamy swoje talenty i to trochę tak wyglądało. Czyli Chiny cały czas pokazywały, że są słabsze niż są naprawdę, w związku z tym mogły sobie na więcej pozwalać. O tyle Xi Jinping i też te nastroje nacjonalistyczne, które cały czas rosną w Chinach, pokazał, że Że skończył się czas Chin nieśmiałych czy ostrożnych. Te Chiny wstały, można powiedzieć wstały z kolan, ale też bardzo tak wyraziście w narracji i wprost zaczynają konkurować z największymi, czy to właśnie ze Stanami Zjednoczonymi.

Mówimy tutaj, przykład to Alaska, zresztą nomen omen Alaska, gdzie teraz Trump spotkał się z Putinem. gdzie Chiny wprost powiedziały reprezentantom Stanów Zjednoczonych, że czas pouczania państwa środka, czas pouczania Chin przez zachodnie mocarstwa się skończył. No to za czasów Deng Xiaopinga byłoby to nie do pomyślenia. To zdecydowanie Piotr Chodak ChinyToLubie.pl To się mocno zmienia. Niektórzy też mówią, że Xi Jinping stał się takim znowym cesarzem dawnych Chin, gdzie to ten właśnie cesarz, który łączył świat boski, niebo z ziemią, to właśnie teraz Xi Jinping jest taką personifikacją takiego

To nawet, jeżeli byśmy przyjęli, że jest jakaś obiektywna prawda w polityce międzynarodowej, chociaż tutaj moglibyśmy dyskutować pewnie wiele godzin, czy coś takiego istnieje, ale teoretycznie, jeżeli zachód powiedziałby coś relatywnie Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen.

Nie tylko nie ma zgody wewnętrznej tych krajów, ale te kraje po prostu zaczynają publicznie to komunikować. Co ciekawe, no właśnie te kraje komunikują publicznie. Wprost mówią Chińczycy, jak widzą siebie w relacjach z Zachodem, jak chcą być traktowani. Mówią to Indie, już abstrahując od Rosji, bo tam wbrew pozorom się dużo nie zmieniło, ale ta zmiana w narracji w Indiach czy w Chinach jest bardzo widoczna. I tu my się nie musimy domyślać. I te kraje mówią wprost, politycy mówią wprost, a my dalej mamy tą swoją mantrę i dalej uważamy, że pojedziemy do... Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen.

Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Deng Xiaoping, Xi Jinping, Shenzhen. W Europie jest taka wciąż tendencja do pouczenia, co też było widoczne przy zmianie administracji w Stanach Zjednoczonych.

Więc to jest coś, co będzie musiało się zmienić mentalnie też pewnie w klasie politycznej. Może się nie zmienić i nas to może po prostu zaboli albo się... Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. O rzeczach wydawałoby się bardzo neutralnych.

Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Nie tylko mówią coraz więcej, ale te argumenty są coraz silniejsze. No a my tutaj dalej uważamy, ta stara Europa, że w zasadzie co tam Chiny to jest kraj na tyle odległy, że my wiemy lepiej. A już abstrahując od Indii, od Indonezji i tak dalej, i tak dalej.

To jest tak, że w momencie, kiedy Deng Xiaoping ruszał z reformami, to nie wiem, czy miał taką świadomość, że na przykład w latach, w XXI wieku trzeba będzie przesterować trochę tę gospodarkę, ale zdecydowanie jest to mądrość etapu, czyli w dużej mierze po prostu ten model rozwojowy się wyczerpał. Po prostu pracownicy w fabrykach zaczęli zarabiać coraz więcej, te podwyżki miały miejsce, świadomość tego, Jak żyje się na Zachodzie? Chińczycy zaczęli coraz bardziej podróżować, więc te oczekiwania Chińczyków rosły. W związku z tym władza musiała dowozić, aby lud był zadowolony. W związku z tym te koszty pracy rosły coraz bardziej i nagle się okazało, że pewna produkcja, nie wiem, halówek na WF jest po prostu nieopłacalna.

Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Shenzhen. I nagle się okazuje, że jest to tańsze.

Dwa, jest to po prostu skuteczniejsze. A za to tam, gdzie mogli, czyli tą technologię nową wprowadzili do, czy to właśnie technologii EV, czyli tych samochodów elektrycznych, kamery, systemy, całe zarządzanie samochodem. I nagle się okazuje, że samochód chiński jest około 20-30% tańszy niż europejski. I co więcej, jest lepszy. Czyli to wyposażenie tych samochodów jest bogatsze. I właśnie jak jeździłem sobie po tych salonach i pytałem cię, jak wygląda sprzedaż, w tym sensie, jeżeli chciałbym kupić taki bądź troszeczkę lepszy model, to wyposażenie w środku jest identyczne. Ja mogę sobie wymienić kolor. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Shenzhen.

Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Shenzhen. Piotr Chodak, ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen. Piotr Chodak ChinyToLubie.pl, Deng Xiaoping, Xi Jinping, Na Radarze, Shenzhen.

Pokazano pierwszych 25 dopasowań — doprecyzuj frazę, aby zawęzić wyniki. Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.